ΚαθαÏά ΔευτÎÏα: Γιατί Ï„Ïώμε λαγάνα, ταÏαμά και χαλβά;
Η λαγάνα, ο χαλβάς, ο ταραμάς, που καταναλÏŽνονται την Καθαρά ΔευτÎρα, Îχουν τη δική τους ιστορία. Την Καθαρά ΔευτÎρα ανÎκαθεν τρÏŽμε λαγάνα αλλά ξÎρουμε τι συμβολίζει; Η Καθαρά ΔευτÎρα είναι απαρχή μιας σημαντικÏŒτατης περιÏŒδου για την ΟρθÏŒδοξη Εκκλησία, τη Σαρακοστή, δηλαδή την προετοιμασία για το Πάσχα που συνδιάζεται με νηστεία τροφÏŽν και παθÏŽν. Έτσι η πρÏŽτη βδομάδα της Σαρακοστής ονομάζεται Καθαρά Εβδομάδα και δίνει το χρÏŒνο στο πιστÏŒ να εξαγνιστεί και να καθαριστεί και να προετοιμαστεί.
Έτσι ο πιστÏŒς τη Καθαρά ΔευτÎρα τρÎφεται με λαγάνα για να θυμάται τη βοήθεια που προσÎφερε ο ΘεÏŒς στους Ισραηλίτες με τα «Î¬ζυμα» και τους οδήγησε στη Έξοδο απÏŒ την Αίγυπτο. Η παρασκευή της είναι ίδια με τα άζυμα (δηλαδή χωρίς προζÏμι) και με αυτÏŒ τον τρÏŒπο αρχίζει η νηστεία των τροφÏŽν.
Χαλβάς
Ο συνηθισμÎνος χαλβάς στη μορφή που τον συναντάμε σε ÏŒλα τα Βαλκάνια και την Τουρκία είναι Îνα απλÏŒ γλυκÏŒ. Η πιο κοινή παρασκευή του προÏ‹ποθÎτει ψήσιμο σιμιγδαλιοÏ, στο οποίο κατÏŒπιν δίνουν σφαιρικÏŒ σχήμα και το ζαχαρÏŽνουν είτε με μÎλι είτε με «πετιμÎζι» σιρÏŒπι απÏŒ μοÏστο σταφυλιοÏ. Για τους Έλληνες ο χαλβάς αποτελεί Îνα απÏŒ τα σαρακοστιανά γλυκά τους και ιδίως η παραλλαγή που φτιάχνεται με ταχίνι και πωλείται σε μορφή κυλίνδρου η παραλληλεπιπÎδου.Υπάρχουν τουλάχιστον πÎντε ή Îξι παραλλαγÎς του χαλβά στην Ελλάδα. Παρά το γεγονÏŒς ÏŒτι ο χαλβάς συναντάται σε ολÏŒκληρη την Ελλάδα, φαίνεται ÏŒτι το Îθιμο και ίσως η καταγωγή του χαλβά είναι τουρκικά.
Ταραμάς
Ταραμάς είναι η λÎξη που χρησιμοποιοÏν οι Έλληνες αναφερÏŒμενοι στους κÏŒκκους απÏŒ ερυθρÏŒ χαβιάρι (αυγά) που βγαίνει απÏŒ τον μπακαλιάρο ή τον κυπρίνο και το οποίο-ÏŒπως και τα ξαδÎλφια του, το μαÏρο χαβιάρι και το αυγοτάραχο του τÏŒνου – θεωρείται Îνα απÏŒ τα εκλεκτÏŒτερα είδη αυγοτάραχου. - Στο εμπÏŒριο διατίθενται δÏο είδη ταραμά. Ο λευκÏŒς και αυτÏŒς με το βαθÏ ρÏŒδινο χρÏŽμα. Ο λευκÏŒς ταραμάς θεωρείται ποιοτικά ανÏŽτερος. Ο ροδÏŒχρους Îκανε για πρÏŽτη φορά την εμφάνισή του στην αγορά στη δεκαετία του 1950, κυρίως λÏŒγω ενÏŒς εμπορικοÏ τεχνάσματος, καθÏŽς οι παραγωγοί πίστευαν, κατά κάποιο τρÏŒπο, ÏŒτι Îνα Îδεσμα με χρÏŽμα ήταν πιο ελκυστικÏŒ απÏŒ τα άγευστα λευκά παρασκευάσματα. Με λίγα λÏŒγια, άρχισαν να προσθÎτουν χρωστικÎς ουσίες. Η επιτυχία θα πρÎπει να ήταν αστραπιαία αφοÏ, Îκτοτε, ο ροδÏŒχρους είναι και ο πιο κοινÏŒς ταραμάς. - ΔÏο είναι οι βασικÎς παραδοσιακÎς συνταγÎς με ταραμά. Η πιο γνωστή είναι η ταραμοσαλάτα. Το πλοÏσιο αυτÏŒ επάλειμμα θεωρείται το άλφα και το ωμÎγα στο τραπÎζι της Σαρακοστής. Ουσιαστικά, η ταραμοσαλάτα είναι Îνα κρεμÏŽδες, πολτοποιημÎνο επάλειμμα απÏŒ αυγοτάραχο που Îχουμε χτυπήσει (κατά προτίμηση στο γουδί) με βρασμÎνες και ξεφλουδισμÎνες πατάτες ή ψωμί. ΠροσθÎτουμε, εν συνεχεία, εναλλάξ στο μείγμα ελαιÏŒλαδο και χυμÏŒ λεμονιοÏ, αναλÏŒγως με την απαιτοÏμενη δοσολογία. Συνήθως, η ταραμοσαλάτα που γίνεται με πατάτα είναι πιο κρεμÏŽδης αλλά οι σκληροπυρηνικοί της παράδοσης επιμÎνουν ÏŒτι η μÏŒνη αποδεκτή βάση είναι το ψωμί.
