Απαντήσεις στις 10 συχνότεÏες εÏωτήσεις για το Κάπνισμα.
ΕρÏŽτηση 1.
Ποια είναι τα συμπτÏŽματα στÎρησης απÏŒ το κάπνισμα. ΠÏŒσο διαρκοÏν;
Απάντηση:
Τα στερητικά συμπτÏŽματα είναι τÏŒσο σωματικά/οργανικά, ÏŒσο και ψυχολογικά. Συνήθως, αρχίζουν λίγες ÏŽρες μετά απÏŒ τη διακοπή του καπνίσματος και φτάνουν το μÎγιστο βαθμÏŒ Îντασης δÏο με τρεις ημÎρες αργÏŒτερα. ΑπÏŒ το χρονικÏŒ σημείο αυτÏŒ και μετά παρουσιάζουν Ïφεση, η Îντασή τους ελαττÏŽνεται βαθμιαία Îως την πλήρη εξάλειψή τους. Η συνολική διάρκειά τους ενδÎχεται να φθάσει απÏŒ μερικÎς ημÎρες μÎχρι μερικÎς εβδομάδες (1-2 μήνες). Χαρακτηριστικά στερητικά συμπτÏŽματα είναι τα ακÏŒλουθα: δυσκολία συγκÎντρωσης, ανησυχία, σÏγχυση, αίσθημα κατάθλιψης, πονοκÎφαλοι, αίσθημα τρÏŒμου, ιδρÏŽτες, Îντονη επιθυμία για κάπνισμα, αγχÏŽδεις εκδηλÏŽσεις, εκνευρισμÏŒς και ευερεθιστÏŒτητα, διαταραχή των γνωστικÏŽν λειτουργιÏŽν, διαταραχÎς Ïπνου, αυξημÎνη ÏŒρεξη ή και αÏξηση του σωματικοÏ βάρους, βραδυκαρδία, υπνηλία, ανικανÏŒτητα και άλλα. Τα συμπτÏŽματα αυτά αποτελοÏν το μεγαλÏτερο εμπÏŒδιο για ÏŒσους θÎλουν να κÏŒψουν το κάπνισμα.
ΕρÏŽτηση 2.
Πως μπορÏŽ να αντιμετωπίσω μÏŒνος/η μου τα συμπτÏŽματα στÎρησης; Υπάρχει κάτι που μπορÏŽ να κάνω για να βοηθήσω τον εαυτÏŒ μου;
Απάντηση:
Δείτε την εικÏŒνα!
ΕρÏŽτηση 3.
ΠÏŽς να κÏŒψω το κάπνισμα χωρίς να πάρω βάρος;
Απάντηση:
- Αρχίστε να τρωτÎ υγιεινά ΠΡΙΝ τη διακοπή.
- ΤρωτÎ μικτÏŒτερες μερίδες σε μικρÏŒτερα πιάτα.
- Προτιμήστε φροÏτα αντί για γλυκά και καραμÎλες.
- Αρχίστε γυμναστική.
- Αντικαταστήστε τον καφÎ και τα οινοπνευματÏŽδη με χυμοÏς και νερÏŒ.
ΕρÏŽτηση 4.
Υπάρχουν διαθÎσιμα στην αγορά φαρμακευτικά σκευάσματα που μποροÏν να με βοηθήσουν να διακÏŒψω το κάπνισμα; Έχουν παρενÎργειες; Είναι αποτελεσματικά;
Απάντηση:
Α. Θεραπεία Υποκατάστασης με Νικοτίνη.
Υπάρχουν Îξι ενδεδειγμÎνες διαθÎσιμες μορφÎς θεραπείας υποκατάστασης με νικοτίνη: το αυτοκÏŒλλητο, η τσίχλα η ρινική και η εισπνεÏσιμη μορφή χορήγησης, η υπογλÏŽσσια μορφή και οι παστίλιες. Η θεραπεία υποκατάστασης με νικοτίνη είναι γενικÏŽς καλά ανεκτή απÏŒ τον οργανισμÏŒ. Οι πιο κοινÎς παρενÎργειες της είναι οι τοπικÎς αντιδράσεις, ιδιαιτÎρως ο ερεθισμÏŒς του δÎρματος απÏŒ τη χρήση του αυτοκÏŒλλητου και η ρινική ενÏŒχληση απÏŒ τη χρήση του σπρÎι, οι οποίες συνήθως δεν απαιτοÏν διακοπή της θεραπείας. Οι διαταραχÎς του Ïπνου, οι οποίες αποτελοÏν και σÏμπτωμα της αποχής απÏŒ τον καπνÏŒ, αναφÎρονται επίσης και στην θεραπεία υποκατάστασης.. Τα ποσοστά διακοπής καπνίσματος αυξάνουν ÏŒταν τα προÏŠÏŒντα της θεραπείας υποκατάστασης με νικοτίνη χρησιμοποιοÏνται παράλληλα με άλλες παρεμβάσεις. Η θεραπεία υποκατάστασης με νικοτίνη αυξάνει τις πιθανÏŒτητες αποχής απÏŒ το κάπνισμα 1,5-1,7 φορÎς, ενÏŽ τα ποσοστά διακοπής κυμαίνονται στο 26%-31%.
