Το Πάσχα των Καθολικών

Δημοσίευση: 02-04-2013 ώρα 0:35:40

To 1054 η ΡωμαÏŠκή Αυτοκρατορία ήταν ήδη για αιÏŽνες σπασμένη σε δύο κομμάτια. Στην Ανατολική, τη Βυζαντινή: Ήταν η φυσική συνέχεια της αρχικής, με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη, τη "Νέα ΡÏŽμη", την πÏŒλη που επέλεξε ο Μέγας Κωνσταντίνος το 330 ως έδρα του ÏŒταν η "παλιά" ΡÏŽμη γνÏŽριζε μια μακρÏŒχρονη περίοδο παρακμής και ÏŒταν το κέντρο βάρους των πολιτικÏŽν και στρατηγικÏŽν αποφάσεων για την επιβίωση της αυτοκρατορίας είχε μετακινηθεί προς τα ανατολικά. Και την Δυτική, την "Αγία ΡωμαÏŠκή Αυτοκρατορία": Που στην ουσία ήταν η τεχνητή αναβίωση της αρχικής, απÏŒ Φράγκους και Γερμανούς βασιλείς, με πρωτεύουσες μακριά απÏŒ τη ΡÏŽμη.

Η αδιαφορία των ΒυζαντινÏŽν για τη Δύση, (μετά τον ΙουστινιανÏŒ, που τον 6ο αιÏŽνα είχε προσπαθήσει -και σε μεγάλο βαθμÏŒ καταφέρει- να ενÏŽσει τα παλιά εδάφη της ΡωμαÏŠκής Αυτοκρατορίας), άφησε ένα κενÏŒ στην περιοχή, η οποία, ÏŒταν πια εκπολιτίστηκαν και τα τελευταία κύματα των βαρβάρων, άρχισε και πάλι να παίζει ένα σπουδαίο γεωπολιτικÏŒ ρÏŒλο. Η πιο καλή λύση που είχαν οι Δυτικοί Αυτοκράτοτρες για να επισημοποιήσουν την κυριαρχία τους, ήταν η συμμαχία με τον αρχιεπίσκοπÏŒ της ΡÏŽμης, τον Πάπα, τον σημαντικÏŒτερο απÏŒ τους ηγέτες του Χριστιανισμού.

Το Σχίσμα των δύο ΕκκλησιÏŽν

Το 1054, λοιπÏŒν, ÏŒταν επήλθε το τελικÏŒ Σχίσμα μεταξύ της ΟρθÏŒδοξης και της Καθολικής εκκλησίας, δεν είναι παρά μια συμβολική χρονιά. Οι διαφορές μεταξύ Ανατολής και Δύσης είχαν οξυνθεί με τα χρÏŒνια και το πραγματικÏŒ σχίσμα ήταν πραγματικÏŒτητα για πολύ καιρÏŒ. ÎŒταν ο Πάπας Λέων Θ΄ και ο Πατριάρχης Μιχαήλ Α΄ Κηρουλάριος αντάλλαξαν μεταξύ τους αναθέματα, απλά επισημοποιήθηκε... Στα χρÏŒνια της καταδίωξης των ΧριστιανÏŽν απÏŒ τους ειδωλολάτρες Ρωμαίους, η πρÏŽιμη Εκκλησία είχε εξελιχθεί με διαφορετικÏŒ τρÏŒπο στις διάφορες περιοχές της Αυτοκρατορίας, ÏŒπως ήταν λογικÏŒ, εξ αιτίας του τεράστιου μεγέθους της. ÎŒταν πια ο ΧριστιανισμÏŒς έγινε νÏŒμιμη θρησκεία, προέκυψαν τρεις Πατριάρχες, σε τέσσερις διαφορετικές περιοχές: ΡÏŽμη, ΑντιÏŒχεια, Αλεξάνδρεια. Σύντομα προστέθηκαν κι εκείνοι της Ιερουσαλήμ και της Κωνσταντινούπολης. ÎŒταν ο Κωνσταντίνος μετέφερε την πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας στην Ανατολή, διαιρÏŒντας το κράτος πρακτικά στα δύο, οι τέσσερις τελευταίοι ανήκαν στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία, με αποτέλεσμα να συμμαχουν πολύ συχνά εναντίον εκείνου της ΡÏŽμης. Το 1054, πιεσμένος και απÏŒ τις πολιτικές φιλοδοξίες των συμμάχων του Φράγκων και ΓερμανÏŽν, ο Πάπας απαίτησε να έχει εξουσία ανÏŽτερη των τεσσάρων ΠατριαρχÏŽν της Ανατολής και να ασκεί δικαιοδοσία πάνω τους. Ήταν η σταγÏŒνα που ξεχείλισε το ποτήρι...

