Ποια είναι η καλÏτεÏη ÏŽÏα για διάβασμα, γυμναστική και... Facebook
Οι περισσÏŒτεροι άνθρωποι οργανÏŽνουν τον χρÏŒνο τους αναλÏŒγως με τις υποχρεÏŽσεις τους. Εργασία, μετακινήσεις, σχολικά προγράμματα και κοινωνικÎς εκδηλÏŽσεις ορίζουν την ζωή μας και μοιραία επισκιάζουν τους κιρκάδιους ρυθμοÏς - το βιολογικÏŒ μας ρολÏŒι το οποίο δεν καθορίζει μÏŒνο το πÏŒτε πρÎπει να ξυπνήσουμε και πÏŒτε να μποÏμε για Ïπνο, αλλά και ÏŒλες τις σωματικÎς λειτουργίες.
ÎŒσο δÏσκολος κι αν είναι, ÏŒμως, ο συγχρονισμÏŒς ζωής-βιολογικÏŽν ρυθμÏŽν, αξίζει τον κÏŒπο να τον δοκιμάσει κανείς, καθÏŽς ολοÎνα περισσÏŒτερες μελÎτες δείχνουν ÏŒτι αν καταφÎρουμε να προσαρμÏŒσουμε τη ζωή μας στο βιολογικÏŒ πρÏŒγραμμά μας, μποροÏμε να αποκομίσουμε σημαντικά οφÎλη.
ÎŒπως εξηγεί ο δρ Στήβ Κάι, καθηγητής Μοριακής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της ΝÏŒτιας ΚαλιφÏŒρνιας, η διαταραχή των κιρκάδιων ρυθμÏŽν Îχει σχετισθεί με πολλά προβλήματα υγείας, ÏŒπως ο σακχαρÏŽδης διαβήτης, η κατάθλιψη, η άνοια και η παχυσαρκία.
ΑντιθÎτως, ÏŒταν το βιολογικÏŒ ρολÏŒι συγχρονίσει τους μεταβολικοÏς, καρδιαγγειακοÏς και συμπεριφορικοÏς ρυθμοÏς του στο φως της ημÎρας και σε άλλα φυσικά ερεθίσματα, ο οργανισμÏŒς ομαλοποιείται και η υγεία προστατεÏεται, προσθÎτει.
Η αλήθεια είναι πως το βιολογικÏŒ ρολÏŒι λειτουργεί με διαφορετικÏŒ τρÏŒπο σε κάθε άνθρωπο, γεγονÏŒς που δυσχεραίνει ακÏŒμα περισσÏŒτερο τον συγχρονισμÏŒ των βιολογικÏŽν ρυθμÏŽν με τους ρυθμοÏς της ζωής.
Τα καλά νÎα, ÏŒμως, είναι ÏŒτι οι περισσÏŒτεροι άνθρωποι ακολουθοÏν Îναν μÎσο ÏŒρο βιολογικÏŽν ρυθμÏŽν ÏŒσον αφορά τον Ïπνο και την αφÏπνιση, και μονάχα μια μικρή μειονÏŒτητα παρεκκλίνει απÏŒ αυτÏŒν.
Η μειονÏŒτητα αυτή είτε είναι πολÏ πρωινοί τÏποι και πολÏ πιο αποδοτικοί νωρίς το πρωί, είτε κοιμοÏνται αργά, ξυπνάνε αργά και Îτσι αποδίδουν καλÏτερα το απÏŒγευμα. ÎŒλοι οι άλλοι, ÏŒμως, ανήκουν στον προαναφερθÎντα μÎσο ÏŒρο, που εν πολλοίς ξυπνάει γÏρω στις 7-8 το πρωί και χρειάζεται Ïπνο γÏρω στις 11-12 το βράδυ (βÎβαια, το αν κοιμοÏνται τÏŒσο πολÏ, είναι άλλο θÎμα).
ΝοητικÎς εργασίες
Τι Îχουν δείξει οι μελÎτες για το βιολογικÏŒ μας «ωράριο»; ÎŒταν το θÎμα λ.χ. είναι οι νοητικÎς εργασίες, οι περισσÏŒτεροι ενήλικες αποδίδουν καλÏτερα αργά το πρωί, απαντά ο δρ Κάι. ΚαθÏŽς η σωματική θερμοκρασία αρχίζει να αυξάνεται μετά το πρωινÏŒ ξÏπνημα και συνεχίζει την αÏξησή της Îως το μεσημÎρι, η λειτουργική μνήμη, η εγρήγορση και η συγκÎντρωση σταδιακά βελτιÏŽνονται, ενÏŽ Îνα ζεστÏŒ πρωινÏŒ ντους μπορεί να επιταχÏνει την ÏŒλη διαδικασία, εξηγεί.
Η ικανÏŒτητα εστίασης της προσοχής και συγκÎντρωσης τυπικά αρχίζουν μετά το μεσημÎρι να φθίνουν. Η προσοχή των περισσÏŒτερων ανθρÏŽπων εÏκολα αποσπάται απÏŒ τις 12 το μεσημÎρι Îως τις 4 το απÏŒγευμα, σÏμφωνα με περυσινή μελÎτη του δρος ΡÏŒμπερτ Μάτσοκ, αναπληρωτή καθηγητή Ψυχολογίας στο ΠολιτειακÏŒ Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.
