Î Ïαξικόπημα της 21ης ΑπÏιλίου, Ο Βασιλιάς υποχωÏεί, η ΧοÏντα νομιμοποιείται!
Στις 21 Απριλίου του 1967 και ενÏŽ είχαν προκηρυχθεί εκλογÎς για τις 28 ΜαÎου, επίορκοι αξιωματικοί του στρατοÏ, υπÏŒ την φερÏŒμενη ηγεσία του κινηματία Συνταγματάρχη Γεωργίου ΠαπαδÏŒπουλου, και συμμετοχή του Ταξίαρχου ΤεθωρακισμÎνων ΣτυλιανοÏ ΠαττακοÏ και του Συνταγματάρχη ΝικÏŒλαου ΜακαρÎζου, ομάδας αξιωματικÏŽν του στρατοÏ ξηράς, καταλÏοντας την Δημοκρατία και τους υφιστάμενους θεσμοÏς της χÏŽρας και στρÎφοντας τα διαπεπιστευμÎνα ÏŒπλα κατά του ελληνικοÏ λαοÏ, κατÎλαβαν την εξουσία με πραξικοπηματικÏŒ κίνημα, το οποίο οι ίδιοι ονÏŒμαζαν «Εθνοσωτήριον Επανάστασιν» Î® «Επανάσταση της 21ης Απριλίου». H Ε΄ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων, δια του Δ΄ ψηφίσματος, (8 Ιανουαρίου 1975) χαρακτήρισε την κίνηση της 21ης Απριλίου 1967 ως πραξικÏŒπημα.
Το ΧρονικÏŒ του πραξικοπήματος
Οι συνωμÏŒτες διστάζουν
Ο Συνταγματάρχης ΓεÏŽργιος ΠαπαδÏŒπουλος, ο Ταξίαρχος ΣτυλιανÏŒς ΠαττακÏŒς και ο Συνταγματάρχης ΝικÏŒλαος ΜακαρÎζος συναντήθηκαν στο αρχηγείο των ΤεθωρακισμÎνων στο Γουδή, στις 11.30΄ της 20ης Απριλίου . Ο ΠαπαδÏŒπουλος δεν είχε λάβει ακÏŒμα κάποιες πληροφορίες και πρÏŒτεινε να αναβάλουν το πραξικÏŒπημα κατά είκοσι τÎσσερις ÏŽρες. Ο ΠαττακÏŒς αρνήθηκε κι η διαφωνία τους κράτησε αρκετή ÏŽρα. Τελικά ο ΠαττακÏŒς ανακοίνωσε στους άλλους συνωμÏŒτες ÏŒτι εκείνος θα ξεκινοÏσε το κίνημα είτε τον ακολουθοÏσαν, είτε ÏŒχι [1] και τÏŒτε συμφÏŽνησαν κι οι υπÏŒλοιποι. ΩστÏŒσο , το πραξικÏŒπημα, είχε ήδη καθυστερήσει κατά μία ÏŽρα και οι πρÏŽτες μετακινήσεις μονάδων άρχισαν μετά τη 1π.μ. O λÏŒγος που δίσταζε ο ΠαπαδÏŒπουλος ήταν γιατί το μεσημÎρι της ίδιας μÎρας κάποιος είχε τηλεφωνήσει ανÏŽνυμα στη γυναίκα του Συν/χη Λάζαρη και της είχε πει ÏŒτι η πολιτική ηγεσία ήξερε για τη βραδινή κίνηση.[εκκρεμεί παραπομπή]
Έλεγχος τηλεπικοινωνιÏŽν
