Ο «ΚÏκλωψ» του ΕυÏιπίδη «Îδωσε» και «Îκλεψε» την παÏάσταση στο Φεστιβάλ ΟλÏμπου
Ο «ΚÏκλωψ» του Ευριπίδη «Îδωσε» και «Îκλεψε» την παράσταση στο θÎατρο του Δίου, το βράδυ της Τετάρτης 21 ΑυγοÏστου. Ήταν κυριολεκτικά το «κάτι άλλο», κάτι διαφορετικÏŒ, που το κοινÏŒ δεν βλÎπει συχνά.
Μια κωμική παράσταση, Îνα κράμα αρχαίου λÏŒγου και σÏγχρονου, Îνα μείγμα απÏŒ παλιÎς συνήθειες και νÎες, μÎχρι που αναρωτιÏŒταν κανείς αν βλÎπει αρχαίο σατυρικÏŒ δράμα ή σÏγχρονη κωμωδία. Ήταν η Îμπνευση του σκηνοθÎτη Βασίλη Παπαβασιλείου που προσπάθησε να ενÏŽσει το παλιÏŒ με το νÎο, το χθες με το σήμερα, για να δείξει πÏŽς «τίποτα δεν άλλαξε μα και τίποτα δεν είναι ÏŒπως παλιά».
Η ιστορία του ΠολÏφημου και του πανοÏργου ΟδυσσÎα παρουσιάστηκε στο κοινÏŒ Îτσι ÏŒπως δεν το είχε φανταστεί ποτÎ του. Οι κωμικÎς σκηνÎς, οι αστείοι τÏποι, οι κάπηλοι φÎρνουν τον νου του θεατή στη σÏγχρονη πραγματικÏŒτητα.
Η επινÏŒηση του σκηνοθÎτη ήταν πρωτÏŒτυπη, πλην ÏŒμως Îφερε και κάποια σÏγχυση, ειδικά στην αρχή. Μια ομάδα μικροκαπήλων περιφÎρεται στο μοναστηράκι και περιμÎνει απÏŒ τον σÏγχρονο ΟδυσσÎα να δÏŽσει μια λÏση στα σημερινά οικονομικά αδιÎξοδα. Εκείνος τους φÎρνει στο θÎατρο να δουν τον ΚÏκλωπα του Ευριπίδη, κάτι απÏŒ την αρχαία κληρονομιά μας, και γίνεται ο ίδιος Îνας δεÏτερος σκηνοθÎτης που δίνει οδηγίες για να παιχτεί το σατυρικÏŒ δράμα. Και στη συνÎχεια γίνεται ο μυθικÏŒς ΟδυσσÎας. Και κει αρχίζει η γνωστή σε ÏŒλους ιστορία με τον ΠολÏφημο, τον ομηρικÏŒ ΚÏκλωπα και το σχÎδιο εξÏŒντωσής του απÏŒ τον ΟδυσσÎα.
ΕντÏπωση προκαλοÏν και τα «κουστοÏμια» του χοροÏ, που κάπως δÏσκολα θα φανταζÏŒμασταν Îναν χορÏŒ σατÏρων με κουστοÏμι του 20ου αιÏŽνα και μάλιστα σε χρÏŽμα κÏŒκκινο. Αμ και η βαλίτσα; Και τα γυαλιά τα rayban; Αμ και ο ΟδυσσÎας που Îμοιαζε με τον Jack Sparrow απÏŒ τους «ΠειρατÎς της ΚαραÏŠβικής» και στην εμφάνιση και στο στυλ. Ο λÏŒγος του πάντως κÎρδισε τον Îπαινο ÏŒλων.
