Προβληματισμός πάνω στην σύγκλιση ακροδεξιάς ρητορικής και επικρατούσας παρουσίασης θεμάτων ρατσισμού

Προβληματισμός πάνω στην σύγκλιση ακροδεξιάς ρητορικής και επικρατούσας παρουσίασης θεμάτων ρατσισμούlive-in | Η Έξυπνη, Αντικειμενική και Εναλλακτική Ενημέρωση!
Δημοσίευση: 03-06-2014 ώρα 10:49:24

Την επέκταση και εδραίωση, όπου αυτό έχει συμβεί, της ακροδεξιάς επιρροής στη δημόσια σφαίρα ανέλυσε το διήμερο επιμορφωτικό σεμινάριο που διοργάνωσαν το Εργαστήριο Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και το Μορφωτικό Ίδρυμα  της  Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης με θέμα: Ρατσιστικός Λόγος, Ακροδεξιά Ρητορική και ΜΜΕ.

Μέσα από επιστημονικές εργασίες, έρευνες πάνω σε δημοσιεύματα του τύπου και παρουσίες στην μπλογκόσφαιρα, αλλά και εισηγήσεις με δημοσιογραφική ματιά, το σεμινάριο κατάφερε να καταδείξει προβλήματα, αλλά και να παρουσιάσει την ορθή ορολογία και εν γένει ενασχόληση με ειδήσεις σχετικές με ρατσισμό, μετανάστευση και ξενοφοβία.

Το σεμινάριο φιλοξενήθηκε στην αίθουσα του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΜ-Θ στις 28 και 29 Μαΐου,  με εισηγητές δημοσιογράφους, εκπαιδευτικό προσωπικό του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και εκπροσώπους οργανώσεων και παρακολουθήθηκε από δημοσιογράφους, φοιτητές και σπουδαστές δημοσιογραφίας και άλλων κλάδων.

Τα συμπεράσματα που βγήκαν ήταν πλούσια και σίγουρα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη. Όλοι οι ομιλητές σημείωσαν την επιβολή λανθασμένης φρασεολογίας και προτύπων σε ό,τι έχει να κάνει με πρόσφυγες, ρατσιστική βία, μεταναστευτική πολιτική και την τοποθέτηση πολιτικών παρατάξεων και προσώπων πάνω σε αυτά. Από την άλλη, προτάθηκαν και επεξεργάστηκαν καλές πρακτικές για την σωστή έρευνα και την παρουσίαση σχετικών ειδήσεων.

Το πρόγραμμα άνοιξε με την εισήγηση της Στέλλας Νάνου, βοηθού τομέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, στην  Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, με τίτλο «ΜΜΕ και Πρόσφυγες: αποσαφήνιση όρων και ζητημάτων και η Χάρτα της Ρώμης», η οποία παρέθεσε απλές αλλά ουσιώδεις επισημάνσεις και χρήσιμους διαχωρισμούς. Ξεκινώντας, τόνισε ότι δεν υπάρχει η έννοια λαθρομετανάστης αλλά παράτυπα εισερχόμενος στη χώρα ή χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα μετανάστης.

«Πρόσφυγας είναι αυτός που εγκαταλείπει την πατρίδα του από ανάγκη ή και φόβο, σε αντίθεση με τον μετανάστη που το επέλεξε, συνήθως για μια καλύτερη οικονομική προοπτική». Υπογραμμίστηκε ακόμα, ότι η παρουσίαση αυτών των ατόμων στα ΜΜΕ πρέπει να γίνεται με προσοχή, υπομονή και ευαισθησία ώστε να μην τα στιγματίζει ούτε να έχει άλλες δυσάρεστες συνέπειες.

Ακόμα, αναφέρθηκε στις γραφειοκρατικές παθογένειες, στις αλλαγές στο σύστημα ασύλου, στην μείωση επιστροφών προσφύγων στην Ελλάδα ως χώρα εισόδου, για το λόγο ότι οι εδώ συνθήκες συνιστούν παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τα τελευταία 2 χρόνια οι συλλήψεις για παράτυπη είσοδο στην χώρα μας σημειώνουν μείωση. Επιπλέον, το πρόβλημα των εκτοπισμένων πληθυσμών πλήττει κατά κύριο λόγο όχι τις ανεπτυγμένες χώρες αλλά τις αναπτυσσόμενες, οι οποίες ως γειτονικές δέχονται το 80% των προσφύγων ανά τον κόσμο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η κατάθεση απόψεων από δημοσιογράφους, για τον ρόλο τοπικών φορέων και ΜΜΕ. Πρώτος ο Φίλιος Στάγκος, δημοσιογράφος, διευθυντής Δημοτικής Επιχείρησης Πληροφόρησης και Θεάματος Θεσσαλονίκης τοποθετήθηκε ξεκινώντας με την παραδοχή ότι υπήρχε μια προεργασία δεκαετιών στην ελληνική κοινωνία, ώστε να φθάσει το θέμα του ρατσιστικού λόγου στο δεδομένο σημείο.

