Πώς να αντιμετωπίσετε την Ακμή!
Η ακμή είναι το συνηθÎστερο δερματολογικÏŒ πρÏŒβλημα στους εφήβους. Οι περισσÏŒτεροι Îχουν ακμή σε κάποιο βαθμÏŒ και περνάνε μεγάλο μÎρος του χρÏŒνου τους αναζητÏŽντας γιατροσÏŒφια και τρÏŒπους περιορισμοÏ Î® αισθητικής κάλυψης του προβλήματος. Άλλοι κάνουν περίεργες δίαιτες πιστεÏοντας ÏŒτι Îτσι θα περιορίσουν το πρÏŒβλημα. Διάφορα περιοδικά δημοσιεÏουν τακτικά άρθρα και κάποιων άσχετων με τη Δερματολογία, με αποτÎλεσμα να επιτείνουν τη σÏγχυση και πολλÎς φορÎς να περιπλÎκουν τα πράγματα.
Η ακμή ÏŒμως δεν απασχολεί μÏŒνο τους εφήβους αλλά και αρκετοÏς ενήλικες που με μεγάλη αναστάτωση βλÎπουν ÏŒτι η εφηβική τους ακμή ουδÎποτε τους εγκατÎλειψε ή ÏŒτι ξαφνικά στα 30 τους εμφανίζουν σπυράκια στο πρÏŒσωπο.
Στο άρθρο αυτÏŒ, θα προσπαθήσουμε να φωτίσουμε το θÎμα δίνοντας διευκρινίσεις και απαντÏŽντας στις ερωτήσεις που γίνονται συχνÏŒτερα.
ΣυχνÏŒτητα ακμής
ΣχεδÏŒν ÏŒλοι οι Îφηβοι θα Îχουν σε κάποια στιγμή απÏŒ Îνα Îως πολλά σπυράκια. Το 85% Îχει αυτÏŒ που λÎμε φυσιολογική κοινή ακμή. Ενα ÏŒμως 15% Îχει πιο ενοχλητική ακμή, που θα χρειαστεί τη γνÏŽμη ενÏŒς δερματολÏŒγου. Οι γυναίκες προσβάλλονται εξ ίσου με τους άνδρες, η ακμή τους ÏŒμως αρχίζει νωρίτερα, πολλÎς φορÎς απÏŒ 9-10 ετÏŽν. Μετά την ηλικία των 19 ετÏŽν η ακμή αρχίζει να υποχωρεί, πολλοί ÏŒμως Îχουν προβλήματα που απαιτοÏν θεραπεία πολλÎς φορÎς και μÎχρι τα 35 τους χρÏŒνια. Στις ηλικίες πάνω απÏŒ 40, το 1% των ανδρÏŽν και το 5% των γυναικÏŽν χρειάζονται θεραπεία.
Αιτιολογία
Η ακμή είναι μια πάθηση των σμηγματογÏŒνων αδÎνων του δÎρματος και του πÏŒρου (καναλιοÏ) μÎσω του οποίου το περιεχÏŒμενÏŒ τους (που λÎγεται σμήγμα) διοχετεÏεται στην επιφάνεια του δÎρματος.
Οι αδÎνες αυτοί υπάρχουν κυρίως στο πρÏŒσωπο, ράχη και στήθος. Επειδή η ακμή συνοδεÏεται και απÏŒ αυξημÎνη παραγωγή λίπους, τα άτομα που πάσχουν απÏŒ ακμή παραπονοÏνται συχνά για λιπαρÏŒτητα.
Κλινική εικÏŒνα
Αναγνωρίζουμε διάφορους τÏπους σπυριÏŽν : οι φαγÎσωρες (τα «μπιμπίκια») μπορεί να είναι άσπρα ή μαÏρα, οι βλατίδες (τα κÏŒκκινα), οι φλÏκταινες (κÏŒκκινα με πÏον) και τα οζίδια ή κÏστεις. Οι δÏο τελευταίες βλάβες ÏŒταν υπάρχουν αφήνουν συνήθως σημάδια ή ουλÎς. Το ίδιο θα γίνει αν ο ασθενής ενοχλημÎνος απÏŒ τα σπυράκια, τα πειράξει.
Μερικοί ασθενείς με σκοÏρο δÎρμα, αναπτÏσσουν μεταφλεγμονÏŽδη μελάγχρωση σαν αποτÎλεσμα της ακμής τους. Στην περίπτωση αυτή καθÏŽς και στην Ïπαρξη σημαδιÏŽν, ο δερματολÏŒγος μπορεί να αποφασίσει να κάνει peeling, μιας και δεν υπάρχει άλλη καταλληλÏŒτερη θεραπεία.
Τι επιδεινÏŽνει την ακμή;
- ΟρισμÎνοι φυσιολογικοί παράγοντες μπορεί να επιδεινÏŽσουν την ακμή.
