Η Ï„ÏÏπα του όζοντος είναι σταθεÏή αλλά δεν Îχει εξαλειφθεί!
Η μεγάλη αραίωση του στρÏŽματος ÏŒζοντος στις πολικÎς περιοχÎς του πλανήτη συνεχίζεται, ÏŒμως η «τρÏπα» του ÏŒζοντος Îχει σταθεροποιηθεί κατά την τελευταία δεκαετία αναφÎρει σε ανακοίνωσή της η Διεθνής Επιτροπή ÎŒζοντος με αφορμή την 26η επÎτειο του ΠρωτοκÏŒλλου του ΜÏŒντρεαλ, χάρη στο οποίο η κατάσταση βελτιÏŽθηκε σημαντικά τα τελευταία χρÏŒνια. Τα ΗνωμÎνα Έθνη Îχουν κηρÏξει τη 16η Σεπτεμβρίου Διεθνή ΗμÎρα Προστασίας του ΣτρÏŽματος του ÎŒζοντος σε ανάμνηση της υπογραφής του ΠρωτοκÏŒλλου στις 16/9/1987.
Η Επιτροπή, ÏŒπου προεδρεÏει ο Έλληνας καθηγητής και ακαδημαÏŠκÏŒς Χρήστος ΖερεφÏŒς και η οποία Îχει δημιουργηθεί στο πλαίσιο της ΔιεθνοÏς Ένωσης Μετεωρολογίας και ΑτμοσφαιρικÏŽν ΕπιστημÏŽν (IAMAS), επισημαίνει ÏŒτι, ÏŒπως δείχνουν οι επίγειες και διαστημικÎς παρατηρήσεις, τα ατμοσφαιρικά επίπεδα του χλωρίου και του βρωμίου, των ουσιÏŽν που κατ'εξοχήν καταστρÎψουν το ÏŒζον, συνεχίζουν να μειÏŽνονται. Έτσι, οι ποσÏŒτητες του ÏŒζοντος Îχουν σταθεροποιηθεί σε επίπεδο περίπου 3,5% κάτω απÏŒ τα επίπεδα του 1980 σε γεωγραφικÏŒ πλάτος μεταξÏ των 60 μοιρÏŽν βÏŒρεια και 60 μοιρÏŽν νÏŒτια του ΙσημερινοÏ, σÏμφωνα με το ΑθηναÏŠκÏŒ Πρακτορείο.
ÎŒμως, η τρÏπα του ÏŒζοντος στην Ανταρκτική επανεμφανίζεται, ÏŒταν υπάρχει άνοιξη στο νÏŒτιο ημισφαίριο και το 2012 Îφθασε στο μÎγιστο επίπεδο των 21,1 εκατ. τετραγωνικÏŽν χιλιομÎτρων, Îναντι 26,1 εκατ. το 2011 και 22,6 εκατ. το 2010. Η συρρίκνωση της τρÏπας πÎρυσι αποδίδεται στη σχετικά μεγαλÏτερη θερμοκρασία της στρατÏŒσφαιρας πάνω απÏŒ τις πολικÎς περιοχÎς σε σχÎση με τα προηγοÏμενα χρÏŒνια, καθÏŽς και στην μεταφορά αερίων μαζÏŽν πλοÏσιων σε ÏŒζον απÏŒ χαμηλÏŒτερα γεωγραφικά πλάτη.
Οι χαμηλÎς θερμοκρασίες και οι μεγάλες ποσÏŒτητες χλωρίου και βρωμίου στη στρατÏŒσφαιρα είναι οι δÏο βασικÎς αιτίες για την αραίωση του ÏŒζοντος πάνω απÏŒ το νÏŒτιο πÏŒλο κατά τους μήνες του χειμÏŽνα και της άνοιξης. Η φετινή μείωση της Îκτασης της τρÏπας του ÏŒζοντος δεν οφειλÏŒταν τÏŒσο στην μείωση των χημικÏŽν ουσιÏŽν που καταστρÎφουν το ÏŒζον, ÏŒσο σε ευνοÏŠκοÏς κλιματολογικοÏς παράγοντες.
