ΕÏγατική Î Ïωτομαγιά!
Ετήσια γιορτή, με παγκÏŒσμιο χαρακτήρα των ανθρÏŽπων της μισθωτής εργασίας. Με συγκεντρÏŽσεις και πορείες, η εργατική τάξη βρίσκει την ευκαιρία να προβάλει τα κοινωνικά και οικονομικά της επιτεÏγματα και να καθορίσει το διεκδικητικÏŒ της πλαίσιο για το μÎλλον. Η Πρωτομαγιά είναι απεργία και ÏŒχι αργία, ÏŒπως συμβαίνει στην Ελλάδα, αλλά και σε πολλÎς χÏŽρες του κÏŒσμου.
Η Πρωτομαγιά, ως εργατική γιορτή, καθιερÏŽθηκε στις 20 Ιουλίου 1889, κατά τη διάρκεια του ιδρυτικοÏ συνεδρίου της ΔεÏτερης ΔιεθνοÏς (Σοσιαλιστικής ΔιεθνοÏς) στο Παρίσι, σε ανάμνηση του ξεσηκωμοÏ των εργατÏŽν του Σικάγου την 1η ΜαÎου 1886, που διεκδικοÏσαν το οκτάωρο και καλÏτερες συνθήκες εργασίας. ΚατÎληξε σε αιματοχυσία λίγες μÎρες αργÏŒτερα, με την επÎμβαση της αστυνομίας και των μπράβων της εργοδοσίας.
Τα γεγονÏŒτα του Σικάγου
Τα εργατικά συνδικάτα των ΗΠΑ αποφάσισαν την Îναρξη απεργιακÏŽν κινητοποιήσεων την 1η ΜαÎου 1886 για το οκτάωρο, ωθοÏμενα απÏŒ τις επιτυχημÎνες διεκδικήσεις των καναδÏŽν συντρÏŒφων τους. Την περίοδο εκείνη το κανονιστικÏŒ πλαίσιο εργασίας στις ΗΠΑ ήταν σχεδÏŒν ανÏπαρκτο και οι εργοδÏŒτες μποροÏσαν να απασχολοÏν το προσωπικÏŒ τους κατά το δοκοÏν, ακÏŒμη και τις ΚυριακÎς.
Στην απεργία πήραν μÎρος περίπου 350.000 εργάτες σε 1.200 εργοστάσια των ΗΠΑ. Την Πρωτομαγιά του 1886 Îγινε στο Σικάγο η πιο μαχητική πορεία, με τη συμμετοχή 90.000 ανθρÏŽπων. Στην κεφαλή της πορείας ήταν ο αναρχοσυνδικαλιστής Άλμπερτ Πάρσονς, η γυναίκα του ΛοÏσι και τα επτά παιδιά τους.
Το πρÏŽτο αίμα χÏθηκε δÏο ημÎρες αργÏŒτερα Îξω απÏŒ το εργοστάσιο ΜακΚÏŒρμικ στο Σικάγο. Απεργοσπάστες προσπάθησαν να διασπάσουν τον απεργιακÏŒ κλοιÏŒ και ακολοÏθησε συμπλοκή. Η Αστυνομία και οι μπράβοι της επιχείρησης επενÎβησαν δυναμικά. ΣκÏŒτωσαν τÎσσερις απεργοÏς και τραυμάτισε πολλοÏς, προκαλÏŽντας οργή στην εργατική τάξη της πÏŒλης.
Την επομÎνη αποφασίστηκε συλλαλητήριο καταδίκης της αστυνομικής βίας στην Πλατεία ΧεÏŠμάρκετ, με πρωτοστατοÏντες τους αναρχικοÏς. Η συγκÎντρωση ήταν πολυπληθής και ειρηνική. Το κακÏŒ, ÏŒμως, δεν άργησε να γίνει. Οι αστυνομικÎς δυνάμεις πήραν εντολή να διαλÏσουν δια της βίας τη συγκÎντρωση και τÏŒτε απÏŒ το πλήθος των απωθοÏμενων διαδηλωτÏŽν ρίφθηκε μια χειροβομβίδα προς το μÎρος τους, η οποία εξερράγη, σκοτÏŽνοντας Îναν αστυνομικÏŒ και τραυματίζοντας δεκάδες. Η αστυνομία άνοιξε πυρ κατά βοÏληση κατά των συγκεντρωμÎνων, με αποτÎλεσμα να σκοτωθοÏν τουλάχιστον τÎσσερις διαδηλωτÎς και να τραυματιστεί απροσδιÏŒριστος αριθμÏŒς, ενÏŽ Îξι αστυνομικοί Îχασαν τη ζωή τους απÏŒ πυρά (φίλια ή των διαδηλωτÏŽν παραμÎνει ανεξακρίβωτο), ανεβάζοντας τον αριθμÏŒ τους σε επτά.