Η εγρήγορση τείνει να «βουλιάζει» μετά την κατανάλωση ενÏŒς γεÏματος, σÏμφωνα με την ίδια μελÎτη. ΓÏρω στις 2 το μεσημÎρι, εξάλλου, αρχίζει να γίνεται Îντονη η υπνηλία, γι’ αυτÏŒ και είναι κατάλληλη ÏŽρα για Îναν σÏντομο (20 Îως 30 λεπτά) μεσημεριανÏŒ Ïπνο.
ΚοÏραση
ΠαραδÏŒξως, η κοÏραση μπορεί να μας κάνει πιο δημιουργικοÏς. Οι περισσÏŒτεροι ενήλικες κατορθÏŽνουν να χειριστοÏν καλÏτερα το απÏŒγευμα, ÏŒταν είναι κουρασμÎνοι, προβλήματα που απαιτοÏν δημιουργική σκÎψη, σÏμφωνα με μελÎτη που δημοσιεÏθηκε το 2011 στην επιθεÏŽρηση «Thinking & Reasoning».
Στη μελÎτη αυτή, επιστήμονες απÏŒ το ΚολÎγιο Albion, στο Μίσιγκαν, ζήτησαν απÏŒ 428 φοιτητÎς να λÏσουν μία σειρά προβλημάτων, άλλα εκ των οποίων απαιτοÏσαν αναλυτική σκÎψη και άλλα καινοτÏŒμα (δημιουργική). Οι επιδÏŒσεις τους στο δεÏτερο είδος προβλημάτων ήταν σαφÏŽς καλÏτερη τις προχωρημÎνες ÏŽρες της ημÎρας, που Îνιωθαν κουρασμÎνοι, ενÏŽ εκείνες στο πρÏŽτο είδος προβλημάτων δεν άλλαζε στη διάρκεια της ημÎρας.
Οι ερευνητÎς εκτίμησαν ÏŒτι η κÏŒπωση πιθανÏŽς επιτρÎπει στο μυαλÏŒ να «περιπλανιÎται» περισσÏŒτερο, με αποτÎλεσμα να αναζητά ελεÏθερα εναλλακτικής λÏσεις που ειδάλλως δεν θα σκεφτÏŒταν.
Επικοινωνία
Η online επικοινωνία με φίλους και συναδÎλφους επίσης Îχει τις ÏŽρες της, σÏμφωνα με άλλες μελÎτες. Η αποστολή email νωρίς το πρωί είναι το «αντίδοτο» στον καταιγισμÏŒ των εισερχομÎνων, πολλά εκ των οποίων δεν διαβάζουμε ποτÎ.
Αντίστοιχα, η ενασχÏŒληση με τα μÎσα κοινωνικής δικτÏωσης, ÏŒπως το Twitter και το Facebook, νωρίς το πρωί (γÏρω στις 8 με 9) μπορεί να εκκινήσει με χαμÏŒγελα την ημÎρα, διÏŒτι αυτÎς είναι οι ÏŽρες που συνήθως δημοσιεÏονται τα πιο χαροÏμενα, αισιÏŒδοξα μηνÏματα και λιγοστεÏουν οι πιθανÏŒτητες να δημοσιευτοÏν μηνÏματα γεμάτα φÏŒβο, απογοήτευση, θυμÏŒ ή ενοχÎς, σÏμφωνα με μελÎτη που δημοσιεÏθηκε το 2011 στο επιστημονικÏŒ περιοδικÏŒ «Science».
Στη μελÎτη αυτή είχαν αναλυθεί 509 εκατομμÏρια tweets που είχαν στείλει σε διάστημα δÏο ετÏŽν 2,4 εκατομμÏρια χρήστες του Tweeter - και τα ευρήματά της αποδÏŒθηκαν απÏŒ τους επιστήμονες του Πανεπιστημίου ΚορνÎλ που την πραγματοποίησαν στο ÏŒτι ο Ïπνος μάς ανανεÏŽνει και μας κάνει να βλÎπουμε πιο αισιÏŒδοξα τη ζωή.
Η περίοδος της... πρωινής ευφορίας, πάντως, κορυφÏŽνεται 1-1,5 ÏŽρα αργÏŒτερα στη διάρκεια του ΣαββατοκÏριακου - ίσως διÏŒτι είθισται να κοιμÏŒμαστε περισσÏŒτερο τις δÏο τελευταίες μÎρες της εβδομάδας.
Αν, πάντως, κάποιος θÎλει ÏŒ,τι γράψει στο Twitter να αντιγραφεί απÏŒ άλλους, καλÏτερα είναι να το αναρτήσει μετά 3 το μεσημÎρι και 6 το απÏŒγευμα, διÏŒτι αυτÎς είναι οι ÏŽρες ÏŒταν πολλοί δεν Îχουν την ενÎργεια να γράψουν κάτι δικÏŒ τους και «ποστάρουν» ÏŒ,τι τους αρÎσει απ’ ÏŒσα γράφουν οι άλλοι.