Συνέχισε υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει αντικειμενική δημοσιογραφία αλλά σωστή και λάθος, με πολλούς δημοσιογράφους να υποτάσσονται συχνά σε εσωτερικές πιέσεις βάσει της γραμμής που θεωρούν ότι πρέπει να τηρήσουν για το αφεντικό τους ή για το κοινό τους, προτού τους ζητηθεί καν.

Τα δημοτικά ΜΜΕ της Θεσσαλονίκης δεν έδωσαν βήμα στην Χρυσή Αυγή γιατί: 1ον είναι κόμμα που βασικό μέρος της δράσης του είναι να προβοκάρει και να μην σέβεται την δημοσιογραφική σύμβαση ¨εγώ ρωτάω – εσύ απαντάς¨ και 2ον λόγω της ευθύνης που υπάρχει απέναντι στο κοινό μιας πόλης εκ των διεθνώς αναγνωρισμένων ως μαρτυρικές, με τον κ. Στάγκο να καταλήγει, «ο ρατσισμός είναι νοσηρότητα, όχι πολιτική άποψη».

Τη σκυτάλη πήρε ο Γιάννης Σιδηρόπουλος, δημοσιογράφος, μέλος ΕΣΗΕΜΘ θέλοντας να σταθεί στην εκμετάλλευση των εκλογικών αποτελεσμάτων στην Θράκη από μέρους της ακροδεξιάς ρητορικής. «Ακραίοι υπάρχουν πάντα και θα ευνοούνται από την ένταση». Στην Θράκη υπάρχουν άλυτα προβλήματα αυτοπροσδιορισμού, πρόκειται όμως για μια κοινωνία πιο ανεκτική, όπου δεν ήταν μόνο οι αριστεροί που αντέδρασαν στην δράση της Χ.Α.

Το λόγο πήρε και ο Ljubisa Vrencev, εκπρόσωπος της Συμβίωσης, μιας ομάδας που εργάζεται για την ένταξη των μεταναστών στην κοινωνία. Μια μέθοδος για να επιτευχθεί αυτό είναι με το να δίνεται βήμα στους ανθρώπους αυτούς να εκφραστούν, αλλά και με την παρουσίαση καλών παραδειγμάτων. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε το προσωπικό σχόλιο που κατέθεσε, γυρνώντας πίσω στον εμφύλιο στην πρώην Γιουγκοσλαβία. «Αν και στην αρχή φαινόταν αδύνατο αυτοί οι λαοί να πολεμήσουν ο ένας τον άλλο, δυστυχώς πολύ γρήγορα έγινε δυνατό. Σε αυτό βοήθησαν δημοσιογράφοι και η γλώσσα μίσους, με την οποία δημιουργήθηκαν διαφορές και μπήκαν ετικέτες».

 Η δεύτερη μέρα του σεμιναρίου άνοιξε με την δημοσιογράφο της Εφημερίδας των Συντακτών Χριστίνα Πάντζιου, που παρουσίασε την δημοσιευμένη ανάλυση της, «Η χαμένη νηφαλιότητα: Μετανάστευση και ρατσιστικός λόγος στα ΜΜΕ», με τα βασικά της συμπεράσματα να είναι απογοητευτικά, καθώς σπανίζει η φιλοξενία της άποψης των μεταναστών κατά την παρουσίαση θεμάτων για αυτούς και είναι ανύπαρκτη η αναφορά στα υπαρκτά, φλέγοντα ζητήματα της μεταναστευτικής κρίσης.