Β. ΒουπροπιÏŒνη (zyban)
Η βουπροπιÏŒνη είναι Îνα ήπιο αντικαταθλιπτικÏŒ και αρχικά αξιοποιήθηκε ως τÎτοιο. Στην πορεία των ερευνÏŽν ÏŒμως διαπιστÏŽθηκε ÏŒτι προκαλεί απÎχθεια απÏŒ το τσιγάρο. Οι σημαντικÏŒτερες παρενÎργειες της χορήγησης βουπροπιÏŒνης είναι οι κεφαλαλγίες, η αÏ‹πνία, η ζάλη, η υπÎρταση, η ξηροστομία και τα γαστρεντερικά συμπτÏŽματα. Η λήψη της συνδυάζεται με την ψυχολογική στήριξη του καπνιστή, πιθανÏŽς και με τα υποκατάστατα νικοτίνης. Θεραπεία διάρκειας επτά εβδομάδων, σε συνδυασμÏŒ ή ÏŒχι με υποκατάστατα νικοτίνης οδηγεί σε ποσοστά διακοπής απÏŒ 44-68%,.
Γ. Βαρενικλίνη (champix)
Η βαρενικλίνη (varenicline) αποτελεί Îνα νÎο φαρμακευτικÏŒ σκεÏασμα το οποίο προορίζεται ειδικά για την θεραπεία διακοπής του καπνίσματος. Η βαρενικλίνη εκτιμάται ÏŒτι Îχει ήπιες ανεπιθÏμητες ενÎργειες που βαθμιαία υποχωροÏν μÎσα στο πρÏŽτο δεκαήμερο της λήψης της. Έχει αξιολογηθεί ως ασφαλής και καλά ανεκτή απÏŒ τον οργανισμÏŒ, ενÏŽ ως πιθανÎς παρενÎργειες της αναφÎρονται η ναυτία, οι κεφαλαλγίες, η δυσκοιλιÏŒτητα και η βίωση άσχημων ονείρων κατά την διάρκεια της νÏχτας. Προγράμματα χορήγησης βαρενικλίνης για διάστημα 12 εβδομάδων φαίνεται να οδηγοÏν σε ποσοστά διακοπής περίπου 44%.
Τα φαρμακευτικά σκευάσματα που προορίζονται για τη διακοπή του καπνίσματος δεν καλÏπτονται απÏŒ τα ασφαλιστικά ταμεία. Το κÏŒστος επιβαρÏνει τον καταναλωτή.
ΕρÏŽτηση 5.
Οι εναλλακτικÎς μÎθοδοι βοηθοÏν στη διακοπή του καπνίσματος;
Απάντηση:
Οι εναλλακτικÎς μÎθοδοι ÏŒπως: βελονισμÏŒς, Ïπνωση και οι μÎθοδοι που χρησιμοποιοÏν ενεργειακά πεδία, ονομάζονται θεραπείες υποβολής, επειδή η δράση τους οφείλεται κυρίως στην επίδραση του θεραπευτή, η οποία παίρνει τη μορφή υποβολής. Η αποτελεσματικÏŒτητά τους δεν Îχει τεκμηριωθεί επιστημονικά. Η χρήση και η αποτελεσματικÏŒτητα του ηλεκτρονικοÏ τσιγάρου το οποίο δεν περιÎχει τις βλαβερÎς ουσίες του καπνοÏ, δεν Îχει μελετηθεί επαρκÏŽς, καθÏŽς αποτελεί νÎο προÏŠÏŒν στην αγορά. Γενικά, δεν αποτελεί αποτελεσματικÏŒ μÎσο καταπολÎμησης της ψυχολογικής εξάρτησης απÏŒ το τσιγάρο καθÏŽς συντηρεί την τελετουργία του ανάμματÏŒς του.
ΕρÏŽτηση 6.