Καλά, η επιλογή του Δημήτρη Πιατά σε ρÏŒλο του ΚÏκλωπα είναι απÏŒ τις πιο πετυχημÎνες. ΑυτοÏ «το λÎει το μάτι του», φτυστÏŒς κÏκλωπας «απÏŒ του φυσικοÏ του». ΛευκÏŒς χιτÏŽνας, χρυσά σανδάλια, προβιά, χρυσÏŒ παντατίφ κÎρατο και Îνα φωτεινÏŒ στρογγυλÏŒ μάτι στο μÎτωπο, και βÎβαια, η υπÎροχη κοιλιά του, με την Îννοια ÏŒτι πράγματι «υπερÎχει», ÏŒλα αποκαλÏπτουν κάτι απÏŒ τον πρωτογονισμÏŒ του και την κωμική διάθεση του σκηνοθÎτη. Ο Î¯διος ζει σε μια χÏŽρα ÏŒπου τρÎφεται μÏŒνο απÏŒ κρÎας και γαλακτοκομικά προÏŠÏŒντα. Αντικείμενο του πÏŒθου του η Γαλάτεια (η κατάληξη –τεια =θεια σημαίνει θεά, που είναι γάλα = λευκή), Îστω και αν στο τÎλος ο πÏŒθος του στρÎφεται προς τον γÎροντα ΣιληνÏŒ.
Η παρουσία του χοροÏ Îμοιαζε με κωμικά μιοÏζικαλ, καθÏŽς τα σÏγχρονα μουσικά ÏŒργανα που συνÏŒδευαν τα «χορικά άσματα» κρατοÏσαν αρκετά Îως πολÏ καλή συντροφιά το κοινÏŒ.
ΣκÎψεις πολλÎς στον νου του θεατή:
Τα «κινÎζικα», τα ακαταλαβίστικα, στα χείλη του ΟδυσσÎα αποκαλÏπτουν τον σÏγχρονο εμπορικÏŒ κÏŒσμο. Και η φράση του ΟδυσσÎα «της ζωής μου η προίκα ήταν πάντα μια αντίκα» που μποροÏν να την πουλήσουν για αν σωθοÏν ταυτίζει τη σκÎψη με τον σημερινÏŒ κίνδυνο της απεμπÏŒλησης της πατρίδας μας. Και πολλοί άλλοι συνειρμοί εμπλÎκονται αστραπιαία στον νου των θεατÏŽν τη στιγμή που στα μάτια τους ξεδιπλÏŽνονται οι κωμικÎς σκηνÎς με τον ομοιοκατάληκτο ποιητικÏŒ λÏŒγο.
Σε κάθε περίπτωση η παράσταση Îδωσε κÎφι, προκάλεσε το γÎλιο, ακÏŒμα και των πολÏ μικρÏŽν σε ηλικία θεατÏŽν, είχε κίνηση, γρήγορη εναλλαγή σκηνÏŽν, χαροÏμενες φιγοÏρες, πολÏχρωμα κουστοÏμια, εντυπωσιακά, στημÎνα στη στιγμή, σκηνικά. Και οι χορογραφίες και αυτÎς εξαιρετικÎς, ιδιαίτερες και εντυπωσιακÎς, ÏŒπως αυτή του μάμπο λίγο πριν την τÏφλωση του ΠολÏφημου. ÎŒλο το Îργο διακρίνεται απÏŒ φαιδρÏŒτητα. ÎŒσοι βρίσκονται επί σκηνής, υποκριτÎς και μÎλη του χοροÏ, οι σάτυροι και ο πατÎρας τους, ζωντανεÏουν το σατιρικÏŒ και κωμικÏŒ στοιχείο. ΣημαντικÏŒ είναι ÏŒτι δίνεται η δυνατÏŒτητα στους επί σκηνής να προβοÏν σε αυτοσχεδιασμοÏς.
ÎŒλα, τελικά, λειτοÏργησαν άψογα, αρμονικά, Îστω και ναν στην αρχή ήχησαν «παράφωνα». Οι φίλοι του Φεστιβάλ ΟλÏμπου απÏŒλαυσαν μια ιδιαίτερη παράσταση ενÏŒς σατυρικοÏ δράματος, σε μια ιδιαίτερη σκηνοθετική σÏλληψη, υποκριτική ερμηνεία και χορική απÏŒδοση.