Για τη βομβιστική επίθεση, που προκάλεσε τον θάνατο του αστυνομικοÏ, κατηγορήθηκαν οι αναρχοσυνδικαλιστÎς Άουγκουστ Σπις, ΓκÎοργκ Έγκελ, Άντολφ Φίσερ, ΛοÏις Λινγκ, Μίκαελ Σβαμπ, Σάμουελ Φίλντεν, ÎŒσκαρ Νίμπι και Άλμπερτ Πάρσονς, που ήταν απÏŒ τους οργανωτÎς της διαδήλωσης. ÎŒλοι, εκτÏŒς του Πάρσονς και του Φίλντεν, ήταν γερμανοί μετανάστες. Η δίκη των οκτÏŽ ξεκίνησε στις 21 Ιουνίου 1886. Ο εισαγγελÎας ΤζοÏλιους Γκρίνελ ζήτησε τη θανατική ποινή και για τους οκτÏŽ κατηγορουμÎνους, χωρίς να προσκομίσει κανÎνα στοιχείο που να τους συνδÎει με τη βομβιστική επίθεση. ΑπλÏŽς, είπε ÏŒτι οι κατηγοροÏμενοι ενθάρρυναν με τους λÏŒγους τους τον άγνωστο βομβιστή να πραγματοποιήσει την αποτρÏŒπαια πράξη του, γι' αυτÏŒ κρίνονται Îνοχοι συνωμοσίας.
ΑπÏŒ την πλευρά της, η υπεράσπιση Îκανε λÏŒγο για προβοκάτσια και συνÎδεσε τη βομβιστική επίθεση με το διαβÏŒητο πρακτορείο ντετÎκτιβ «Πίνκερτον», που συχνά χρησιμοποιοÏσαν οι εργοδÏŒτες ως απεργοσπαστικÏŒ μηχανισμÏŒ. Οι Îνορκοι εξÎδωσαν την ετυμηγορία τους στις 20 ΑυγοÏστου 1886 κι Îκριναν ενÏŒχους και τους οκτÏŽ κατηγοροÏμενους. Οι Σπις, Έγκελ, Φίσερ, Λινγκ, Σβαμπ, Φίλντεν και Πάρσονς καταδικάστηκαν σε θάνατο, ενÏŽ ο Νίμπι σε κάθειρξη 15 ετÏŽν. Μετά την εξάντληση και του τελευταίου ενδίκου μÎσου, ο κυβερνήτης της Πολιτείας του ΙλινÏŒις, Ρίτσαρντ ÎŒγκλεσμπι, μετÎτρεψε σε ισÏŒβια τις θανατικÎς ποινÎς των Σβαμπ και Φίλντεν, ενÏŽ ο Λιγκ αυτοκτÏŒνησε στο κελί του. Έτσι, στις 11 Νοεμβρίου 1887 οι Σπις, Πάρσονς, Φίσερ και Έγκελ οδηγήθηκαν στην αγχÏŒνη, τραγουδÏŽντας τη «ΜασσαλιÏŽτιδα». Η δίκη των οκτÏŽ θεωρείται απÏŒ διαπρεπείς αμερικανοÏς νομικοÏς ως μία απÏŒ τις σοβαρÏŒτερες υποθÎσεις κακοδικίας στην ιστορία των ΗΠΑ.
Στις 26 Ιουνίου 1893 ο κυβερνήτης του ΙλινÏŒις, Τζον Πίτερ Άλτγκελντ παραδÎχθηκε ÏŒτι και οι οκτÏŽ καταδικασθÎντες ήταν αθÏŽοι και κατηγÏŒρησε τις αρχÎς του Σικάγου ÏŒτι άφησαν ανεξÎλεγκτους τους ανθρÏŽπους του «Πίνκερτον». Ως μια Ïστατη πράξη δικαίωσης Îδωσε χάρη στους φυλακισμÎνους Φίλντεν, Νίμπε και Σβαμπ. ΑυτÏŒ ήταν και το πολιτικÏŒ του τÎλος. ΑργÏŒτερα, ο επικεφαλής της αστυνομίας του Σικάγου, που Îδωσε την εντολή για τη διάλυση της συγκÎντρωσης, καταδικάσθηκε για διαφθορά. ΜÎχρι σήμερα παραμÎνει ανεξακρίβωτο ποιος ήταν ο δράστης της βομβιστικής επίθεσης.