ΠρÏŽτα κινήθηκαν τα τμήματα των καταδρομÎων (ΛΟΚ). ΑποτελοÏσαν τη λυδία λίθο επιτυχίας του κινήματος, που θα είχε πιθανÏŒτητες επικράτησης μÏŒνο αν οι μονάδες αυτÎς κατÏŒρθωναν να καταλάβουν ÏŒλα τα τηλεπικοινωνιακά κÎντρα χωρίς να δοθεί το σήμα συναγερμοÏ. Δεν Îπρεπε να ειδοποιηθοÏν και να κινητοποιηθοÏν ο βασιλιάς, οι στρατηγοί, η κυβÎρνηση πριν ολοκληρωθοÏν οι βασικοί στÏŒχοι του κινήματος. Οι τηλεπικοινωνίες – κτίριο της ΕΡΤ (τÏŒτε ΕΙΡΤ), τηλεÏŒραση, ραδιοφωνικοί σταθμοί, τηλεφωνικÏŒ κÎντρο και στρατιωτικÎς εγκαταστάσεις ασυρμάτου - κατελήφθησαν μεταξÏ 1 και 1.30΄ π.μ. χωρίς να δοθεί το σήμα του συναγερμοÏ. Στους δρÏŒμους επικρατοÏσε ησυχία, αφοÏ δεν είχαν ακÏŒμα κινηθεί τα τανκς και δεν κυκλοφοροÏσαν ομαδικά διάφορα στρατιωτικά καμιÏŒνια. Οι στρατιÏŽτες μετακινοÏνταν γρήγορα και αθÏŒρυβα, κατά μικρÎς ομάδες, στους προκαθορισμÎνους στÏŒχους δίχως να κινοÏν την προσοχή ή την περιÎργεια. Ένα τζιπ γεμάτο στρατιÏŽτες δεν ήταν κάτι το ασυνήθιστο στους αθηναÏŠκοÏς δρÏŒμους. ΜÎσα σε ελάχιστα λεπτά οι στρατιÏŽτες της ΧοÏντας είχαν θÎσει υπÏŒ το λειτουργικÏŒ ÎλεγχÏŒ τους ÏŒλα τα τηλεπικοινωνιακά κÎντρα
Πλαστογράφηση – ΣχÎδιο ΠρομηθεÏς
Ο ΠαπαδÏŒπουλος είχε ετοιμάσει μια γραπτή διαταγή , που ÏŒριζε τις μετακινήσεις των αναγκαίων στρατιωτικÏŽν μονάδων, πλαστογραφÏŽντας το ÏŒνομα του Βασιλιά. Οι συνωμÏŒτες απευθÏνθηκαν στους αγουροξυπνημÎνους στρατιÏŽτες διαβάζοντάς τους τη, δήθεν υπογεγραμμÎνη απÏŒ το Βασιλιά, Διαταγή και τους ανÎπτυξαν το σχÎδιο μάχης, στο ÏŒνομα του Βασιλιά. Στη συνÎχεια ο ΠαπαδÏŒπουλος Îστειλε το κωδικÏŒ σήμα για την ενεργοποίηση του Σχεδίου ΠρομηθεÏς, σχÎδιο εκτάκτης ανάγκης του ΝΑΤΟ. Το συγκεκριμÎνο σχÎδιο προορίζονταν για την αναγκαστική ανάληψη εξουσίας απÏŒ το στρατÏŒ με σκοπÏŒ την εξουδετÎρωση κομμουνιστικής εξÎγερσης, σε περίπτωση που εισÎβαλαν στην Ελλάδα δυνάμεις του ΣοβιετικοÏ ΣτρατοÏ[2]. ΒασικÏŒ στοιχείο του σχεδίου ήταν ÏŒτι Îθετε ÏŒλες τις στρατιωτικÎς μονάδες υπÏŒ την άμεση ηγεσία του ΥπουργοÏ Î†μυνας ή του ΑρχηγοÏ ΓΕΣ, στρατηγοÏ Σπαντιδάκη ή του Βασιλιά, απαγορεÏοντας ρητά την υπακοή τους σε οποιαδήποτε άλλη διαταγή.
Ο Îμπιστος του βασιλιά αρχηγÏŒς του ΓενικοÏ Επιτελείου ΣτρατοÏ, στρατηγÏŒς Γ. Σπαντιδάκης, αντικαταστάθηκε απÏŒ τον ΟδυσσÎα Αγγελή. Ο Αγγελής κάνοντας χρήση του νÎου του αξιÏŽματος Îδωσε εντολή στο Γ' ΣÏŽμα ΣτρατοÏ στη Θεσσαλονίκη να εφαρμÏŒσει το ΣχÎδιο ΠρομηθεÏς σε ÏŒλη τη χÏŽρα.