ΘÎλω να το κÏŒψω αλλά μου είναι δÏσκολο να το αποχωριστÏŽ! «Το κάπνισμα με «χαλαρÏŽνει», «Καπνίζοντας συγκεντρÏŽνομαι καλÏτερα». Τι μπορÏŽ να κάνω γι’ αυτÏŒ;
Απάντηση:
Υπάρχουν και άλλοι τρÏŒποι για να χαλαρÏŽνετε. Κάντε μια λίστα απÏŒ τις δραστηριÏŒτητες που σας χαλαρÏŽνουν και σας είναι ευχάριστες. Θα δείτε ÏŒτι Îχετε πολλÎς εναλλακτικÎς λÏσεις. Το αίσθημα χαλάρωσης που βιÏŽνουν οι καπνιστÎς μετά το άναμμα του τσιγάρου, συνδÎεται με την εξάρτηση απÏŒ τη νικοτίνη. Στην πραγματικÏŒτητα το τσιγάρο μειÏŽνει την κακή διάθεση που δημιουργείται απÏŒ την Îλλειψη νικοτίνης. Τα επίπεδα της νικοτίνης στο αίμα πÎφτουν πολÏ σÏντομα μετά το τσιγάρο. Ο καπνιστής απÏŒ τη στιγμή εκείνη, ήδη εμφανίζει συμπτÏŽματα στÎρησης (ευερεθιστÏŒτητα, νευρικÏŒτητα κ.τ.λ.). Καπνίζοντας ανεβάζει τα επίπεδα της νικοτίνης στο αίμα και Îτσι καταπολεμά τα συμπτÏŽματα στÎρησης και αισθάνεται χαλάρωση, ηρεμία. Οι μη καπνιστÎς δεν αισθάνονται οÏτε ευχαρίστηση, οÏτε δυσαρÎσκεια ÏŒταν εισπνÎουν νικοτίνη. Εάν σταματήσετε το κάπνισμα, θα αντιληφθείτε ÏŒτι δεν θα Îχετε πια ανάγκη το κάπνισμα για να νιÏŽσετε χαλαρά και ευχάριστα.. Παρομοίως, η νικοτίνη μας δίνει στην πραγματικÏŒτητα την ψευδαίσθηση ÏŒτι μας βοηθάει στη συγκÎντρωση διÏŒτι απομακρÏνει τις δυσάρεστες αισθήσεις που βιÏŽνει ο οργανισμÏŒς απÏŒ την Îλλειψή της. ΑντιθÎτως, είναι χρήσιμο να γνωρίζεται ÏŒτι ο καπνÏŒς μειÏŽνει την γνωστική μας ετοιμÏŒτητα και ανταπÏŒκριση.
ΕρÏŽτηση 7.
Συνήθως καπνίζω ÏŒταν νιÏŽθω νευρικÏŒτητα, άγχος ή θυμÏŒ. Τι να κάνω για να το διαχειριστÏŽ;
Απάντηση:
• Είναι πολÏ σημαντικÏŒ να σκεφτείτε ÏŒτι πρÎπει να μάθετε να αντιμετωπίζετε το άγχος με τρÏŒπους πιο λειτουργικοÏς. Να είστε σίγουρος /η ÏŒτι το άναμμα του τσιγάρου δεν θα σας λÏσει κανÎνα πρÏŒβλημα.
• Προσπαθήστε να καταλάβετε ποιες καταστάσεις σας προκαλοÏν άγχος και πολεμήστε το πρÏŒβλημα στη ρίζα του. ΕντωμεταξÏ ψάξτε να βρείτε τρÏŒπους που θα σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε το άγχος.
• Μάθετε να αντιδράτε χωρίς να νευριάζετε. Μάθετε να λειτουργείτε με ηρεμία. Φανταστείτε μια δÏσκολη κατάσταση στην οποία εσείς συνήθως αισθάνεστε αγχωμÎνος. ΤÏŽρα σκεφτείτε με τη φαντασία σας ποια εναλλακτική συμπεριφορά (αντί του καπνίσματος) θα ήταν πιο λειτουργική για εσάς στη συγκεκριμÎνη κατάσταση. Σκεφτείτε, φτιάχνοντας νοητÎς εικÏŒνες, βήμα προς βήμα τη συμπεριφορά αυτή και μετÎπειτα κάντε τη πράξη. Εστιάστε στα αποτελÎσματα!
• ΧαλαρÏŽστε και προγραμματίστε δραστηριÏŒτητες που σας παρÎχουν ευχαρίστηση.
• ΑκοÏστε μουσική, μιλήστε με κάποιον, ακολουθείστε μια δραστηριÏŒτητα που σας αρÎσει, διαβάστε κάτι που σας ενδιαφÎρει πολÏ.
