Τα Îθιμα της ΚαθαÏής ΔευτÎÏας στην Ελλάδα
ÎŒλη η Ελλάδα, απ’ άκρη σ’ άκρη, υποδÎχεται τη Σαρακοστή
Οι ξÎφρενοι εορτασμοί του Τριωδίου ολοκληρÏŽνονται την Καθαρή ΔευτÎρα. Μια ιδιαίτερη μÎρα για τη χÏŽρα μας, καθÏŽς συμβολίζει την πνευματική και σωματική «κάθαρση» πριν απÏŒ την κατάνυξη της Μεγάλης Σαρακοστής.
Τελευταία ευκαιρία λοιπÏŒν για γιορτή, και η εξοχή Îχει την τιμητική της! Ζωντανή παραδοσιακή μουσική στη διαπασÏŽν, τραγοÏδι και χορÏŒς, σαρακοστιανά εδÎσματα σε αφθονία και ο ουρανÏŒς γεμίζει χρÏŽματα απÏŒ το φαντασμαγορικÏŒ Îθιμο του πετάγματος των χαρταετÏŽν που με τις τρελÎς τους πτήσεις καλωσορίζουν την άνοιξη χαρίζοντας μοναδικÎς στιγμÎς χαράς σε μικρά και μεγάλα παιδιά.
ÎŒλη η Ελλάδα, απ’ άκρη σ’ άκρη, υποδÎχεται τη Σαρακοστή με τα δικά της ξεχωριστά Îθιμα. Ας δοÏμε μερικά απÏŒ αυτά, ÏŒπως μας τα παρουσιάζει το Visit Greece.
Το Îθιμο του Αγά –με ρίζες στην ΤουρκοκρατÎ¯α– αναβιÏŽνει στα Μεστά και στους ΟλÏμπους της Χίου. Ο Αγάς, αυστηρÏŒς δικαστής, δικάζει και καταδικάζει με χιοÏμορ και πειράγματα τους θεατÎς του εθίμου.
Στον ΠÏŒρο συναντάμε το «ξάρτυσμα», το καθάρισμα δηλαδή των μαγειρικÏŽν σκευÏŽν απÏŒ τα λίπη και τα υπολείμματα απÏŒ το φαγοπÏŒτι της αποκριάς.
Στην ΑλεξανδροÏπολη, Îνας κάτοικος μεταμφιÎζεται σε ΜπÎη και περιδιαβαίνει την πÏŒλη μοιράζοντας ευχÎς για το καλÏŒ.
Σε πολλά χωριά της ΚÎρκυρας αναβιÏŽνει ο παραδοσιακÏŒς χορÏŒς των Παπάδων. Το χορÏŒ σÎρνουν πρÏŽτοι οι παπάδες και ακολουθοÏν οι γÎροντες του χωριοÏ.
Στο ΛαÏŠκÏŒ Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων στην Κάρπαθο ανταλλάσσονται απρεπείς χειρονομίες μεταξÏ των θεατÏŽν, και γι’ αυτÏŒ οδηγοÏνται στο «δικαστήριο» απÏŒ τους ΤζαφιÎδες (χωροφÏλακες), προς απονομή δικαιοσÏνης απÏŒ τους σεβάσμιους του νησιοÏ.
Το Îθιμο του αλευρομουτζουρÏŽματος συναντάμε στο Γαλαξίδι, με τους καρναβαλιστÎς να χορεÏουν κυκλωτοÏς χοροÏς αλευρωμÎνοι και μουτζουρωμÎνοι!
Σε ÏŒλη σχεδÏŒν την Ελλάδα –και σε διάφορες παραλλαγÎς– το χορευτικÏŒ δρÏŽμενο, το λεγÏŒμενο ΓαÏŠτανάκι, Îθιμο που Îφεραν μαζί τους οι πρÏŒσφυγες της Μικράς Ασίας, ξεσηκÏŽνει μικροÏς και μεγάλους.
Του ΚουτροÏλη ο Γάμος στη ΜεθÏŽνη –η αναβίωση ενÏŒς πραγματικοÏ γάμου που άφησε εποχή κατά τον 14ο αιÏŽνα– συντελείται κάθε ΚαθαροδευτÎρα με Îντονη σατυρική διάθεση και πειράγματα για τη νÏφη.
Η αναβίωση ενÏŒς αγροτικοÏ καρναβαλιοÏ στη ΝÎδουσα στη νÏŒτια ΠελοπÏŒννησο, ÏŒπου οι επισκÎπτες συμμετÎχουν ενεργά σε Îνα αρχαίο τελετουργικÏŒ για ευημερία και γονιμÏŒτητα.
Το Îθιμο του ΑχυρÎνιου Γληγοράκη στη ΒÏŒνιτσα, ÏŒπου Îνας αχυρÎνιος ψαράς δεμÎνος σε γάιδαρο γυρνάει σε ÏŒλο το χωριÏŒ για να καταλήξει σε μια φλεγÏŒμενη βάρκα ανοιχτά της θάλασσας.
Ο βλάχικος γάμος της Θήβας, πανάρχαιο Îθιμο που πραγματοποιείται παραδοσιακά με το ξÏρισμα του γαμπροÏ και το στÏŒλισμα της νÏφης, η οποία στη πραγματικÏŒτητα είναι άνδρας.
Το Îθιμο των ΜουτζοÏριδων στον ΠολÏσιτο της Βιστωνίδας, ÏŒπου δÏο μεταμφιεσμÎνοι μουτζουρÏŽνουν τους επισκÎπτες με καπνιά απÏŒ το καζάνι ÏŒπου Îβραζε την προηγοÏμενη μÎρα η φασολάδα απÏŒ τις γυναίκες του χωριοÏ.
Και κάπου εδÏŽ, τα πειράγματα, η σατυρική διάθεση, οι γλεντοκÏŒπες μÎρες τελειÏŽνουν και σηματοδοτείται η Îναρξη της νηστείας που θα μας οδηγήσει στο πνευματικÏŒ ταξίδι της Μεγάλης Σαρακοστής.
