Αιματολογική εξÎταση που Ï€ÏοβλÎπει το ΑλτσχάιμεÏ;
Μία νÎα εξÎταση αίματος που μπορεί να προβλÎψει με ακρίβεια τουλάχιστον 90% κατά πÏŒσο Îνας υγιής άνθρωπος θα εμφανίσει ήπια άνοια ή νÏŒσο Αλτσχάιμερ σε βάθος τριετίας δημιοÏργησαν αμερικανοί επιστήμονες.
Είναι το πρÏŽτο, υπÏŒ δοκιμή ακÏŒμη, τεστ που μπορεί να κάνει τÏŒσο πρÏŽιμη, καθÏŽς επίσης μη επεμβατική, γρήγορη και φθηνή, διάγνωση του κινδÏνου, προτοÏ καν εμφανιστοÏν τα πρÏŽτα συμπτÏŽματα εγκεφαλικοÏ και νοητικοÏ εκφυλισμοÏ.
ΜÎνει πάντως το νÎο τεστ να επιβεβαιωθεί απÏŒ άλλες επιστημονικÎς ομάδες και απÏŒ μεγαλÏτερες κλινικÎς δοκιμÎς, Îτσι ÏŽστε να μπορεί να μιλήσει κανείς με βεβαιÏŒτητα για ιστορικÏŒ ορÏŒσημο.
Οι ερευνητÎς, με επικεφαλής τον καθηγητή νευρολογίας Χάουαρντ ΦεντÎροφ του ΙατρικοÏ ΚÎντρου του Πανεπιστημίου Τζορτζτάουν, που Îκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικÏŒ περιοδικÏŒ Nature Medicine. ΕυελπιστοÏν ÏŒτι το νÎο προγνωστικÏŒ αιματολογικÏŒ τεστ θα βοηθήσει ÏŽστε να αρχίζει Îγκαιρα η θεραπεία για άνοια ή Αλτσχάιμερ και Îτσι να είναι πιο αποτελεσματική, καθυστερÏŽντας ή και εμποδίζοντας την εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Οι βιοχημικοί δείκες που μετρά το τεστ είναι δÎκα μεταβολίτες (φωσφολιπίδια) στο αίμα, το επίπεδο των οποίων είναι χαμηλÏŒτερο στα άτομα που πρÏŒκειται να εμφανίσουν άνοια. Το τεστ -αν επιβεβαιωθεί σε μεγαλÏτερες κλινικÎς δοκιμÎς- αναμÎνεται να είναι Îτοιμο για χρήση μÎσα στην επÏŒμενη διετία, ενÏŽ, σÏμφωνα με τους δημιουργοÏς του, θα διερευνηθοÏν και άλλες πιθανÎς διαγνωστικÎς χρήσεις του.
Η ανάπτυξη του τεστ βασίστηκε στην μελÎτη 525 υγιÏŽν ατÏŒμων ηλικίας άνω των 70 ετÏŽν, που Îδιναν δείγματα αίματος κατά τακτά χρονικά διαστήματα επί μία πενταετία. Στη διάρκεια αυτής της περιÏŒδου 74 άνθρωποι διαγνÏŽστηκαν με ήπια άνοια ή Αλτσχάιμερ. ΜÎσα απÏŒ τη συγκριτική ανάλυση των δειγμάτων αίματος, εντοπίστηκαν τελικά οι δÎκα βιοδείκτες (λιπίδια), που φαίνεται να αποκαλÏπτουν πρÏŒωρα την Îναρξη της βλάβης στα εγκεφαλικά κÏτταρα.
Η περαιτÎρω εφαρμογή του τεστ σε μια δεÏτερη ομάδα απÎδειξε ÏŒτι μπορεί να προβλÎψει -με ποσοστÏŒ επιτυχίας που φθάνει Îως το 96%- αν Îνας άνθρωπος θα εμφανίσει άνοια ή Αλτσχάιμερ μÎσα στα επÏŒμενα δÏο Îως τρία χρÏŒνια ή ÏŒχι. Οι αμερικανοί ερευνητÎς ήδη κατÎθεσαν αίτηση για τη σχετική πατÎντα, καθÏŽς θεωροÏν ÏŒτι το τεστ μπορεί να Îχει ευρεία εφαρμογή μελλοντικά, ενÏŽ δεν αποκλείουν την περαιτÎρω βελτίωσή του, ÏŽστε η πρÏŒγνωση να γίνεται πολÏ νωρίτερα και απÏŒ την τριετία, ίσως πριν μια δεκαετία.