• Κινηθείτε και γυμναστείτε περισσÏŒτερο. Είναι πολλά τα οφÎλη που θα αποκομίσετε απÏŒ τÎτοιες δραστηριÏŒτητες.
• Συζητήστε τις δυσκολίες και τους φÏŒβους σας με κάποιον δικÏŒς σας
• Μοιράστε καλÏτερα το χρÏŒνο σας, ÏŽστε να υπάρχουν χρονικά διαστήματα μÎσα στην εβδομάδα που να σας επιτρÎπετε να ασχοληθείτε με τον εαυτÏŒ σας με ÏŒποιον τρÏŒπο εσείς επιθυμείτε.
ΕρÏŽτηση 8.
Ποια μÎθοδος είναι πιο αποτελεσματική; Η μÎθοδος σταδιακής μείωσης ή μÎθοδος μια και Îξω;
Απάντηση.
Για τον κάθε καπνιστή η απάντηση μπορεί να είναι διαφορετική. Εάν Îχετε ήδη προσπαθήσει στο παρελθÏŒν να διακÏŒψετε το κάπνισμα με τη μÎθοδο μια και Îξω ή εάν σας φαίνεται πολÏ δÏσκολη, τÏŒτε θα ήταν καλÏτερο να προχωρήσετε στη σταδιακή μείωση και διακοπή. Εάν δεν Îχετε κάνει προηγοÏμενες απÏŒπειρες διακοπής και πιστεÏετε ÏŒτι είστε σε θÎση να διακÏŒψετε το κάπνισμα απÏŒ τη μία μÎρα στην άλλη, τÏŒτε ίσως είναι καλÏτερα να εφαρμÏŒσετε τη μÎθοδο διακοπής μια και Îξω. Σε περίπτωση αμφιβολίας επιλÎξτε τη μÎθοδο της σταδιακής μείωσης. Η διακοπή μια και Îξω αποτελεί δÏσκολο στÏŒχο και η αποτυχία σε Îναν υψηλÏŒ στÏŒχο θα μποροÏσε να προκαλÎσει μεγάλη απογοήτευση και κατά συνÎπεια τροχοπÎδη στην προσπάθειά σας. Συνήθως είναι πιο εφικτÏŒ να επιτÏχει κανείς Îναν δÏσκολο και μεγάλο στÏŒχο μÎσα απÏŒ την εκπλήρωση μικρÏŽν και εφικτÏŽν στÏŒχων. Ανεξάρτητα απÏŒ τη μÎθοδο που θα ακολουθήσετε, θα πρÎπει εκ των προτÎρων να ορίσετε μια τελική ημερομηνία διακοπής. Στη περίπτωση που εφαρμÏŒσετε τη σταδιακή μείωση προγραμματίστε εκ των προτÎρων τους ημερήσιους ή εβδομαδιαίους στÏŒχους σας ως προς τη σταδιακή μείωση του καπνίσματος, Îως την τελική ημερομηνία διακοπής. Αρχίστε να κÏŒβετε τα μηχανικά τσιγάρα, εκείνα που απολαμβάνετε λιγÏŒτερο και τα πολλά τσιγάρα στο πλαίσιο της ίδιας κατάστασης.
ΕρÏŽτηση 9.
Πως μπορÏŽ να διαχειριστÏŽ την επιθυμία μου για τσιγάρο; Τι να κάνω για να μην το σκÎφτομαι;
Απάντηση:
• Αλλάξτε συνειδητά το επίκεντρο της προσοχής σας. Αντί να σκÎφτεστε πÏŒσο πολÏ θÎλετε αυτÏŒ το τσιγάρο, εστιάστε την προσοχή σας σε πράγματα που συμβαίνουν γÏρω σας. Συγκεντρωθείτε στη συζήτηση ή στην τηλεοπτική εκπομπή που είχατε σταματήσει να παρακολουθείτε...
• Σκεφτείτε κάτι που αποσπά την προσοχή σας. Για παράδειγμα, μετρήστε ανάποδα απÏŒ το 100 ανά επτάδες, φανταστείτε ωραίες μη καπνιστικÎς εικÏŒνες...
• Προσπαθήστε να θυμηθείτε τους λÏŒγους για τους οποίους σταματήσατε το κάπνισμα. Βάλτε τους καλά στο μυαλÏŒ σας και συγκεντρωθείτε σε αυτοÏς.
• Απασχοληθείτε με κάτι, ÏŽστε να μην προλαβαίνετε να καπνίσετε.