Τους ευχαριστοÏμε.
*ΕπιμÎλεια: Ευαγγελία Ράπτου-ΣτεργιοÏλα, Καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας, Υπ. Διδάκτωρ Tμ. Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ., ΤομÎα ΓλÏŽσσας Θεάτρου και ΠολιτισμοÏ Παν. Αιγαίου
Ο Δημήτρης Πιατάς και ο ΚÏŽστας Μυστακίδης δηλÏŽνουν για την παράσταση
Δημ. Πιατάς:
«ΘÎλω να τονίσω ÏŒτι χαίρομαι κάθε φορά που βρίσκομαι εδÏŽ»
Κων. Μυστακίδης:
«Tο ΕθνικÏŒ ΘÎατρο απÎδειξε για μια ακÏŒμη φορά ÏŒτι στÎκεται στο Ïψος του»
Μετά την εξαιρετική παράσταση του «ΚÏκλωπα», ο γνωστÏŒς ηθοποιÏŒς Δημήτρης Πιατάς και ο ΚÏŽστας Μυστακίδης, καλλιτεχνικÏŒς διευθυντής του ΟργανισμοÏ Φεστιβάλ ΟλÏμπου, Îκαναν τις παρακάτω δηλÏŽσεις:
Δημ. Πιατάς: «Είμαι πολÏ περήφανος που βρÎθηκα σ΄ αυτή τη συγκεκριμÎνη δουλειά, γιατί είναι Îνα Îργο που ανεβαίνει σπάνια, σχεδÏŒν ποτÎ… Και με τη σφραγίδα του Βασίλη Παπαβασιλείου νομίζω ÏŒτι ήταν μια πρÏŒταση πολÏ ενδιαφÎρουσα, τουλάχιστον σε ÏŒτι αφορά την κωμωδία και σε ÏŒτι αφορά τη δική μου προσωπική παρουσία. ΘÎλω να τονίσω ÏŒτι χαίρομαι κάθε φορά που βρίσκομαι εδÏŽ. ΘεωρÏŽ ÏŒτι το Φεστιβάλ ΟλÏμπου είναι πλÎον θεσμÏŒς, Îγινε πετυχημÎνος και βρίσκεται σε Îναν φυσικÏŒ χÏŽρο και οι θεοί του ΟλÏμπου το ευλογοÏν.»
Κων. Μυστακίδης: «Ο Βασίλης Παπαβασιλείου αντιμετÏŽπισε Îνα δÏσκολο Îργο του Ευριπίδη, το σατυρικÏŒ δράμα «ΚÏκλωπας» με μια διαφορετική ματιά. Ειλικρινά εντυπωσιάστηκα απÏŒ την φÏŒρμα της παράστασης. Οι συντελεστÎς εξαιρετικοί, ο χορÏŒς, οι πρωταγωνιστÎς, ο Δημήτρης Πιατάς, ο Νίκος Καραθάνος και ο Νίκος ΧατζÏŒπουλος, ÏŒλοι τους. Ήταν εξαιρετικοί στους ρÏŒλους τους με αναφορÎς στη σÏγχρονη εποχή, και στον κινηματογράφο (ο πολυμήχανος ΟδυσσÎας ως Τζακ Σπάροου απÏŒ τους «ΠειρατÎς της ΚαραÏŠβικής»). Νομίζω ÏŒτι ο κÏŒσμος που δεν ήρθε Îχασε μια εξαιρετική παράσταση και πιστεÏω ÏŒτι το ΕθνικÏŒ ΘÎατρο απÎδειξε για μια ακÏŒμη φορά ÏŒτι στÎκεται στο Ïψος του. Μετά τις «Τραχίνιες» και τον «ΚÏκλωπα» εδÏŽ στο αρχαίο Δίον, δÏο Îργα που δεν παρουσιάζονται συχνά, Îργα δÏσκολα, αντιμετωπίστηκαν απÏŒ τους συντελεστÎς με πολÏ μεγάλη υπευθυνÏŒτητα.»
