23 χÏόνια χωÏίς τον ποιητή της «ΡωμιοσÏνης», Γιάννη Ρίτσο!
Σαν σήμερα, 11 Νοεμβρίου 1990, Îφυγε απÏŒ τη ζωή ο Γιάννης Ρίτσος. Ο ποιητής που Îταξε την Îμπνευσή του στην Αριστερά και συνδÎθηκε ÏŒσο λίγοι με τους εργατικοÏς αγÏŽνες, την εθνική... αντίσταση και τον αγÏŽνα κατά της δικτατορίας, γεννήθηκε την ημÎρα της εργατικής πρωτομαγιάς, την 1η ΜαÎου του 1909.
Γεννήθηκε στη Μονεμβάσια την Πρωτομαγιά του 1909 και πÎθανε στην Αθήνα το ΝοÎμβριο του 1990, αφήνοντας πίσω του πάνω απÏŒ εκατÏŒ ποιητικÎς συλλογÎς και συνθÎσεις, εννÎα πεζογραφήματα, τÎσσερα θεατρικά, πολλÎς μεταφράσεις, και χρονογραφήματα καθÏŽς και 50 ανÎκδοτες συλλογÎς ποιημάτων. Ήταν γιος κτηματία που ξÎπεσε οικονομικά.
ΝÎος ήρθε στην Αθήνα ÏŒπου πÎρασε δÏσκολα χρÏŒνια γεμάτα στερήσεις και κακουχίες. ΜÏŒλις τÎλειωσε τις εγκÏκλιες σπουδÎς του γράφτηκε στη σχολή χοροÏ Μοριάνοβ και για Îνα διάστημα συμμετείχε σαν χορευτής στη Λυρική Σκηνή. Η απÏŒ τις στερήσεις κλονισμÎνη υγεία του τον ανάγκασε να αφήσει το χορÏŒ και να ασχοληθεί μονάχα με την ποίηση, ενÏŽ για τα προς το ζην εργαζÏŒταν σε διάφορους εκδοτικοÏς οίκους.
ΜÎρα ΜαγιοÏ μου μίσεψες. Γιάννης Ρίτσος
Το 1921 άρχισε να συνεργάζεται με τη «Διάπλαση των Παίδων». ΣυνεισÎφερε επίσης ποιήματα στο φιλολογικÏŒ παράρτημα της «Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας» του ΠυρσοÏ. Το 1934 εκδÏŒθηκε η πρÏŽτη ποιητική συλλογή του με τίτλο «ΤρακτÎρ», ενÏŽ ξεκίνησε να δημοσιεÏει στο «Ριζοσπάστη» τη στήλη «Γράμματα για το ΜÎτωπο».
Την ίδια χρονιά γίνεται μÎλος του ΚΚΕ στο οποίο παρÎμεινε πιστÏŒς μÎχρι το θάνατÏŒ του. Το 1935 κυκλοφοροÏν οι «Πυραμίδες», το 1936 ο «Επιτάφιος» και το 1937 «Το τραγοÏδι της αδελφής μου». Το 1956 λαμβάνει το Α´ ΚρατικÏŒ Βραβείο Ποίησης για τη «Σονάτα του ΣεληνÏŒφωτος», ενÏŽ ακολουθοÏν λαμπρά Îργα ÏŒπως η «ΡωμιοσÏνη», τα «ΔεκαοχτÏŽ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας», ο «ÎŽμνος και θρήνος για την ΚÏπρο», η «Η Κυρά των ΑμπελιÏŽν», κ.α.
Ο Γιάννης Ρίτσος γράφει ασταμάτητα και η αναγνÏŽριση Îρχεται η μία μετά την άλλη. Τα Îργα του μεταφράζονται σε πολλÎς ξÎνες γλÏŽσσες και ο Ρίτσος γίνεται ευρÏτερα γνωστÏŒς. Το 1968 προτάθηκε για το βραβείο ΝÏŒμπελ ενÏŽ Îλαβε πλήθος διεθνÏŽν βραβείων.
Γιάννης Ρίτσος: ΤοÏτες τις μÎρες ο άνεμος μας κυνηγάει...