- Μια Îξαρση της ακμής πριν απÏŒ την περίοδο δεν είναι σπάνια.
- Η κÏηση δεν Îχει σταθερή επίδραση : άλλοτε την επιδεινÏŽνει και άλλοτε την βελτιÏŽνει.
- Ο Î®λιος το καλοκαίρι συνήθως κάνει καλÏŒ.
- Η δίαιτα δεν παίζει ρÏŒλο στην ακμή. ΠαλαιÏŒτερες δοξασίες, για την βλαβερή επίδραση της σοκολάτας κλπ, σήμερα δεν γίνονται αποδεκτÎς.
- Η προσωπική υγιεινή του προσÏŽπου (καθαριÏŒτητα) δεν παίζει ιδιαίτερο ρÏŒλο στην βαρÏτητα της ακμής.
- Σε μεγαλÏτερες γυναίκες που χρησιμοποιοÏν καλλυντικά που είναι λιπαρά, η ακμή επιδεινÏŽνεται και συνήθως παίρνει την μορφή με τα άσπρα σπυράκια. Ακμή μποροÏν να προκαλÎσουν και οι αντηλιακÎς κρÎμες λÏŒγω της περιεκτικÏŒτητάς τους σε πολλά φίλτρα που τις κάνουν λιπαρÎς. Το μακιγιάζ ÏŒταν συνεχίζεται για μεγάλο χρονικÏŒ διάστημα παίζει επίσης αρνητικÏŒ ρÏŒλο.
- Μερικά φάρμακα μπορεί να επιδεινÏŽσουν την ακμή.
- Το επάγγελμα μερικÎς φορÎς παίζει κάποιο ρÏŒλο, π.χ. εργασία σε υγρÏŒ και θερμÏŒ περιβάλλον ÏŒπως η τροφοδοσία (catering), κουζίνα ή πλυντήριο.
- Τα αντισυλληπτικά δεν επιδροÏν στην ακμή. Σε μεγαλÏτερες γυναίκες και ÏŒταν ÏŒλες οι άλλες θεραπείες αποτÏχουν, καλά αποτελÎσματα δίνει ο συνδυασμÏŒς αντισυλληπτικοÏ και αντιανδρογÏŒνου.
- Δεν υπάρχει καμία Îνδειξη ÏŒτι η σεξουαλική πράξη βελτιÏŽνει την ακμή.
- Τα νεÏρα και το άγχος, δεν παίζουν ιδιαίτερο ρÏŒλο στην εφηβική ακμή, μπορεί ÏŒμως να προκαλοÏν ακμή σε μεγαλÏτερες αγχÏŽδεις γυναίκες και τÏŒτε τα σπυράκια εντοπίζονται κυρίως γÏρω απÏŒ το στÏŒμα.
- Ακμή επίσης μπορεί να εμφανιστεί σε γυναίκες με το σÏνδρομο των πολυκυστικÏŽν ωοθηκÏŽν.
ΑντιμετÏŽπιση – Θεραπεία της Ακμής
Μεγάλη σημασία Îχει να γίνει κατανοητÏŒ ÏŒτι η ακμή διαρκεί κατά μÎσο ÏŒρο 8 χρÏŒνια και ÏŒτι θα περάσει απÏŒ μÏŒνη της. Εκείνο που μπορεί να προσφÎρει ο δερματολÏŒγος είναι να κρατά υπÏŒ Îλεγχο τα σπυράκια και το πρÏŒσωπο σε αισθητικÏŽς αποδεκτά επίπεδα, ÏŽστε ο ασθενής να νοιÏŽθει άνετα. ÎŒσοι γονείς δεν το Îχουν συνειδητοποιήσει, θα πρÎπει να το κατανοήσουν, ÏŒτι δηλαδή το παιδί τους αισθάνεται πολÏ Î¬σχημα με την εμφάνιση του προσÏŽπου του. ΑυτÏŒ μάλιστα πολλÎς φορÎς δεν Îχει σχÎση με τη βαρÏτητα της ακμής. Ένας Îφηβος, μπορεί να Îχει ελάχιστα σπυράκια και να αισθάνεται πολÏ Î¬σχημα ψυχολογικά. Πολλοί γονείς το διακωμωδοÏν αυτÏŒ (σιγά το πρÏŒβλημα! ÎŒλοι είχαμε σπυράκια!) τη στιγμή που το παιδί συνεχίζει να υποφÎρει.
ΚατανοητÏŒ θα πρÎπει επίσης να γίνει ÏŒτι οι θεραπείες είναι μακρÏŒχρονες, η βελτίωση αργή: το 92% θα εμφανίσει βελτίωση της τάξεως του 80% σε 6 μήνες και πολλοί θα χρειαστοÏν θεραπεία για πολλά χρÏŒνια.
