Οι 8 λάθος λειτουργίες του εγκεφάλου

Δημοσίευση: 31-01-2014 ώρα 22:43:47

Η γνωστή έκφραση «Î­να μυαλÏŒ χειμÏŽνα καλοκαίρι» βρίσκει εφαρμογή στις πληροφορίες που ακολουθούν και αποδεικνύουν ÏŒτι ακÏŒμα και ο ανθρÏŽπινος εγκέφαλος κάνει τα λάθη του...

Θα έχετε πιάσει τον εαυτÏŒ σας να εστιάζει στα αρνητικά στοιχεία περισσÏŒτερο. Ε, λοιπÏŒν αυτÏŒ δεν είναι δικÏŒ σας φταίξιμο, ούτε είστε πεσιμιστές, απλά ÏŒπως λέει και η έρευνα του καθηγητή ψυχολογίας Rick Hanson, «οι εγκέφαλοί μας είναι προγραμματισμένοι να ανιχνεύουν το κακÏŒ, την απειλή».

Η αναγνÏŽριση αυτή της απειλής δημιουργεί «αρνητικές προκαταλήψεις» που κάνουν τον εγκέφαλο να αντιδρά έντονα στα άσχημα νέα, σε σχέση με την αντίδρασή του στα καλά νέα.

Και ο λÏŒγος είναι ÏŒτι οι αρνητικές εμπειρίες επηρεάζουν πιο πολύ απÏŒ ÏŒτι οι θετικές. Το γνωστÏŒ δηλαδή «αν δεν πάθεις, δε μαθαίνεις».

Μία άλλη …εσφαλμένη λειτουργία του εγκεφάλου είναι ÏŒτι βλέπει πατέντες και «συνομωσίες» εκεί που δεν υπάρχουν. Κάπως έτσι εξηγείται και το φαινÏŒμενο ÏŒτι πιστεύουμε στις συμπτÏŽσεις.

Αν και αυτÏŒ οδηγεί σε λάθος σκέψεις, το να σκεφτÏŒμαστε έτσι ενδεχομένως να έχει δÏŽσει στον άνθρωπο ένα προνÏŒμιο εξέλιξης. Και για να πούμε τα πράγματα με το ÏŒνομά τους, η τάση αυτή λέγεται αποφένια και αφορά στην ικανÏŒτητα του ανθρÏŽπου να συνδέει φαινομενικά ασύνδετες πληροφορίες συντάσσοντας ένα έλλογο μωσαÏŠκÏŒ νοήματος.

Και αν και στην αποφένια κατέχουμε master, αδυνατούμε να δούμε το σωστÏŒ που βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας. Ερευνητές απÏŒ τα Πανεπιστήμια του Χάρβαρντ και του Κεντ απέδειξαν το φαινÏŒμενο της «τύφλωσης». ΠρÏŒκειται για μία συνθήκη ÏŒπου δείχνει πÏŒσο επιλεκτικÏŒς είναι ο ανθρÏŽπινος εγκέφαλος στο να βλέπει πράγματα που βρίσκονται ακριβÏŽς μπροστά του.

Αποτέλεσμα αυτού είναι ÏŒτι βασιζÏŒμαστε περισσÏŒτερο στη μνήμη και την αναγνÏŽριση προτύπων και μάλλον η οπτική μας αντίληψη δεν είναι και το μεγαλύτερο ατού μας.

Ένα ακÏŒμη απÏŒ τα μυστήρια λάθη του εγκεφάλου είναι ÏŒτι έχει μία καλή «προκατάληψη» με ÏŒσους συμφωνούν μαζί του. Δηλαδή, συμφωνÏŽ ÏŒτι διαφωνούμε. Οι εγκέφαλοί μας έχουν αρκετή αποστροφή για τις συγκρούσεις και τις διαφωνίες και γι’ αυτÏŒ προτιμούν να κλίνουν προς εκείνες τις συνθήκες που συμφωνούν, αποφεύγοντας οτιδήποτε ή οποιονδήποτε αντιδρά στις πεποιθήσεις μας.

ΑυτÏŒ έχει ένα και μÏŒνο αποτέλεσμα: να γινÏŒμαστε… αγύριστα κεφάλια. Και ÏŒλως παραδÏŒξως το internet ενισχύει την άποψη αυτή καθÏŽς εύκολα εντοπίζουμε πληροφορίες που μας κάνουν να αισθανÏŒμαστε ολÏŒσωστοι, ÏŒσο λάθος και αν τελικά κάνουμε.

