Οι ετυμολογικές ρίζες του κουραμπιέ και του μελομακάρονου

Δημοσίευση: 27-12-2013 ώρα 21:11:27

ΠÏŽς καθιερÏŽθηκε η ονομασία των δύο αγαπημένων χριστουγεννιάτικων γλυκÏŽν

Είναι σήμα κατατεθέν των Χριστουγέννων και κανείς δεν μπορεί να αντισταθεί στη νοστιμιά τους. Οι κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα πλημμυρίζουν με γεύσεις τους ουρανίσκους και γίνονται μια αγαπημένη συνήθεια των εορτÏŽν.Ποια είναι ÏŒμως η ετυμολογία των δύο γλυκÏŽν; Σύμφωνα με στοιχεία που συνέλεξε ο Δημήτρης ΣταθακÏŒπουλος, δρ. κοινωνιολογίας της Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, μουσικολÏŒγος και δικηγÏŒρος η ρίζα είναι:

Qurabiya στα Αζέρικα, Kurabiye στα Τούρκικα και φυσικά κουραμπιές στα ελληνικά, που στην κυριολεξία σημαίνει Kuru = ξηρÏŒ, biye = μπισκÏŒτο. ÎŒμως, η ονομασία μπισκÏŒτο καθιερÏŽθηκε τον Mεσαίωνα, ετυμολογικά προερχÏŒμενη απÏŒ το λατινογενές bis-cuit, που σημαίνει ψημένο δύο φορές (στα αρχαία ελληνικά λεγÏŒταν δί-πυρον), ως τεχνική ψησίματος για να μην «χαλάει» εύκολα ο άρτος, κυρίως των στρατιωτÏŽν και των ναυτικÏŽν.

Στα σύγχρονα ιταλικά, η λέξη είναι biscotto (τo cookies έχει φλαμανδική / ολλανδική προέλευση που πέρασε στην αγγλική γλÏŽσσα). Το λατινικÏŒ bis-cuit διαδÏŒθηκε μέσω των ΒενετÏŽν εμπÏŒρων και στην Ασία, ÏŒπου καθιερÏŽθηκε ως παραφθορά της λατινικής λέξης, σε biya/biye, οπÏŒτε συνδέθηκε με το δικÏŒ τους Qura /Kuru (ξηρÏŒ) και έδωσε τη νέα μικτή (λατινο-ανατολίτικη) λέξη Qurabiya / Kurabiye, η οποία με αντιδάνεια ξαναγύρισε στη δύση και ελληνοποιημένη πλέον έδωσε το «κουραμπιές» με την έννοια του ξηρού μπισκÏŒτου, που διανθίστηκε με αμύγδαλα, ζάχαρη άχνη κ.λπ.

Τα μελομακάρονα έχουν ετυμολογικά αρχαιοελληνική προέλευση ÏŒσο και αν το μυαλÏŒ πάει στο «ιταλικÏŒ» μακαρÏŒνι. Στα λεξικά αναφέρεται ÏŒτι η λέξη «μακαρÏŒνι» παράγεται απÏŒ τη μεσαιωνική ελληνική λέξη «μακαρωνÎ¯α» (επρÏŒκειτο για νεκρÏŽσιμο δείπνο με βάση τα ζυμαρικά, ÏŒπου μακάριζαν το νεκρÏŒ). Η μακαρωνία με τη σειρά της έρχεται απÏŒ την αρχαία ελληνική λέξη «μακαρία», που δεν ήταν άλλο απÏŒ την ψυχÏŒπιτα, δηλαδή, ένα κομμάτι άρτου, στο σχήμα του σύγχρονου μελομακάρονου, το οποίο το προσέφεραν μετά την κηδεία.

ΑργÏŒτερα, ÏŒταν η μακαρία περιλούστηκε με σιρÏŒπι μελιού ονομάστηκε: μέλι+μακαρία = μελομακάρονο και καθιερÏŽθηκε ως γλύκισμα του 12ημέρου, κυρίως απÏŒ τους Μικρασιάτες Έλληνες και με το ÏŒνομα «φοινίκια». Οι Λατίνοι και αργÏŒτερα οι Ιταλοί χρησιμοποιούσαν τη λέξη μακαρωνία ως maccarone που τελικά κατέληξε να σημαίνει το σπαγγέτι. Τέλος, απÏŒ το μεσαίωνα και μετά στη Γαλλία και την Αγγλία, ένα είδος αμυγδαλωτού μπισκÏŒτου ονομάστηκε «macaroon» (το γνωστÏŒ σε ÏŒλους σήμερα «μακαρÏŒν»).

newsbeast.gr

Οι ετυμολογικές ρίζες του κουραμπιέ και του μελομακάρονου νέα, eidiseis, ειδήσεις, news, Οι ετυμολογικές ρίζες του κουραμπιέ και του μελομακάρονου