ΣωκÏάτης και ΙησοÏÏ‚ – Αναλογίες
Παρ’ ÏŒτι οι συγκρίσεις σε πρÏŒσωπα ιστορικά δεν είναι δυνατÎς αντικειμενικά, ορισμÎνοι ιδίως χριστιανοί συγγραφείς με ευρεία αντίληψη βρίσκουν μερικÎς αναλογίες μεταξÏ του Σωκράτη και του ΧριστοÏ. Και οι δÏο Îπαιξαν σημαντικÏŒ ρÏŒλο στην εξÎλιξη της ανθρωπÏŒτητας αφήνοντας στο πÎρασμα του χρÏŒνου ανεξίτηλα σημάδια για το ήθος και την αγάπη τους στον συνάνθρωπÏŒ τους, με την πορεία της ζωής τους και τον αξιοπρεπή αλλά άδικο θάνατÏŒ τους. ΑποτελοÏν σπάνιες και μοναδικÎς φυσιογνωμίες, γι’ αυτÏŒν τον λÏŒγο Îχουν γίνει αντικείμενο πολλÏŽν ερευνÏŽν και συζητήσεων αφοÏ πράγματι είναι Îνα φαινÏŒμενο, το πÏŽς Îζησαν, δίδαξαν και πÎθαναν.
1.Ως γνωστÏŒν ο Σωκράτης ακολοÏθησε στην αρχή το επάγγελμα του πατÎρα του, γλÏπτης, αλλά τα παράτησε για ν’ ασχοληθεί αποκλειστικά με τη φιλοσοφία. Το ίδιο και ο ΧριστÏŒς, ο οποίος στην αρχή ακολοÏθησε τα βήματα του πατÎρα του ως ξυλουργÏŒς.
2. Και οι δÏο δεν Îγραψαν τίποτε. Δεν υπάρχει γραπτÏŒ κείμενο, οÏτε του ενÏŒς οÏτε του άλλου. ÎŒλα ÏŒσα γνωρίζουμε για τον Σωκράτη κυρίως προÎρχονται απÏŒ τις καταγραφÎς του Πλάτωνα, του Αριστοφάνη και του ΞενοφÏŽντα. Το ίδιο και ο ΧριστÏŒς δεν άφησε συγγράμματα. Γι’ αυτÏŒν Îγραψαν κυρίως οι μαθητÎς του και οι ΕυαγγελιστÎς.
3.Κινήθηκαν με ευρÏ κÏκλο μαθητÏŽν. ΚυκλοφοροÏσαν στις αγορÎς, στους δρÏŒμους κηρÏττοντας την ανεξικακία και πιάνοντας ατελείωτες συζητήσεις. Νηφάλιοι και οι δÏο ασκοÏσαν μια παράξενη γοητεία σε ÏŒσους βρίσκονταν κοντά τους και μποροÏσαν να τους ακοÏνε με τις ÏŽρες. Προσήλκυαν οπαδοÏς ÏŒλων ανεξαρτήτως των τάξεων και ηλικιÏŽν.
4.Παρά τα μηδενικά εισοδήματά τους δεν δÎχονταν χρήματα απÏŒ κανÎναν. Ο μεν Σωκράτης σε αντίθεση με τους ΣοφιστÎς δεν πληρωνÏŒταν για τη διδασκαλία του, το ίδιο και ο ΧριστÏŒς, «Δωρεάν λάβετε, δωρεάν δÏŒτε». Κήρυτταν στους ανθρÏŽπους, να μη δίνουν σημασία στα υλικά αγαθά και να μη νοιάζονται για τα πλοÏτη παρά μÏŒνο για την αυτοβελτίωσή τους.
5.Και οι δÏο καταδικάστηκαν σε θάνατο (ΚÏŽνειο, ΣταÏρωση) αφοÏ πρÏŽτα πÎρασαν απÏŒ δικαστήριο, μιας που εξ’ αιτίας της ριζοσπαστικής διδασκαλίας τους απÎκτησαν πολλοÏς εχθροÏς. Ο θάνατÏŒς τους συγκλÏŒνισε την κοινωνία της εποχής τους.
6.Είναι γνωστÏŒ ÏŒτι ο Σωκράτης είχε τη δυνατÏŒτητα ν’ αποφÏγει το θάνατο δÎχθηκε ÏŒμως με απίστευτη ηρεμία να πιεί το κÏŽνειο. Το ίδιο συνÎβη και με το ΧριστÏŒ ÏŒπου οι μαθητÎς του, του Îδωσαν ευκαιρίες ν’ απαλλαγεί απÏŒ την θανατική του ποινή, ÏŒμως δεν ενÎδωσε στις συμβουλÎς τους.
7. Και ο Σωκράτης και ο ΧριστÏŒς συγχÏŽρεσαν τους φονείς τους πιστεÏοντας ÏŒτι απÏŒ άγνοια Îκαναν, ÏŒτι Îκαναν!
ΓενικÏŒτερα ο Σωκράτης Îχει πάρει σπουδαία θÎση μÎσα στη Χριστιανική Γραμματεία και μάλιστα θεωρείται προάγγελος και ευαγγελιστής του ΕνÏŒς ΘεοÏ. ΑκÏŒμη και η Βυζαντινή εικονογραφία Îχει απεικονίσει τον Σωκράτη. Σε πολλοÏς ΧριστιανικοÏς ναοÏς και στο Άγιο ÎŒρος απεικονίζεται ο Αθηναίος ΦιλÏŒσοφος. Ο Σωκράτης, ο Πλάτωνας και ιδίως ο ΑριστοτÎλης αποτελοÏν συνηθισμÎνο θÎμα της Χριστιανικής Αγιογραφίας.
Δεν είναι τυχαίο, οÏτε χωρίς σημασία, το ÏŒτι ο Σωκράτης κλείνει την Απολογία του με τη λÎξη ΘεÏŒς. Βεβαίως η χρησιμοποίηση του ενικοÏ θεÏŒς και ÏŒχι θεÏŽν σημειÏŽθηκε απÏŒ την αρχαιÏŒτητα και τονίστηκε πολÏ απÏŒ τους χριστιανοÏς, οι οποίοι θÎλησαν εδÏŽ να διαπιστÏŽσουν τις μονοθεÏŠστικÎς τάσεις του Σωκράτη- Πλάτωνα.
ΣκÎψου… πριν μιλήσεις!