ΕπιπλÎον, οι ερευνητÎς Îχουν εντοπίσει τις συναφείς μεταβολÎς στα γονίδια που συνδÎονται με τις αλλαγÎς στα εν λÏŒγω δÎκα λιπίδια - κλειδιά, οπÏŒτε, ÏŒπως υποστηρίζουν, ανοίγει Îνα νÎο «παράθυρο», τÏŒσο για την ακÏŒμη πιο Îγκαιρη πρÏŒγνωση (πριν μια εικοσαετία), ÏŒσο και για τη θεραπεία της νÏŒσου με γονιδιακά φάρμακα.
Προς το παρÏŒν, οι επιστήμονες δεν είναι βÎβαιοι γιατί τα συγκεκριμÎνα λιπίδια μεταβάλλονται στον εγκÎφαλο των ασθενÏŽν, αλλά οι εν λÏŒγω μεταβολίτες, μεταξÏ Î¬λλων, παίζουν ζωτικÏŒ ρÏŒλο στη διατήρηση των κυτταρικÏŽν μεμβρανÏŽν γÏρω απÏŒ τους νευρÏŽνες οπÏŒτε είναι πιθανÏŒ πως η μεταβολή του επιπÎδου τους αντανακλά Îγκαιρα την Îναρξη της «σιωπηλής» βλάβης των εγκεφαλικÏŽν κυττάρων.
ΑπÏŒ άνοια πάσχουν περίπου 44 εκατ. άνθρωποι παγκοσμίως και απÏŒ τη νÏŒσο Αλτσχάιμερ (τη πιο σοβαρή μορφή άνοιας) περίπου 36 εκατομμÏρια, ενÏŽ, σÏμφωνα με τον ΠαγκÏŒσμιο ΟργανισμÏŒ Υγείας, ο αριθμÏŒς τους σχεδÏŒν θα τριπλασιαστεί στα 115 εκατ. Îως το 2050. Η νÏŒσος -που χαρακτηρίζεται απÏŒ τη συσσÏŽρευση τοξικÏŽν πρωτεÏŠνÏŽν (ÏŒπως το αμυλοειδÎς) και τη δημιουργÎ¯α «πλακÏŽν»- αρχίζει να δρα «Ïπουλα» στον εγκÎφαλο καταστρÎφοντας τα εγκεφαλικά κÏτταρα, τους νευρÏŽνες, τουλάχιστον μία δεκαετία πριν την εμφάνιση των πρÏŽτων συμπτωμάτων, ÏŒπως η σταδιακή απÏŽλεια της μνήμης.
Οι υπάρχουσες θεραπείες μποροÏν μÏŒνο να επιβραδÏνουν την εμφάνιση των συμπτωμάτων, ÏŒμως δεν Îχει βρεθεί κανÎνα φάρμακο που να «φρενάρει» πραγματικά την εξÎλιξη της νÏŒσου. Μια πιθανή αιτία είναι ÏŒτι η φαρμακευτική θεραπεία -λÏŒγω ανυπαρξίας συμπτωμάτων- ξεκινά με καθυστÎρηση, ÏŒταν πια η βλάβη στον εγκÎφαλο Îχει προχωρήσει αρκετά. Γι’ αυτÏŒ θεωρείται πολÏ σημαντικÏŒ να βρεθοÏν τεστ Îγκαιρης διάγνωσης εκείνων των ανθρÏŽπων που ανήκουν στην ομάδα υψηλοÏ κινδÏνου.
ÎŒμως Îνα ζήτημα βιοηθικής φÏσης που μπορεί να προκÏψει, σÏμφωνα με ορισμÎνους επιστήμονες, είναι κατά πÏŒσο είναι ορθÏŒ να μαθαίνουν, τÏŒσα χρÏŒνια νωρίτερα, οι υποψήφιοι ασθενείς του Αλτσχάιμερ τι τους περιμÎνει, ιδίως αν στο μεταξÏ δεν Îχει βρεθεί μια αξιÏŒπιστη θεραπεία. Ο αντίλογος είναι ÏŒτι «η γνÏŽση είναι δÏναμη» και ÏŒτι Îτσι οι μελλοντικοί ασθενείς θα προετοιμάζονται κατάλληλα με σωστή διατροφή, σωματική και νοητική άσκηση, φαρμακοθεραπεία κτλ.
skai.gr