ΦÎτος, οι μετεωρολογικÎς συνθήκες είναι πιο ψυχρÎς, πράγμα που ευνοεί τη διεÏρυνση της τρÏπας του ÏŒζοντος, η οποία ήδη, στις αρχÎς Σεπτεμβρίου, είχε φθάσει να Îχει Îκταση 18,5 εκατ. τετραγωνικÏŽν χιλιομÎτρων, Îναντι μÏŒνο 10,7 εκατ. στις αρχÎς Σεπτεμβρίου του 2012.
ΣÏμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή ÎŒζοντος, η τρÏπα δεν αναμÎνεται να επιστρÎψει στα επίπεδα του 1980 προτοÏ περάσουν πολλÎς δεκαετίες. Η επιστροφή του παγκÏŒσμιου στρÏŽματος ÏŒζοντος στα προ του 1980 επίπεδα εκτιμάται ÏŒτι θα συμβεί περίπου στο μÎσον του 21οÏ αιÏŽνα χάρη στην μείωση των χημικÏŽν ουσιÏŽν μÎσω του ΠρωτοκÏŒλλου του ΜÏŒντρεαλ. ÎŒμως στην Ανταρκτική η επιστροφή αυτή θα καθυστερήσει άλλες δÏο δεκαετίες περίπου.
Η κλιματική αλλαγή επιδρά στην τρÏπα του ÏŒζοντος, καθÏŽς τα συνεχÏŽς αυξανÏŒμενα «αÎρια του θερμοκηπίου» δημιουργοÏν συνθήκες που ευνοοÏν την ανάκαμψη του ÏŒζοντος στις πολικÎς περιοχÎς, αλλά και τη διεÏρυνση της τρÏπας στις τροπικÎς περιοχÎς Îως το τÎλος του αιÏŽνα μας. Η Επιτροπή προειδοποιεί ÏŒτι η διεθνής κοινÏŒτητα πρÎπει να συνεχίσει να παρακολουθεί το ÏŒζον και εκφράζει την ανησυχία της επειδή ο αριθμÏŒς των επίγειων σταθμÏŽν παρατήρησης Îχει μειωθεί κατά την τελευταία δεκαετία.
Ο πρÏŒεδρος της ΔιεθνοÏς Επιτροπής ÎŒζοντος, καθηγητής Χ. ΖερεφÏŒς, ερωτηθείς σχετικά με το αν Îχουν αρχίσει να διαφαίνονται σημεία ανάκαμψης του προστατευτικοÏ στρÏŽματος του ÏŒζοντος, απάντησε ÏŒτι «το στρÏŽμα του ÏŒζοντος σήμερα είναι σε μια μεταλλαγμÎνη κατάσταση, ÏŒπου η πολÏ μεγάλη αραίωση που υπήρχε στους πÏŒλους, Îχει πλÎον σταθεροποιηθεί και Îτσι φÎτος η αραίωση του στρÏŽματος στην Ανταρκτική βρίσκεται στη μÎση τιμή αραίωσης των τελευταίων 25 ετÏŽν».
ΕπομÎνως, ÏŒπως είπε, «το στρÏŽμα αυτÏŒ δείχνει να Îχει σταθεροποιηθεί σχετικά την τελευταία δεκαετία και οπωσδήποτε δεν Îχει χειροτερÎψει, με εξαίρεση το χειμÏŽνα του 2011 στα μεγάλα γεωγραφικά πλάτη του βορείου ημισφαιρίου. Το στρÏŽμα αυτÏŒ πάντως, ÏŒπως Îχει αναγνωρισθεί, είναι εξαιρετικά ευάλωτο και στην κλιματική αλλαγή, η οποία, ενÏŽ θερμαίνει τα κατÏŽτερα στρÏŽματα της ατμÏŒσφαιρας, ψÏχει την περιοχή που είναι το στρÏŽμα του ÏŒζοντος. Οι ψυχρÏŒτερες περιοχÎς στους πÏŒλους καθυστεροÏν την ανάκαμψη του ÏŒζοντος, η οποία δεν αναμÎνεται να γίνει πριν το 2050, ίσως και το 2060, αν συνεχίσει το φαινÏŒμενο του θερμοκηπίου να εξελίσσεται, ÏŒπως εξελίσσεται ραγδαία την τελευταία δεκαετία».