• Κρατήστε τα χÎρια σας απασχολημÎνα. Μπορεί να βοηθήσει να Îχετε κάτι άλλο να κάνετε με τα χÎρια σας τις στιγμÎς που θα ήσασταν απασχολημÎνοι με τα τσιγάρα σας. Δεν Îχει σημασία τι θα επιλÎξετε. Μπορεί να είναι οτιδήποτε το οποίο θα αντικαταστήσει το τσιγάρο: αγχολυτικά μπαλάκια, κομπολÏŒι κλπ.
• Προσπαθήστε να βρίσκεστε με μη καπνιστÎς ÏŒταν κάνετε διάλειμμα στη δουλειά. Δε χρειάζεται να το κάνετε για πάντα, αλλά μÏŒνο ÏŒσο υπάρχει κίνδυνος να μπείτε σε πειρασμÏŒ.
• Πίνετε κάτι άλλο στα διαλείμματα αντί για καφÎ, ÏŒπως χυμÏŒ πορτοκάλι, τσάι, ή οτιδήποτε άλλο. ΑυτÏŒ θα χαλάσει τη ρουτίνα σας και θα σταματήσετε να ανάβετε τσιγάρο απÏŒτομα.
• Μετά το φαγητÏŒ σηκωθείτε αμÎσως απÏŒ το τραπÎζι. ΦÏγετε απÏŒ τη συνθήκη που σας κάνει να επιθυμείτε τσιγάρο.
• Μασήστε μια τσίχλα ή καραμÎλα χωρίς ζάχαρη. Θα σας αλλάξει τη γεÏση και επιπλÎον θα απασχολείτε το στÏŒμα σας.
• Μετακινήστε τα τασάκια μÎσα στο σπίτι και βάλτε τα τσιγάρα κάπου ÏŒπου δεν τα βάζετε συνήθως. ΑυτÎς οι ενÎργειες δε θα σας κάνουν να κÏŒψετε το κάπνισμα, αλλά θα σας εμποδίσουν να ανάβετε τσιγάρο μηχανικά.
• Ζητήστε απÏŒ τους καπνιστÎς φίλους σας να μη σας προσφÎρουν τσιγάρο ακÏŒμη κι αν εκείνοι καπνίζουν.
• ÎŒταν είστε σε Îνα μπαρ ή Îνα εστιατÏŒριο, προσπαθήστε να κάθεστε δίπλα σε μη καπνιστÎς και προσπαθήστε να μην πίνετε πολÏ αλκοÏŒλ για να αποφÏγετε τον πειρασμÏŒ.
• Μην Îχετε τσιγάρα πάνω σας.
ΕρÏŽτηση 10.
Τι θα γίνει εάν ενÏŽ Îχω σταματήσει να καπνίζω ανάψω τσιγάρο. ΑυτÏŒ σημαίνει ÏŒτι Îγινα πάλι καπνιστής;
Απάντηση:
Αν καπνίσετε Îνα τσιγάρο σήμερα ή κάποια άλλη μÎρα, θυμηθείτε ÏŒτι πρÏŒκειται για λάθος που μπορεί να διορθωθεί. Το ÏŒτι καπνίσατε Îνα τσιγάρο δε σημαίνει οπωσδήποτε ÏŒτι θα ξαναρχίσετε το κάπνισμα. Μάθετε απÏŒ το λάθος σας. Σκεφτείτε: γιατί καπνίσατε αυτÏŒ το τσιγάρο; ΠÏŽς θα μποροÏσατε να αποφÏγετε παρÏŒμοια λάθη στο μÎλλον; Αν το κάνετε αυτÏŒ, θα αποκτήσετε την αυτοπεποίθηση ÏŒτι μπορείτε να παραμείνετε μη καπνιστής παρά τα τυχÏŒν παραπτÏŽματα και θα είστε Îτοιμος για μελλοντικά σφάλματα. Για πολλοÏς πρÏŽην καπνιστÎς παγίδα υποτροπής αποτελεί η Îντονη αυτοπεποίθηση που αποκτοÏν ÏŒτι πια μποροÏν να διαχειριστοÏν και να ελÎγξουν τη συνήθεια. Η πεποίθηση ÏŒτι Îνας πρÏŽην καπνιστής μπορεί ν’ ανάψει τσιγάρο χωρίς να υποπÎσει στην οριστική υποτροπή είναι λανθασμÎνη και ο πρÏŽην καπνιστής, σταδιακά και συχνά χωρίς καν να το αντιληφθεί υποτροπιάζει.
neaygeia










