Î ÏŽÏ‚ τα νεογÎννητα φυτά στÏÎφονται Ï€Ïος το φως
Το μπλε φως ενεργοποιεί Îναν άγνωστο ως σήμερα κυτταρικÏŒ μηχανισμÏŒ που αναγκάζει τα βλαστάρια των φυτÏŽν να γÎρνουν προ το φως, ανακάλυψαν ερευνητÎς του Πανεπιστημίου Πρίνστον στις ΗΠΑ.
Τα περισσÏŒτερα φυτά είναι γνωστÏŒ ÏŒτι παρουσιάζουν φωτοτροπισμÏŒ, αναπτÏσσονται δηλαδή προς το φως. Ο μηχανισμÏŒς της συμπεριφοράς αυτής είναι ωστÏŒσο διαφορετικÏŒς στους ÏŽριμους βλαστοÏς, τις ρίζες και τα φÏτρα.
Στους βλαστοÏς ενÏŒς ÏŽριμου φυτοÏ ο φωτοτροπισμÏŒς εξαρτάται απÏŒ την ορμÏŒνη αυξίνη, η οποία Îχει την τάση να συγκεντρÏŽνεται στην πιο σκιερή πλευρά του βλαστοÏ και αναγκάζει τα κÏτταρα αυτÏŽν των περιοχÏŽν να επιμηκÏνονται. Ως αποτÎλεσμα, η σκοτεινή πλευρά αναπτÏσσεται ταχÏτερα απÏŒ τη φωτεινή με αποτÎλεσμα ο βλαστÏŒς να γÎρνει τελικά προς το φως. Στις ρίζες, πάλι, Îνας διαφορετικÏŒς μηχανισμÏŒς δημιουργεί αρνητικÏŒ φωτοτροπισμÏŒ και ωθεί το ακρÏŒριζο προς το σκοτάδι του εδάφους.
Τα νεογÎννητα σπορÏŒφυτα είναι διαφορετική περίπτωση. ÎŒπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της νÎας μελÎτης, σε προηγοÏμενα πειράματα είχε παρατηρηθεί τυχαία ÏŒτι τα κÏτταρα των φÏτρων αντιδροÏν στο φως του γαλάζιου λÎιζερ που χρησιμοποιείται σε ορισμÎνα μικροσκÏŒπια.
ΕντÏŒς δÎκα λεπτÏŽν μετά την Îκθεσή τους στο μπλε φως, τα κÏτταρα εμφανίζουν μια δραστική αλλαγή στον εσωτερικÏŒ σκελετÏŒ τους, γνωστÏŒ ως κυτταροσκελετÏŒ: οι μικροσωληνίσκοι, μακρÏŒστενα μÏŒρια του κυτταροσκελετοÏ, άρχισαν να αναπτÏσσονται κάθετα στους υφιστάμενους.
Η νÎα μελÎτη δείχνει ÏŒτι η αλλαγή της διεÏθυνσης των μικροσωληνίσκων επηρεάζει την κατεÏθυνση προς την οποία αναπτÏσσονται τα κÏτταρα και τα κάνει να στρÎφονται προς το φως.
Σε πρÏŽτη φάση, τα κÏτταρα των σπορÏŒφυτων αντιλαμβάνονται απÏŒ ποÏ Îρχεται το φως με τη βοήθεια της φωτοευαίσθητης πρωτεÎνης φωτοτροπίνης. Η ενεργοποίηση της φωτοτροπίνης ενεργοποιεί με τη σειρά της μια άλλη πρωτεÎνη, την κατανίνη.
Η κατανίνη κÏŒβει τους μικροσωληνίσκους στη μÎση και δημιουργεί Îτσι δÏο ελεÏθερα άκρα, απÏŒ τα οποία μποροÏν να αναπτυχθοÏν νÎοι μικροσωληνίσκοι. Κάθε φορά που Îνας μικροσωληνίσκος αναπτÏσσεται κάθετα προς τους προÏ‹πάρχοντες μικροσωληνίσκους δημιουργοÏνται νÎες διασταυρÏŽσεις, τις οποίες στη συνÎχεια κÏŒβει η κατανίνη. ΕντÏŒς λίγων λεπτÏŽν απÏŒ την Îκθεση στο φως, το κÏτταρο δημιουργεί Îνα «δÎντρο» μικροσωληνίσκων οι οποίοι είναι κάθετοι στους προÏ‹πάρχοντες και δείχνουν στο κÏτταρο προς τα ποÏ πρÎπει να αναπτυχθεί.
ΔεδομÎνου μάλιστα ÏŒτι η πρωινή λιακάδα είναι πιο πλοÏσια σε μπλε φως σε σχÎση με το ηλιοβασίλεμα, τα σπορÏŒφυτα που αναπτÏσσονται σε ανοιχτοÏς χÏŽρους θα Îχουν την τάση να στρÎφονται στην ανατολή.
Η μελÎτη δημοσιεÏεται στο Science.
Newsroom ΔΟΛ