Ενδεικτικά: «ΜÎγα διεθνÎς βραβείο ποίησης» (ΒÎλγιο, 1972), διεθνÎς βραβεÎ¯ο «ΓκεÏŒργκι ΔημητρÏŽφ». (Βουλγαρία, 1975), μÎγα βραβείο ποίησης «ΑλφρÎ ντε ΒινÏ» (Γαλλία, 1975), διεθνÎς βραβεÎ¯ο «Αá¼´τνα-Ταορμίνα» (Ἰταλία, 1976), «βραβείο ΛÎνιν για την ειρήνη» (ΕΣΣΔ, 1977), διεθνÎς βραβεÎ¯ο «ΜποντÎλο» (1978). Ο Γάλλος ποιητής ΑραγκÏŒν θα πει ÏŒτι ο Ρίτσος είναι ο μεγαλÏτερος ποιητής του αιÏŽνα, ενÏŽ ο ΧιλιανÏŒς ΝεροÏντα τη στιγμή της βράβευσης του με το ΝÏŒμπελ θα πει ÏŒτι ο Ρίτσος είναι καλÏτερος απÏŒ αυτÏŒν.
Ο Γιάννης Ρίτσος φυλακίστηκε, εξορίστηκε και εκτοπίστηκε πολλÎς φορÎς για τα πολιτικά του πιστεÏω. ΣυγκεκριμÎνα συλλαμβάνεται τον ΙοÏλιο του 1948 και εξορίζεται στη Λήμνο, κατÏŒπιν στη ΜακρÏŒνησο (Μάης 1949) και το 1950 στον Άι Στράτη. Τον ΑÏγουστο του 1952, αφήνεται τελικά ελεÏθερος και γίνεται μÎλος της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς, αφοÏ, το ΚομμουνιστικÏŒ ΚÏŒμμα είχε τεθεί εκτÏŒς νÏŒμου. Ο λαÏŒς σε ÏŒποια πολιτική παράταξη κι αν ανήκει δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος απÏŒ το Îργο του Ρίτσου. Ο ποιητής μιλάει για ειρήνη, για κοινωνική δικαιοσÏνη, για ανθρωπιά. Δεν μπορεί παρά να συγκινεί και να συγκινείται...
Γιάννης Ρίτσος (1909 - 1990)- Του ΓιÏŽργου Σγουράκη
Οι μεγάλοι αγÏŽνες μÎσα απÏŒ το Îργο του
Τεράστιο και σημαντικÏŒ το Îργο του. Ο Μίκης Θεοδωράκης είχε πει «Δεν χρειάζεται να αναφερθÏŽ στην απÎραντη εκτίμηση, στον θαυμασμÏŒ και στην αγάπη που τρÎφω για τον Γιάννη Ρίτσο. Ο Ρίτσος μας δίδαξε ÏŒτι η μεγάλη ποίηση και οι μεγάλοι ποιητÎς μποροÏν να ταυτιστοÏν με τη ζωή του πολίτη. Ο «Επιτάφιος» συνδÎθηκε με τους εργατικοÏς αγÏŽνες του λαοÏ, η «ΡωμιοσÏνη» με την εθνική αντίσταση, τα «Λιανοτράγουδα» με τους αγÏŽνες κατά της δικτατορίας. ΕγÏŽ πρÏŒσφερα απλÏŽς το «ÏŒπλο» για να σπάσουμε τα τείχη της μπουρζουαζίας και να μποÏμε σε κάθε σπίτι. Ήταν απÏŒ μÎρους μου μια ηθελημÎνη επαναστατική πράξη, με στÏŒχο να δοθεί Îνα άλλο νÏŒημα στο τραγοÏδι, αλλά και μια ελπίδα στο λαÏŒ. Τελικά, επηρεάσαμε και την αισθητική του, ενÏŽ η επικοινωνία της τÎχνης με το λαÏŒ ÏŒχι μÏŒνο επετεÏχθη, αλλά πήρε αργÏŒτερα διαστάσεις ανÎλπιστες...».
Aυτά τα δÎντρα δε βολεÏονται με λιγÏŒτερο ουρανÏŒ,
αυτÎς οι πÎτρες δε βολεÏονται κάτου απ’ τα ξÎνα βήματα,
αυτά τα πρÏŒσωπα δε βολεÏονται παρά μÏŒνο στον ήλιο,
αυτÎς οι καρδιÎς δε βολεÏονται παρά μÏŒνο στο δίκιο... [Γιάννης Ρίτσος / Αυτά τα δÎντρα]
Κείνες τις ÏŽρες, σφίγγεις το χÎρι του συντρÏŒφου σου,
γίνεται μια σιωπή γεμάτη δÎντρα,
το τσιγάρο κομμÎνο στη μÎση, γυρίζει απÏŒ στÏŒμα σε στÏŒμα,
ÏŒπως Îνα φανάρι που ψάχνει το δάσος, βρίσκουμε τη φλÎβα
που φτάνει στην καρδιά της άνοιξης, χαμογελάμε. [Γιάννης Ρίτσος / Αυτά τα κÏŒκκινα Σημάδια]
tvxs.gr