Μετανάστες και πρόσφυγες αναφέρονταν πάντοτε ως λαθρομετανάστες, εκτός από τις περιπτώσεις όπου προέβησαν σε ηρωικές πράξεις, οπότε και αναγράφηκαν ως μετανάστες ή αλλοδαποί. Οι συνεχείς αναφορές για επιχειρήσεις «σκούπα», προλείαναν το δρόμο για τις δηλώσεις περί «σκουπιδιών», ενώ ξεκαθαρίστηκαν και κάποια στοιχεία σχετικά με την εγκληματικότητα, με το 30% των παρατύπως εισερχόμενων στην χώρα αλλοδαπών να έχουν αυτό ως μοναδικό έγκλημα που έχουν διαπράξει και πολλούς από αυτούς να κρατούνται και πέραν του χρόνου που προβλέπεται γιατί δεν μπορούν να απελαθούν.

Ακολούθησε η ανάλυση της Χρυσής Αυγής ως Μιντιακό Φαινόμενο από τον λέκτορα τμήματος Δημοσιογραφίας & ΜΜΕ, Α.Π.Θ., Βασίλη Βαμβακά, που ξεκίνησε λέγοντας ότι εδώ και 20 χρόνια επαναλαμβάνονται οι ίδιες λέξεις, με τα μηνύματα από τα ΜΜΕ να κατασκευάζουν μια πραγματικότητα που κάνει τους θεατές ρατσιστές. Κυριαρχεί η αφήγηση που χαρακτηρίζει την μετανάστευση ως εγκληματική πράξη και δημιουργεί τον φόβο εξίσωσης με αυτούς τους εξαθλιωμένους ανθρώπους.

Τέλος,  το θέμα Ρατσιστικός λόγος και ακροδεξιά ρητορική στο Διαδίκτυο αναλύθηκε από τον Χρήστο Φραγκονικολόπουλο, αναπληρωτή καθηγητή τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ, Α.Π.Θ.  και την δημοσιογράφο Κάλλη Ζάραλη, υποψήφια διδάκτωρ τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ, Α.Π.Θ., η οποία σχολίασε αρχικά ότι η ελληνική μπλογκόσφαιρα δεν έχει μεγάλη διαφορά από την ιδιωτική τηλεόραση.

Τονίζοντας στοιχεία που έχουν κοινά sites και blogs που φιλοξενούν ακροδεξιά ρητορική, στάθηκε στον αμυντικό εθνικισμό με περιφρόνηση όμως του δημοσίου συμφέροντος, στο ότι χρησιμοποιούν ακόμη και αριστερή φρασεολογία σε κάποιες φάσεις, έχουν έναν επιθετικό, βίαιο λόγο, που περιέχει τελεσίγραφα, αντιθετικά δίπολα και καλέσματα σε συσπείρωση.

Πέραν των όσων χρήσιμων ακούστηκαν, ιδιαίτερα ενδιαφέρον ήταν και το κομμάτι της αναζήτησης καλών πρακτικών στη δημοσίευση ειδήσεων μέσω ασκήσεων που έγιναν υπό τον κ. Φραγκονικολόπουλο και την υποψήφια διδάκτωρ τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ, Α.Π.Θ., Νάγια Καλφέλη.

Βασισμένες πάνω σε δημοσιευμένα ρεπορτάζ, οι ασκήσεις ανέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο οι δημοσιογράφοι οφείλουν να προσεγγίζουν θέματα μετανάστευσης και ρατσισμού, μακριά από τον εύκολο εντυπωσιασμό, με σεβασμό σε όλες τις πλευρές μιας είδησης και επιστημονική έρευνα ώστε να αναδειχθούν στοιχεία που μπορεί να μην είναι ορατά με μια πρώτη ανάγνωση, ωστόσο έχουν ιδιαίτερη αξία και στην διαμόρφωση της κοινής γνώμης.

 

Αλέξανδρος Σωματαρίδης

Προβληματισμός πάνω στην σύγκλιση ακροδεξιάς ρητορικής και επικρατούσας παρουσίασης θεμάτων ρατσισμού νέα, eidiseis, ειδήσεις, news

Ομάδα διαχείρισης LIVE-IN

Σχόλια Αναγνωστών

Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.

Δείτε ακόμα ...

Φιλο-λογώντας Η ζωή της οθόνης

Ομάδα διαχείρισης LIVE-IN

Live In Magazine Live In Magazine Καλοκαίρι 2015

Ομάδα διαχείρισης LIVE-IN

Σκέψεις Σκέψου…. Θετικά!

Γιώτα Παπαδοπούλου

Καιρός