Η πρÏŽτη ειδοποίηση που πήρε ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος για ÏŒσα συνÎβαιναν ήταν απÏŒ τον υπασπιστή του, Ταγματάρχη Μιχάλη ΑρναοÏτη, ÏŒταν είδε ομάδα στρατιωτÏŽν να εισβάλλει στην κατοικία του στο ΠαλαιÏŒ ΨυχικÏŒ. Το τηλÎφωνÏŒ του ÏŒμως νεκρÏŽθηκε και τελικÏŽς συνελήφθη και οδηγήθηκε στο Πεντάγωνο. ΑπÏŒ τις βροντÎς των πυροβολισμÏŽν, ξÏπνησε και η Μαργαρίτα ΠαπανδρÎου [3] . Η κατοικία του ΑνδρÎα ΠαπανδρÎου ήταν γειτονική του Μιχάλη ΑρναοÏτη. Ένας ΛοχαγÏŒς και τÎσσερις κομάντος εισÎβαλαν στην οικία και μετά απÏŒ επεισοδιακή καταδίωξη συνÎλαβαν τον ΑνδρÎα ΠαπανδρÎου. Ο Κωνσταντίνος αμÎσως τηλεφÏŽνησε στον ΠρωθυπουργÏŒ ΠαναγιÏŽτη ΚανελλÏŒπουλο ÏŒπου ο τελευταίος τον πληροφοροÏσε ÏŒτι τον συνελάμβαναν εκείνη ακριβÏŽς τη στιγμή, στις 2.23’ το πρωί.
Η δεÏτερη ειδοποίηση ÏŒτι βρισκÏŒταν σε εξÎλιξη πραξικÏŒπημα ήρθε στις 2.10΄ το πρωί, ÏŒταν ο αστυνομικÏŒς διευθυντής της Αθήνας ΤασιγιÏŽργος άκουσε τις κινήσεις των στρατιωτικÏŽν μονάδων και τηλεφÏŽνησε στον ΥπουργÏŒ Δημοσίας Τάξης ΓεÏŽργιο Ράλλη. Ο Ράλλης προσπάθησε να τηλεφωνήσει στο ΤατÏŒι, αλλά το τηλÎφωνÏŒ του είχε νεκρωθεί. ΚατευθÏνθηκε στο γειτονικÏŒ αστυνομικÏŒ τμήμα, απÏŒ ÏŒπου κατÏŒρθωσε μÎσω ασυρμάτου Motorola να συνδεθεί με το Βασιλιά. Ο Βασιλιάς Îδωσε εντολή στον Ράλλη να επικοινωνήσει με τους αξιωματικοÏς υπηρεσίας των Σωμάτων ΣτρατοÏ στη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα, και σε άλλες πÏŒλεις, να τους θÎσει σε κατάσταση συναγερμοÏ και να κινηθοÏν προς την Αθήνα. O ΓεÏŽργιος Ράλλης προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον Επιτελάρχη του Γ΄ ΣÏŽματος ΣτρατοÏ, Ταξίαρχο ΟρÎστη Βιδάλη, για να κινητοποιήσει τις δυνάμεις στη Θεσσαλονίκη. Δεν πρÏŒλαβε, αφοÏ το σχÎδιο ΠρομηθεÏς είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή με αποτÎλεσμα ο Ταξίαρχος Βιδάλης να αγνοήσει το σήμα του Ράλλη.[4]. ΜÏŒλις Îλαβε το σήμα, ο Βιδάλης βρÎθηκε σε μεγάλη αμηχανία. Έσπευσε να ζητήσει οδηγίες απÏŒ το ΓΕΣ και ο ΣτρατηγÏŒς Σπαντιδάκης τον διαβεβαίωσε, ψευδÏŽς, στο τηλÎφωνο ÏŒτι ο Βασιλιάς ήταν σÏμφωνος με ÏŒ,τι είχε γίνει και ÏŒτι Îπρεπε να ανγνοήσει τη διαταγή Ράλλη.
