Μπήκε ο ΜάÏτιος! Μην ξεχάσεις τον "ΜάÏτη" σου!
Ένα απÏŒ τα ωραιÏŒτερα Îθιμα της ελληνικής παράδοσης, μια απÏŒ τις συνήθειες που κάνει εμάς τους μεγαλÏτερους να αναπολοÏμε με νοσταλγία τις μÎρες της αθωÏŒτητας της παιδικής μας ηλικίας, είναι το «βραχιολάκι του Μάρτη».
ΠρÏŽτες μÎρες του Μαρτίου!
Η φÏση αρχίζει για άλλη μια φορά να αναγεννάται και τα σημάδια της άνοιξης γίνονται πλÎον ÏŒλο και περισσÏŒτερο εμφανή.
Είναι αλήθεια, ÏŒτι απÏŒ εδÏŽ και στο εξής κάθε μÎρα που περνάει, την βλÎπουμε να είναι λίγο μεγαλÏτερη και λίγο πιο ζεστή απÏŒ την προηγοÏμενη, μια και ο ήλιος κάνει ÏŒλο και περισσÏŒτερες ÏŽρες αισθητή την παρουσία του, ανακτÏŽντας την δÏναμη του απÏŒ τις κρÏες και σκοτεινÎς μÎρες του χειμÏŽνα.
ΑπÏŒ την εποχή ακÏŒμα της αρχαίας Ελλάδας, οι μητÎρες των μικρÏŽν παιδιÏŽν, συνήθιζαν να δÎνουν στον καρπÏŒ του χεριοÏ των παιδιÏŽν τους, Îνα κορδÏŒνι απÏŒ λευκÏŒ και κÏŒκκινο νήμα, ÏŽστε να τα προφυλάξουν απÏŒ τις ακτίνες του μαρτιάτικου ήλιου, οι οποίες θεωροÏνται, απÏŒ πολλοÏ ακÏŒμα και σήμερα, πολÏ επικίνδυνες.
Σήμερα το βραχιολάκι αυτÏŒ το αποκαλοÏμε με το ÏŒνομα «Μάρτης», ÏŒμως το Îθιμο αυτÏŒ είναι παμπάλαιο και είναι ιδιαιτÎρως σημαντικÏŒ το γεγονÏŒς, ÏŒτι ξεκινάει απÏŒ τους μÏστες των Ελευσινίων Μυστηρίων, οι οποίοι ÏŒπως είναι γνωστÏŒ, Îδεναν μια παρÏŒμοια κλωστή στο δεξί τους χÎρι και το αριστερÏŒ τους πÏŒδι, την οποία στην εποχή της αρχαίας Ελλάδας, ονομαζÏŒταν «ΚρÏŒκη».
Το «βραχιολάκι του Μάρτη», συνηθίζεται να φοριÎται κατά την διάρκεια ολÏŒκληρου του μήνα. ΣÏμφωνα με την ίδια παράδοση, στο τÎλος του μήνα, τα παιδάκια μποροÏν να βγάλουν πλÎον τον «μάρτη» τους και τÏŒτε πρÎπει να ακολουθήσουν μία συγκεκριμÎνη διαδικασία.
Θα πρÎπει να αναζητήσουν μία τριανταφυλλιά και να τον κρεμάσουν σε κάποιο απÏŒ τα κλαδιά της, Îτσι ÏŽστε τα μάγουλά τους να γίνουν κÏŒκκινα, ÏŒπως τα τριαντάφυλλα!
Στην συνÎχεια, τον Μάρτη θα τον παραλάβουν τα χελιδÏŒνια, που σαν αποδημητικά πουλιά που είναι, κάνουν και πάλι κάθε άνοιξη την εμφάνισή τους και θα τον χρησιμοποιήσουν για να στερεÏŽσουν την νÎα φωλιά που θα φτιάξουν.
ΑπÏŒ την εποχή ακÏŒμα της αρχαίας Ελλάδας, την ΠρÏŽτη ημÎρα του Μαρτίου, συνηθιζÏŒταν τα μικρά παιδιά να φτιάχνουν Îνα ομοίωμα χελιδονιοÏ και τραγουδÏŽντας το ανάλογο τραγοÏδι να γυρίζουν απÏŒ σπίτι σε σπίτι, ÏŒπου παρουσίαζαν το ομοίωμα του χελιδονιοÏ και ευχÏŒταν υγεία και ευημερία στην οικογÎνεια την οποία επισκεπτÏŒταν. Σαν αντάλλαγμα των ευχÏŽν, οι οικογÎνειες πρÏŒσφεραν στα παιδιά απÏŒ Îνα αυγÏŒ.
ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΤΟ ΒΡΑΧΙΟΛΑΚΙ
Ο τρÏŒπος με τον οποίο μποροÏμε να κατασκευάσουμε το «βραχιολάκι του Μάρτη» είναι πάρα πολÏ απλÏŒς. Το μÏŒνο υλικÏŒ που θα χρειαστοÏμε είναι δÏο συνηθισμÎνες κλωστÎς απÏŒ αυτÎς που χρησιμοποιοÏμε στο κÎντημα ή στο ράψιμο, απÏŒ τις οποίες η μία θα πρÎπει να είναι κÏŒκκινη και η άλλη να είναι άσπρη.
Κάνουμε απÏŒ Îναν κÏŒμπο στη μία άκρη της καθεμιάς κλωστής και τις στερεÏŽνουμε κάπου με την βοήθεια μιας καρφίτσας. Στην συνÎχεια βάζουμε την κλωστή ανάμεσα στις παλάμες μας και την στρίβουμε ÏŒσο γίνεται περισσÏŒτερο.
ÎŒταν η κλωστή στριφτεί καλά, κάνουμε Îναν κÏŒμπο και στην άλλη άκρη της. Επαναλαμβάνουμε την ίδια διαδικασία και με τη δεÏτερη κλωστή.
ÎŒταν είναι Îτοιμες στριμμÎνες και οι δÏο κλωστÎς, τις πιάνουμε μαζί -κÏŒκκινη και άσπρη- και τις τεντÏŽνουμε. Έτσι ÏŒπως είναι η μία δίπλα στην άλλη, αν τις αφήσουμε απÏŒ την μια άκρη, μπλÎκονται απÏŒ μÏŒνες τους και σχηματίζουν το «βραχιολάκι» το οποίο είναι Îτοιμο πλÎον να το φορÎσουμε.
Το «βραχιολάκι του Μάρτη», είναι Îνα μÏŒνο απÏŒ τις πάμπολλες παραδÏŒσεις του Μαρτίου, που είναι Îνας μήνας με πλοÏσια λαογραφική παράδοση.
Η λαÏŠκή φαντασία Îδωσε στον μήνα Μάρτιο πάρα πολλά παρατσοÏκλια, ÏŒπως Ανοιξιάτης (γιατί είναι ο πρÏŽτος μήνας της Άνοιξης), Γδάρτης, Παλουκοκάφτης, Κλαψομάρτης, Πεντάγνωμος (για το ευμετάβλητο του καιροÏ), ΒαγγελιÏŽτης (λÏŒγω της γιορτής του ΕυαγγελισμοÏ), Φυτευτής, και άλλα δηλωτικά της φυσιογνωμίας του, που Îχουν σχÎση με ιδιÏŒτητες ή πράξεις που του αποδίδονται.
Τα πιο πολλά απÏŒ αυτά βρίσκονται μÎσα στις παραδÏŒσεις και τις παροιμίες που Îπλασε ο λαÏŒς για να εξηγήσει τις απÏŒτομες μεταβολÎς του καιροÏ Î® ακÏŒμα και τις βαρυχειμωνιÎς που παρατηροÏνται μÎσα στο Μάρτη και που πάντα είναι επικίνδυνες για τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
ΜερικÎς απÏŒ τις πιο χαριτωμÎνες και ωραίες παροιμίες, πολλÎς απÏŒ τις οποίες χρησιμοποιοÏμε ακÏŒμα και σήμερα είναι οι εξής:
«Μάρτης γδάρτης και κακÏŒς παλουκοκάφτης,
τα παλιά παλοÏκια καίει, τα καινοÏργια ξεριζÏŽνει».
Για τις μεγάλες του παγωνιÎς λÎμε:
«Τον Μάρτη χιÏŒνι βοÏτυρο, μα σαν παγÏŽσει μάρμαρο».
Για την αντιμετÏŽπιση του κρÏου που πολλÎς φορÎς τον Μάρτη είναι ιδιαίτερα δριμÏ, υπάρχουν και πολλÎς άλλες παροιμίες:
«ΦÏλλα ξÏλα για το Μάρτη να μην κάψεις τα παλοÏκια».
«Το Μάρτη φÏλα άχερα μη χάσεις το ζευγάρι».
«Τσοπάνη μου την κάπα σου το Μάρτη φÏλαγε την».
«Ο ΑÏγουστος για τα πανιά κι ο Μάρτης για τα ξÏλα».
ΤÎλος, ποιος δεν γνωρίζει το ακÏŒλουθο δίστιχο ποιηματάκι, που ÏŒλοι μας σίγουρα θυμÏŒμαστε απÏŒ τα μαθητικά μας χρÏŒνια...
«Σαν ρίξει ο Μάρτης δυο νερά κι Απρίλης άλλο Îνα,
χαράς σ' εκείνο το ζευγά ποÏ χει πολλά σπαρμÎνα...».