Αντίστοιχα, αν θÎλει να πάρει πολλά like σε ÏŒ,τι γράψει στο Facebook, καλÏτερα είναι να κάνει τα «ποσταρίσματά» του προς το βράδυ - γÏρω στις 8 μ.μ. είναι η καλÏτερη ÏŽρα, διÏŒτι οι περισσÏŒτεροι Îχουν επιστρÎψει στο σπίτι και μπαίνουν στο fb για να χαλαρÏŽσουν, σÏμφωνα με τους ερευνητÎς.
Τα μεγάλα «δράματα» και στα δÏο, πάντως, συμβαίνουν μεταξÏ 10-11 το βράδυ, κατά τον δρα Σκοτ Άντριου ΓκÏŒλντερ, απÏŒ το Πανεπιστήμιο ΚορνÎλ, διÏŒτι τÏŒτε είναι που ο περισσÏŒτερος κÏŒσμος κάνει τα πιο συναισθηματικά φορτισμÎνα post.
Γυμναστική
Αν, εξάλλου, αναζητάτε την καλÏτερη ÏŽρα της ημÎρας για να κάνετε γυμναστική, ακοÏστε το βιολογικÏŒ σας ρολÏŒι. Οι επιδÏŒσεις στη γυμναστική είναι συνήθως οι καλÏτερες και ο κίνδυνος τραυματισμοÏ ο μικρÏŒτερος απÏŒ τις 3 το μεσημÎρι Îως τις 6 το απÏŒγευμα, κατά τον δρα Μάικλ ΣμολÎνσκυ, πρÏŒσεδρο καθηγητή ΒιοÏŠατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του ΤÎξας, στο Îστιν.
Η μυÏŠκή δÏναμη, εξάλλου, τείνει να κορυφÏŽνεται μεταξÏ 2 το μεσημÎρι και 6 το απÏŒγευμα - φτάνει να είναι κατά 6% υψηλÏŒτερη απ’ ÏŒ,τι τις άλλες ÏŽρες της ημÎρας - γεγονÏŒς που σημαίνει ÏŒτι αυτÎς είναι οι καλÏτερες ÏŽρες και για χειρωνακτικÎς εργασίες.
Την σωματική καταπÏŒνηση αργά το απÏŒγευμα διευκολÏνει και η πνευμονική λειτουργία, η οποία είναι κατά 17,6% πιο αποδοτική στις 5 το απÏŒγευμα απ’ ÏŒ,τι στις 12 το μεσημÎρι, σÏμφωνα με μελÎτη σε 4.756 εθελοντÎς απÏŒ επιστήμονες του ΙατρικοÏ Κολεγίου Albany, στη ΝÎα ΥÏŒρκη.
Ο συντονισμÏŒς ματιοÏ-χεριοÏ επίσης είναι καλÏτερος αργά το απÏŒγευμα, ενÏŽ οι αρθρÏŽσεις και οι μÏες είναι Îως και 20% πιο ευλÏγιστοι το απÏŒγευμα, με αποτÎλεσμα να μειÏŽνεται ο κίνδυνος τραυματισμοÏ κατά τις κοπιÏŽδεις σωματικÎς δραστηριÏŒτητες. ΑντιθÎτως, οι αρθρÏŽσεις και οι μÏες είναι πιο δÏσκαμπτοι το πρωί που ξυπνάμε.
ΦαγητÏŒ
Υπάρχει, άραγε, καλÏτερη ÏŽρα για να φάμε; Αν ο στÏŒχος είναι η αποφυγή των περιττÏŽν κιλÏŽν, ίσως πρÎπει να περιορίσετε το φαγητÏŒ τις ÏŽρες που ο οργανισμÏŒς λειτουργεί στον υπερθετικÏŒ βαθμÏŒ και ÏŒχι ÏŒταν... σκουντουφλάτε απÏŒ τη νÏστα.
ΜελÎτη σε ποντίκια που δημοσιεÏθηκε πÎρυσι τον Μάιο στο ιατρικÏŒ περιοδικÏŒ «Cell Metabolism» Îδειξε πως ÏŒταν τα ζÏŽα Îτρωγαν το φαγητÏŒ τους τις οκτÏŽ ÏŽρες της ημÎρας που φυσιολογικά είναι στη μÎγιστη εγρήγορση και ενεργητικÏŒτητα, ήταν κατά 40% πιο αδÏνατα και είχαν χαμηλÏŒτερη χοληστερÏŒλη και σάκχαρο απ’ ÏŒ,τι ομάδα συνομηλίκων τους ζÏŽων που Îτρωγαν σκÏŒρπια μÎσα στην ημÎρα ακριβÏŽς τις ίδιες (άφθονες) θερμίδες.
Αν και επί του θÎματος απαιτοÏνται περαιτÎρω μελÎτες, ο δρ ΚÎι εκτιμά ÏŒτι «ως φαίνεται, δεν είμαστε μÏŒνον ÏŒ,τι τρÏŽμε, αλλά και πÏŒτε το τρÏŽμε».
tanea.gr