Θυμάστε την τελευταία φορά που γίνατε ρεζίλι; Ή καλύτερα που κάνατε κάτι ηθελημένα ή άθελά σας και νομίζετε ακÏŒμη και σήμερα, ÏŒσος καιρÏŒς και αν έχει περάσει ÏŒτι ήταν ÏŒ,τι πιο τραγικÏŒ έχει ζήσει τούτος εδÏŽ ο πλανήτης; Ε, λοιπÏŒν η υπερβολή αυτή δεν ισχύει. Απλά ο εγκέφαλÏŒς μας έχει την τάση να υπερμεγενθύνει καταστάσεις που μας βάζουν στο επίκεντρο.

Το γνωστÏŒ «spotlight effect» είναι η τάση που έχουμε να θεωρούμε ÏŒτι ÏŒλα κινούνται γύρω απÏŒ μας. Το γεγονÏŒς ÏŒτι είμαστε το επίκεντρο του δικού μας κÏŒσμου, δε μας κάνει εγωκεντρικούς (πάντα) απλά είναι φύσει αδύνατο να μη δούμε τα πράγματα απÏŒ τη δική μας σκοπιά.

ΒρισκÏŒμαστε στο σούπερ μάρκετ και έχουμε να διαλέξουμε μεταξύ 30 διαφορετικÏŽν ειδÏŽν σαμπουάν. Στο τέλος θα καταλήξουμε να πάρουμε κάποιο, το οποίο μετά θα μετανιÏŽσουμε και αυτÏŒ είναι ίδιον της λανθασμένης κρίσης του εγκεφάλου μας.

Τα πράγματα είναι απλά. Οι υπερβολικές επιλογές δεν σημαίνουν αυτÏŒματα ελευθερία αποφάσεων καθÏŽς έχουμε την τάση να συγκρίνουμε τα προÏŠÏŒντα (σαμπουάν στην προκειμένη περίπτωση) το ένα με το άλλο.

Άρα, ούτως ή αλλιÏŽς το πεδίο είναι περιορισμένο. Και επομένως ο τρÏŒπος που αντιλαμβάνεται ο εγκέφαλος το «καλύτερο» είναι αυτÏŒ που του φαίνεται πιο ελκυστικÏŒ, απαξιÏŽνοντας εν τέλει την πραγματική του αξία. Με απλά λÏŒγια, ο ανθρÏŽπινος εγκέφαλος μάλλον είναι οπαδÏŒς του «φαίνεσθαι» παρά του «είναι».

Και αν νομίζετε ÏŒτι εδÏŽ τελειÏŽνουν τα λάθη του εγκεφάλου κάνετε… λάθος. Υπάρχει και συνέχεια καθÏŽς το ανθρÏŽπινο μυαλÏŒ δεν εμπιστεύεται ούτε τις ίδιες του τις μνήμες. ΧαρακτηριστικÏŒ παράδειγμα οι υποθέσεις αυτοπτÏŽν μαρτύρων. Οι μνήμες μπλέκονται με τα συναισθήματα και κάπως έτσι αλλάζει ο τρÏŒπος που σκεφτÏŒμαστε για το παρελθÏŒν.

Και κλείνοντας, ήρθε η ÏŽρα να θριαμβεύσει η ανθρÏŽπινη συνήθεια που θέλει τον κάθε έναν μας να υποστηρίζει το «δικÏŒ» του είδος. Είτε αυτÏŒ σημαίνει κοινή εμφάνιση, είτε κοινές πεποιθήσεις, ο ανθρÏŽπινος εγκέφαλος έχει την τάση της λεγÏŒμενης «ευνοιοκρατίας», ÏŒταν δηλαδή θεωρούμε τους ομοίους μας πιο σωστούς, πιο καλούς, «πιο» σε ÏŒλα.

Ίσως μέσα σε αυτÏŒ το πλαίσιο τελικά να επεξηγούνται και οι εκφάνσεις του ρατσισμού, της κρίσης, της εχθρÏŒτητας αλλά και των στερεοτύπων.

Οι 8 λάθος λειτουργίες του εγκεφάλου νέα, eidiseis, ειδήσεις, news, Οι 8 λάθος λειτουργίες του εγκεφάλου