Γιατί φτιάχνουμε βασιλόπιτα και της βάζουμε φλουÏί;
Κάθε παραμονή Πρωτοχρονιάς ετοιμάζουμε τη βασιλÏŒπιτα, τη στολίζουμε με τον αριθμÏŒ της νÎας χρονιάς και μÎσα της κρÏβουμε Îνα φλουρί το οποίο πιστεÏεται ÏŒτι φÎρνει γοÏρι σε ÏŒποιον το κερδίσει. Γιατί συντηροÏμε χρÏŒνια τÏŽρα αυτÏŒ το Îθιμο με πίστη και πραγματική αφοσίωση; Κι απÏŒ ποÏ μας Îρχεται;
ΣÏμφωνα με την παράδοση, το Îθιμο αποδίδεται εξ ολοκλήρου στον αφιλοχρήματο και ανθρωπιστή επίσκοπο της Καισάρειας στην Καππαδοκία ΜÎγα Βασίλειο, ο οποίος υπήρξε θρησκευτικÏŒς άρχοντας με πρÏŒτυπο φιλανθρωπικÏŒ Îργο, πραγματική συμπÏŒνια και μÎριμνα για τους συνανθρÏŽπους του, καθÏŽς και λάτρης της ελληνικής φιλοσοφίας.
Κατά μία εκδοχή της σχετικής παράδοσης ο επίσκοπος βρÎθηκε σε ιδιαίτερα δÏσκολη θÎση, ÏŒταν χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τον θρασÏ και άρπαγα Îπαρχο της Καππαδοκίας: Ο σκληρÏŒψυχος άντρας απαίτησε απÏŒ τον ΜÎγα Βασίλειο να του παραδÏŽσει άμεσα ÏŒλο το χρυσάφι της πÏŒλης, αλλιÏŽς θα την πολιορκοÏσε με σκοπÏŒ την κατάκτηση και τη λεηλασία της.
Ο ΜÎγας Βασίλειος προσευχÏŒταν στον ΘεÏŒ ÏŒλη τη νÏχτα παρακαλÏŽντας τον να σÏŽσει την πÏŒλη και τους ανθρÏŽπους. ÎŒταν ξημÎρωσε, ο Îπαρχος κÏκλωσε με τον στρατÏŒ του την πÏŒλη και ζήτησε απÏŒ τον επίσκοπο – ο οποίος βρισκÏŒταν ακÏŒμα στον ναÏŒ και προσευχÏŒταν – να ικανοποιηθεί η απαίτησή σου, αλλά Îλαβε την απάντηση ÏŒτι οι φτωχοί και πεινασμÎνοι κάτοικοι δεν είχαν τίποτα να του δÏŽσουν.
Τα λÏŒγια του Μεγάλου Βασιλείου θÏμωσαν περισσÏŒτερο τον Îπαρχο, ο οποίος τον προειδοποίησε πως θα τον εξορίσει πολÏ μακριά απÏŒ τον τÏŒπο του. Τον απείλησε μάλιστα πως θα τον σκοτÏŽσει, αν δεν υπακοÏσει στις εντολÎς του. ΑκοÏγοντας τις απειλÎς οι χριστιανοί της Καισάρειας θÎλησαν να βοηθήσουν τον αγαπημÎνο τους επίσκοπο. Μάζεψε λοιπÏŒν ο καθÎνας ÏŒ,τι χρυσαφικÏŒ είχε στο σπίτι του και τα Îβαλαν ÏŒλα σε Îνα σεντοÏκι, το οποίο παρÎδωσαν στον θρησκευτικÏŒ τους άρχοντα. Ο ΜÎγας Βασίλειος, αφοÏ προσευχήθηκε ξανά για τη σωτηρία της πÏŒλης, το παρÎδωσε στον Îπαρχο.
ÎŒταν ο Îπαρχος άνοιξε το σεντοÏκι κι ακοÏμπησε τα χÎρια του πάνω στα χρυσαφικά, εμφανίστηκε μία λάμψη κι αμÎσως μετά Îνας λαμπρÏŒς καβαλάρης που χίμηξε με τον στρατÏŒ του πάνω στον στρατηγÏŒ και τους ανθρÏŽπους του αφανίζοντάς τους. Ο ολÏŒλαμπρος καβαλάρης λÎγεται ÏŒτι ήταν ο Άγιος ΜερκοÏριος και οι στρατιÏŽτες του άγγελοι.
Μετά την ανÎλπιστη σωτηρία της Καισάρειας ο ΜÎγας Βασίλειος βρÎθηκε πάλι σε προβληματισμÏŒ. Έπρεπε να επιστρÎψει τα χρυσαφικά στους κατοίκους και μάλιστα να πάρει ο καθÎνας ÏŒ,τι του ανήκε. Δεν Îπρεπε να αδικηθεί κανείς. Αλλά αυτÏŒ ήταν πολÏ δÏσκολο. ΤÏŒτε παρακάλεσε πάλι τον ΘεÏŒ να τον βοηθήσει κι Εκείνος του Îδωσε φÏŽτιση και λÏση.
Ο επίσκοπος φÏŽναξε τους βοηθοÏς και τους διακÏŒνους και τους ζήτησε να ζυμÏŽσουν μικρά ψωμιά βάζοντας μÎσα στο καθÎνα απÏŒ αυτά λίγα χρυσαφικά. ÎŒταν τα ετοίμασαν, τα μοίρασε στους ανθρÏŽπους της πÏŒλης σαν ευλογία. ÎŒλοι οι κάτοικοι απÏŒρησαν στην αρχή, στη συνÎχεια ÏŒμως η απορία μετατράπηκε σε Îκπληξη ÏŒταν, κÏŒβοντας η κάθε οικογÎνεια το ψωμάκι της, Îβρισκε μÎσα τα δικά της χρυσαφικά.
ΑπÏŒ τÏŒτε η πρÏŽτη ημÎρα του χρÏŒνου είναι ημÎρα τιμής προς τον Άγιο Βασίλειο, ο οποίος λÎγεται ÏŒτι απεβίωσε την 31η Δεκεμβρίου και ετάφη την 1η Ιανουαρίου του Îτους 379. Η μνήμη του γιορτάζεται με πρωταγωνίστρια τη γνωστή βασιλÏŒπιτα με το φλουρί, για να μας θυμίζει το μικρασιατικÏŒ αυτÏŒ θαÏμα που Îρχεται απÏŒ τα παλιά.