Διαφορές υπήρχαν σημαντικές και μεγάλες στα δÏŒγματα του κάθε πατριαρχείου σχεδÏŒν απÏŒ πάντα. Ο περίφημος ÏŒρος "filioque" (και απÏŒ τον ΥιÏŒ), προκαλούσε διαφορετικές ερμηνείες. Στα λατινικά, η λέξη processio αφορά και την αποστολή αλλά και την εκπÏŒρευση. Η αποστολική εκκλησία έλεγε ÏŒτι ο ΥιÏŒς γεννήθηκε απÏŒ τον Πατέρα, ενÏŽ το Άγιο Πνεύμα "εκπορεύεται" απÏŒ αυτÏŒν. Επίσης, ÏŒτι ο ΥιÏŒς "εστάλη" στη Γη απÏŒ τον Πατέρα. Το μπέρδεμα, λοιπÏŒν, με τον λατινικÏŒ ÏŒρο είναι ÏŒτι οι Καθολικοί πρÏŒσθεσα το "filioque" με τρÏŒπο που δείχνει ÏŒτι η αποστολή του Αγίου Πνεύματους γίνεται και απÏŒ τον ΥιÏŒ. Η ΟρθÏŒδοξη Εκκλησία έβλεπε ÏŒτι ο Πάπας στην ουσία έλεγε πως υπάρχει μια δομή μέσα στην Αγία Τριάδα και ÏŒχι μια μÏŒνο, τριαδική οντÏŒτητα. Το 1054, το θέμα έληξε για πάντα. Η Χριστιανική Εκκλησία χωρίστηκε στα δύο οριστικά.

ΙουλιανÏŒ και ΓρηγοριανÏŒ ημερολÏŒγιο

ÎŒπως είναι λογικÏŒ, για να δικαιολογήσπουν στους λαούς τους οι θρησκευτικοί ηγέτες τα διαφορετικά τους δÏŒγματα, χρειάζονταν και διαφορετικά έθιμα. ΑπÏŒ το 1582, η Καθολική Εκκλησία άρχισε να υπολογίζει τις γιορτές της βάσει του νέου, του Γρηγοριανού ημερολογίου, ÏŒταν η ΟρθÏŒδοξη Εκκλησία λειτουργούσε με βάση το παλιÏŒ, το ΙουλιανÏŒ, αυτÏŒ, δηλαδή, που είχε υιοθετηθεί απÏŒ τον Ιούλιο Καίσαρα, και χρησιμοποιείτο ÏŒταν εμφανίστηκε ο ΧριστιανισμÏŒς. Το "διορθωμένο" ΓρηγοριανÏŒ ημερολÏŒγιο είναι αυτÏŒ που χρησιμοποιείται παγκοσμίως σήμερα -η Ελλάδα ήταν η τελευταία χÏŽρα που το υιοθέτησε, το 1926. Αλλά είναι άλλο πράγμα το πÏŽς γυρίζει ο κÏŒσμος και άλλο το πÏŽς γιορτάζουν τις γιορτές του οι θρησκείες...

Σύμφωνα, λοιπÏŒν, με την παράδοση, το Πάσχα, η Ανάσταση δηλαδή του Χριστού, γιορτάζεται την πρÏŽτη Κυριακή μετά την πρÏŽτη πανσέληνο που ακολουθεί την εαρινή ισημερία της 21ης Μαρτίου. Γι' αυτÏŒ και φέτος οι Καθολικοί γιορτάζουν το Πάσχα τους σήμερα, αφού η πρÏŽτη πανσέληνος μετά την 21η Μαρτίου σημειÏŽθηκε στις 27 του μηνÏŒς. Σύμφωνα, ÏŒμως, με το ΙουλιανÏŒ ημερολÏŒγιο που χρησιμοποιεί η ΟρθÏŒδοξη Εκκλησία, η εαρινή ισημερία δεν είναι στις 21 Μαρτίου, αλλά στις 3 Απριλίου. Έτσι, ενÏŽ για τους Καθολικούς το Πάσχα έρχεται απÏŒ τις 22 Μαρτίου ως τις 25 Απριλίου κάθε χρÏŒνο, για τους ΟρθÏŒδοξους έρχεται πάντα μία εβδομάδα ή και παραπάνω αργÏŒτερα, απÏŒ τις 4 Απριλίου ως τις 8 Μαΐου (φέτος το γιορτάζουμε στις 5 Μαΐου).