Ο Λεωνίδας ΚÏρκος και ο ΜανÏŽλης ΓλÎζος ήταν απÏŒ τα πρÏŽτα μÎλη της Αριστεράς που συνελήφθησαν. Ο ΓεÏŽργιος ΠαπανδρÎου συνελήφθη απÏŒ αξιωματικοÏς στις 2.45΄ λÎγοντάς τους, με τα προτεταμÎνα ÏŒπλα προς αυτÏŒν: «Είναι η πÎμπτη φορά που μου συμβαίνει!».
Πριν η ÏŽρα πάει 3.00 π.μ., οι πραξικοπηματίες είχαν θÎσει υπÏŒ τον απÏŒλυτο ÎλεγχÏŒ τους την Αθήνα.
Το ΔικτατορικÏŒ ΚαθεστÏŽς, που προήλθε απÏŒ το πραξικÏŒπημα, είναι γνωστÏŒ ως η ΧοÏντα των ΣυνταγματαρχÏŽν.
Οι παλαιÏŒτερες παρεμβάσεις των στρατιωτικÏŽν στην πολιτική ζωή της ΧÏŽρας ήταν μικρής διάρκειας και σÏντομα οι στρατιωτικοί αποχωροÏσαν, δίνοντας τη θÎση τους σε μια ευνοοÏμενη ομάδα πολιτικÏŽν. Αντίθετα, η ΧοÏντα Îδειξε ξεκάθαρα την απÎχθειά της προς ÏŒλους τους πολιτικοÏς, ενÏŽ μÏŒνο μερικοί ασήμαντοι πρÏŽην πολιτικοί προσφÎρθηκαν να συνεργαστοÏν με το καθεστÏŽς. Οι προθÎσεις της ΧοÏντας να παραμείνει στην εξουσία για μεγάλο χρονικÏŒ διάστημα φάνηκαν καθαρά μετά τη σÏνταξη του νÎου Συντάγματος, που στην ουσία ποτÎ δεν εφαρμÏŒστηκε στην πράξη.
Η δίκη των πραξικοπηματιÏŽν
Το καλοκαίρι του 1975 οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου δικάστηκαν ενÏŽπιον του ΠενταμελοÏς Εφετείου ΑθηνÏŽν, με τις κατηγορίες της στάσης και της εσχάτης προδοσίας, , αδικήματα που ενÎπιπταν στα άρθρα 134 και 135 του ΠοινικοÏ ΚÏŽδικα και 63 του ΣτρατιωτικοÏ ΠοινικοÏ ΚÏŽδικα.
Το δικαστήριο απÎρριψε τον ισχυρισμÏŒ περί άρσης του άδικου χαρακτήρα της πράξης, το ελαφρυντικÏŒ του πρÏŒτερου Îντιμου βίου, καθÏŽς και ÏŒτι ωθήθηκαν στην πράξη τους απÏŒ μη ταπεινά αίτια. Για τους ΓεÏŽργιο ΠαπαδÏŒπουλο, ΣτυλιανÏŒ ΠαττακÏŒ και ΝικÏŒλαο ΜακαρÎζο το δικαστήριο δÎχτηκε ÏŒτι υπήρξαν υποκινητÎς και επικεφαλής της στάσης, γι' αυτÏŒ και τους επεβλήθη η εσχάτη των ποινÏŽν, η θανατική ποινή.
Μετά απÏŒ απÏŒφαση της κυβÎρνησης Καραμανλή, η θανατική ποινή για τους τρεις καταδικασθÎντες μετατράπηκε σε ισÏŒβια κάθειρξη. Στον ίδιο τον Κωνσταντίνο Καραμανλή αποδίδεται η ιστορική φράση «Και ÏŒταν λÎμε ισÏŒβια, εννοοÏμε ισÏŒβια». Η πράξη επιείκειας αντιμετωπίσθηκε με σφοδρÏŒτητα απÏŒ το σÏνολο της αντιπολίτευσης, κυρίως για το γεγονÏŒς της κυβερνητικής παρÎμβασης σε αποφάσεις της δικαιοσÏνης.
Ελληνική Βικιπαίδεια