Η Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα
Στη χÏŽρα μας, ο πρÏŽτος εορτασμÏŒς της Εργατικής Πρωτομαγιάς Îγινε το 1893, στην Αθήνα, με πρωτοβουλία του ΚεντρικοÏ ΣοσιαλιστικοÏ ΣυλλÏŒγου του ΣταÏρου ΚαλλÎργη. Η 1η ΜαÎου ήταν Σάββατο και εργάσιμη. Έτσι, επελÎγη η Κυριακή 2 ΜαÎου, για να Îχει η γιορτή μαζικÏŒ χαρακτήρα.
ΣÏμφωνα με την εφημερίδα «Σοσιαλιστής», που εξÎδιδε ο ΚαλλÎργης, στις 5 το απÏŒγευμα της Κυριακής συγκεντρÏŽθηκαν στο Στάδιο πάνω απÏŒ 2.000 σοσιαλιστÎς και εργαζÏŒμενοι. Η «Εφημερίς» τους υπολÏŒγισε μÏŒνο σε 200 και σημείωνε σε άρθρο της: «Οι πλείστοι εξ αυτÏŽν ήσαν εργάται, ευπρεπÏŽς κατά το πλείστον ενδεδυμÎνοι, με ερυθράς κονκάρδας επί της κομβιοδÏŒχης, και πολÏ Î®συχοι άνθρωποι. Αυτοί είναι οι πρÏŽτοι σοσιαλισταί εν Ελλάδι, και συνήλθον χθες εις το πρÏŽτον αυτÏŽν εν Αθήναις συλλαλητήριον».
Οι συγκεντρωμÎνοι ενÎκριναν ψήφισμα το οποίο είχε ως εξής:
«ΣυνελθÏŒντες σήμερον την 2 ΜαÎου, ημÎραν Κυριακήν και ÏŽραν 5 μ.μ. εν τω Αρχαίω Σταδίω, οι κάτωθι υπογεγραμμÎνοι μÎλη του ΚεντρικοÏ ΣοσιαλιστικοÏ ΣυλλÏŒγου» και υπÏŒ μισθÏŒν πάσχοντες εψηφίσαμεν:
Α) Την Κυριακήν να κλείωσι τα καταστήματα, καθ' ÏŒλην την ημÎραν, και οι πολίται ν' αναπαÏωνται.
Β) Οι εργάται να εργάζωνται 8 ÏŽρας την ημÎραν.
Γ) Ν' απονÎμηται σÏνταξις εις τους εκ της εργασίας παθÏŒντας και καταστάντας ανικάνους προς διατήρησιν εαυτÏŽν και της οικογενείας των.
Δ) Το συμβοÏλιον του «ΚεντρικοÏ ΣοσιαλιστικοÏ ΣυλλÏŒγου» να επιδÏŽση το ψήφισμα εις την Βουλήν.»
Το ψήφισμα επεδÏŒθη, τελικά, στον ΠρÏŒεδρο της Βουλής την 1η Δεκεμβρίου 1893 απÏŒ τον ΣταÏρο ΚαλλÎργη. Ο πρωτοπÏŒρος σοσιαλιστής ανήλθε στη συνÎχεια στο δημοσιογραφικÏŒ θεωρείο και περίμενε με ανυπομονησία απÏŒ τον ΠρÏŒεδρο της Βουλής να το εκφωνήσει. ΑυτÏŒς κωλυσιεργοÏσε και «ησχολείτο εις την ανάγνωσιν ετÎρων αναφορÏŽν προερχομÎνων εκ διαφÏŒρων προσÏŽπων και πραγματευομÎνων κατά το μάλλον και ήττον περί ανÎμων και υδάτων», ÏŒπως Îγραψε στον «Σοσιαλιστή».
Ο ΚαλλÎργης διαμαρτυρήθηκε μεγαλοφÏŽνως και με εντολή του ΠροÎδρου συνελήφθη για διατάραξη της συνεδρίασης. Οι στρατιÏŽτες της φρουράς, αφοÏ τον κτÏπησαν με τα κοντάκια των ÏŒπλων τους, τον μετÎφεραν στο αστυνομικÏŒ τμήμα, ÏŒπου παρÎμεινε επί διήμερο. Στις 9 Δεκεμβρίου 1983 δικάστηκε και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 ημερÏŽν, τις οποίες εξÎτισε στις φυλακÎς του ΠαλαιοÏ ΣτρατÏŽνα. Με τον περιπετειÏŽδη αυτÏŒ τρÏŒπο Îληξε και τυπικά ο πρÏŽτος εορτασμÏŒς της Εργατικής Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα.
ΠΗΓΗ : sansimera.gr
Το τραγοÏδι είναι απÏŒ το Νίκο Χαλκιά , Η Φάμπρικα δεν σταματά!
Στίχοι: ΓιÏŽργος ΣκοÏρτης
Μουσική: Γιάννης ΜαρκÏŒπουλος