Ήθη και Έθιμα

ΕκτÏŒς, ÏŒμως, απÏŒ την ημερομηνία, δεν υπάρχουν πολλές άλλες διαφορές στο πÏŽς γιορτάζεται το Πάσχα των ΚαθολικÏŽν και των ΟρθÏŒδοξων. Τελετουργικά, η κάθε Εκκλησία εννοείται ÏŒτι ακολουθεί δικές της συνήθειες, ÏŒπως με κάθε γιορτή ή καθημερινή ακολουθία άλλωστε. Αλλά τα έθιμα δεν έχουν τÏŒσο να κάνουν με τα θρησκευτικά δÏŒγματα, ÏŒσο με τις συνήθειες του κάθε λαού. Το βάψιμο των αυγÏŽν, για παράδειγμα, είναι κάτι που συναντά κανείς σε ÏŒλες τις βαλκανικές χÏŽρες, αλλά και σε αυτές της κεντρικής και ανατολικής ΕυρÏŽπης. Δηλαδή, δεν τα βάφουμε μÏŒνο οι ΟρθÏŒδοξοι, αλλά και βαθιά Καθολικοί λαοί ÏŒπως οι Πολωνοί, οι Τσέχοι ή οι Κροάτες -ακÏŒμη και οι Προτεστάντες Γερμανοί (σημείωση: Το Πάσχα των ΠροτεσταντÏŽν συμπίπτει με των ΚαθολικÏŽν).

Στον ΑγγλÏŒφωνο κÏŒσμο, υπάρχει το έθιμο των σοκολατένιων λαγÏŽν και αυγÏŽν, που σιγά σιγά πέρασε και στην υπÏŒλοιπη ΕυρÏŽπη. Φωτιές ανάβουν σε διάφορα σημεία της ΕυρÏŽπης, ÏŒπου καίγεται το ομοίωμα του Ιούδα. ΑυτÏŒ το συναντά κανείς και καθολικά χωριά της Ιταλίας, αλλά και στην ορθÏŒδοξη Κύπρο και Ελλάδα.

Ένα πολύ ιδιαίτερο "έθιμο" είναι αυτÏŒ που συναντά κανείς στις σκανδιναβικές χÏŽρες. ÎŒλες οι τηλεοπτικές σειρές μυστηρίου προγραμματίζονται για τη Μεγάλη Εβδομάδα! ÎŒσον αφορά στο τι τρÏŽγεται στο τραπέζι της Λαμπρής, ο κάθε λαÏŒς εννοείται ÏŒτι το προσαρμÏŒζει στο μενού του. Δεν θα βρει ποτέ κανείς αρνί, δηλαδή, στον αγγλÏŒφωνο κÏŒσμο ή στο Βορρά. Στην Σουηδία, ας πούμε, προτιμούν τη... ρέγγα. Στη Βραζιλία τρÏŽνε κάτι που μοιάζει με φυστικοβούτυρο. Γενικά, το τραπέζι της Κυριακής του Πάσχα μÏŒνο στην Ελλάδα είναι τÏŒσο πλουσιοπάροχο, ÏŒσον αφορά στο κρέας. Σε ÏŒλες τις χÏŽρες η σημασία δίνεται στο γλυκÏŒ. ΑπÏŒ το ρωσικÏŒ Πάσκα, στο ιταλικÏŒ ΠανετÏŒνε και βέβαια στο δικÏŒ μας Τσουρέκι, μερικά απÏŒ τα πιο γευστικά γλυκά δημιουργούνται τις άγιες αυτές ημέρες.

newsbomb.gr

Το Πάσχα των Καθολικών νέα, eidiseis, ειδήσεις, news