Διοτίμα!
Η δασκάλα του Σωκράτη
Η Διοτίμα απÏŒ τη Μαντινεία Îζησε στο δεÏτερο μισÏŒ του 5ου π. Χ. αιÏŽνα και συγκαταλÎγεται στους μεγάλους κλασσικοÏς δασκάλους του αρχαίου ελληνικοÏ κÏŒσμου. Ήταν ιÎρεια, διδάσκαλος του Σωκράτη, φιλÏŒσοφος, ΠυθαγÏŒρεια και γνÏŽστρια της αριθμοσοφίας. Ο ΞενοφÏŽντας τη μνημονεÏει ως μαθηματικÏŒ και μάλιστα δυσνÏŒητων γεωμετρικÏŽν θεωρημάτων. ΠολÏ πιθανÏŒν στην αρχαία Μαντινεία να υπήρχε, ανάμεσα στα ιερά και το μαντείο της ιÎρειας Διοτίμας. Επίσης η ίδια συνετÎλεσε στον καθαρμÏŒ των Αθηναίων μετά το λοιμÏŒ (την πανÏŽλη) του 429 π. Χ.
Η κÏρια αναφορά για τη φιλοσοφική της φυσιογνωμία βρίσκεται στο λÏŒγο του Σωκράτη στο «ΣυμπÏŒσιο» (ή περί Îρωτος) του Πλάτωνα ÏŒπου εμφανίζεται ως Îνα πολÏ σπουδαίο πρÏŒσωπο του διαλÏŒγου του ανδροκρατοÏμενου Συμποσίου στο οποίο μιλάει για την σημασία του αληθινοÏ Îρωτα αλλά και για τη θÎση της γυναίκας. Ο Σωκράτης δηλÏŽνει ÏŒτι σ’ αυτήν οφείλει τις απÏŒψεις του για τον Îρωτα ως πÏŒθο, ως κίνητρο για το ωραίο και το αληθινÏŒ, ως κινητήρια δÏναμη ο «διαρκÏŽς φιλοσοφÏŽν Έρως». Στο λÏŒγο του ο Σωκράτης μεταφÎρει στους συνομιλητÎς και μαθητÎς του ÏŒτι ο ίδιος είχε διδαχθεί τα μυστικά του Îρωτα απÏŒ την Διοτίμα την οποία και χαρακτηρίζει ιδιαίτερα σοφή. Αυτή του αποκάλυψε την ουσία του με τη βαθÏτερη φιλοσοφική Îννοια, τον μÏησε στα ερωτικά ÏŒπως αναφÎρει, οδηγÏŽντας τον στον πιο υψηλÏŒ βαθμÏŒ της γνÏŽσης του Îρωτος.
Ως μÏστης, ιÎρεια και φιλÏŒσοφος δίδαξε στο Σωκράτη το ωραίο του ερωτικοÏ γεγονÏŒτος, το ψυχικά ωραίο, το αληθινά ωραίο. Του Îμαθε ÏŒτι ο Îρωτας είναι η επιθυμία για την αιωνιÏŒτητα, η διαδικασία ωρίμανσης για ν’ αλλάξουμε ζωή, η προÏ‹πÏŒθεση της πιο υψηλής επιστήμης και φωτισμοÏ σαν πνεÏμα ανάμεσα στο θεÏŒ και τον άνθρωπο, στο πνεÏμα που μεσολαβεί ανάμεσα στο θείο και την ανθρωπÏŒτητα. Έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί είναι Îνα βίωμα που φÎρνει κοντά τις δÏο φÏσεις του ανθρÏŽπου. ΑναφÎρει επίσης ÏŒτι δεν είναι κάθε Îρωτας καλÏŒς και άξιος να υμνηθεί παρά μÏŒνο εκείνος που παρακινεί ευγενικά αισθήματα.
Για τη Διοτίμα ο Îρωτας είναι «κάτι μεταξÏ θνητοÏ και αθανάτου», γιος της Πενίας και του ΠÏŒρου, αιÏŽνια φτωχÏŒς λÏŒγω της φÏσης της μητÎρας του αλλά και γενναίος, ριψοκίνδυνος και κυνηγÏŒς λÏŒγω της φÏσης του πατÎρα του. Ο Îˆρωτας είναι ο Îρωτας προς το ωραίο, προς την κατοχή του αγαθοÏ και αγωνίζεται για να το κατακτήσει προκειμÎνου να αποκτήσει την ευτυχία. Το θεÏŠκÏŒ στοιχείο μÎσα στην ανθρÏŽπινη ζωή ÏŒπως ακριβÏŽς είναι η κÏηση και η γÎννηση.
Η Διοτίμα είναι σημαντικÏŒ στοιχείο στο διάλογο του Συμποσίου. Ο Πλάτωνας εμπιστεÏτηκε σε μία γυναίκα τον καλÏτερο λÏŒγο. Ίσως γιατί η γυναίκα Îχει βαθÏτερη εμπειρία του Îρωτος επειδή αυτÏŒς είναι δημιουργία του ωραίου και μÏŒνο μια ιÎρεια φιλÏŒσοφος θα μποροÏσε να κεντρίσει την ερωτική ευαισθησία στο ανδροκρατοÏμενο περιβάλλον του Συμποσίου.
ΣκÎψου… πριν μιλήσεις!