Οι θεραπείες διακρίνονται σε τοπικÎς, και απÏŒ το στÏŒμα (συστηματικÎς). Ο δερματολÏŒγος θα αποφασίσει το είδος της θεραπείας ανάλογα με την βαρÏτητα της ακμής.
- Ας τονιστεί ÏŒτι η τοπική θεραπεία θα πρÎπει να γίνεται σε ÏŒλο το πρÏŒσωπο και ÏŒχι τοπικά σε κάθε βλάβη. ÎŒλες δε οι κρÎμες Îχουν σαν παρενÎργεια κάποια απολÎπιση και ερυθρÏŒτητα. ΕλÎγχεται ÏŒμως με μείωση της συχνÏŒτητας εφαρμογής απÏŒ δÏο φορÎς σε μία φορά την ημÎρα ή ακÏŒμα λιγÏŒτερο. Το πρÏŒβλημα ÏŒμως αυτÏŒ είναι παροδικÏŒ και μετά απÏŒ λίγο υποχωρεί.
- Οι θεραπείες απÏŒ το στÏŒμα συνήθως είναι αντιβίωση και σε πολÏ βαριÎς ακμÎς με κÏστεις σε πρÏŒσωπο ή και στη ράχη / στÎρνο, χορηγείται η ισοτρετινοÏŠνη (παράγωγο της βιταμίνης Α), το πιο δραστικÏŒ απÏŒ τα φάρμακα που κυκλοφοροÏν.
- Κατά την εφαρμογή τοπικής θεραπείας, ο ασθενής θα πρÎπει να παρακολουθείται απÏŒ τον γιατρÏŒ κάθε 1-1,5 μήνα, ÏŒταν παίρνει αντιβίωση κάθε μήνα, ενÏŽ με την ισοτρετινοÏŠνη χρειάζεται συχνÏŒτερη παρακολοÏθηση και εργαστηριακÎς εξετάσεις.
- Εναλλακτική θεραπεία είναι και ο συνδυασμÏŒς οιστρογÏŒνων με αντιανδρογÏŒνο (χορηγοÏνται περίπου για 12 μήνες).
ΤελειÏŽνοντας θα αναφερθοÏμε και στο πρÏŒβλημα που τυχÏŒν υπάρχει ÏŒταν υποχωρήσει η ακμή και που συνίσταται σε σημάδια (συνήθως ερυθρά) και ουλÎς.
- Για τα σημάδια πολÏ καλά αποτελÎσματα Îχει το χημικÏŒ peeling που μÏŒνο δερματολÏŒγος μπορεί να το κάνει και δεν Îχει σχÎση βÎβαια με διάφορα peelings που γίνονται σε διάφορα ινστιτοÏτα αισθητικής. Με το peeling αυτÏŒ προκαλείται «ξεφλοÏδισμα» της σημαδεμÎνης επιδερμίδας και εμφάνιση νÎας υγιÎστερης. Η ÏŒλη διαδικασία διαρκεί περίπου 45 λεπτά και τα πλήρη αποτελÎσματα φαίνονται σε 10 περίπου ημÎρες.
- Για τις μÎτριες – βαθιÎς ουλÎς εφαρμÏŒζεται η δερματοαπÏŒξεση. Την εκτελοÏν κάτω απÏŒ γενική αναισθησία οι πλαστικοί χειρουργοί και εξειδικευμÎνοι δερματολÏŒγοι. Το δÎρμα επιπεδÏŽνεται για την αφαίρεση των ουλÏŽν. Το ποσοστÏŒ επιτυχίας είναι 30-75%, αλλά είναι μια σοβαρή επÎμβαση και συνιστάται μÏŒνο σε ασθενείς με σοβαρά κίνητρα.
Και το Peeling αλλά και η δερματοαπÏŒξεση δεν γίνονται το καλοκαίρι λÏŒγω του κινδÏνου ανάπτυξης μελάγχρωσης του δÎρματος.
ΠολÏ μικρÏŒς επίσης αριθμÏŒς ατÏŒμων με μικρÎς επιφανειακÎς ουλÎς θα μποροÏσαν να ανταποκριθοÏν καλά σε ενδοδερμικÎς ενÎσεις κολλαγÏŒνου.
Συμπερασματικά, η ακμή μπορεί να αποβεί μείζον αισθητικÏŒ και ψυχολογικÏŒ πρÏŒβλημα ιδίως στη σημερινή εποχή που τÏŒση σημασία δίνεται απÏŒ ÏŒλους στην εμφάνιση, γι’ αυτÏŒ λοιπÏŒν η Îγκαιρη προσÎλευση στον δερματολÏŒγο μπορεί να Îχει σωτήρια αποτελÎσματα.
tro-ma-ktiko.blogspot.gr








