33 χÏόνια από τον θάνατο του Îίκου ΞυλοÏÏη
Τριάντα τρία χρÏŒνια συμπληρÏŽνονται σήμερα, 8 Φεβρουαρίου του 2013, απÏŒ τον θάνατο του Νίκου ΞυλοÏρη, μιας απÏŒ τις σημαντικÏŒτερες φωνÎς της σÏγχρονης Ελλάδας.
Ο σπουδαίος λυράρης και τραγουδιστής, που με τη μοναδική φωνή του χάρισε σπουδαίες στιγμÎς στο ελληνικÏŒ τραγοÏδι, πÎθανε σε ηλικία 44 ετÏŽν, χτυπημÎνος απÏŒ τον καρκίνο.
Ο Νίκος ΞυλοÏρης ή Ψαρονίκος, γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 1936, στο ορεινÏŒ χωριÏŒ ΑνÏŽγεια Μυλοποτάμου ΡεθÏμνου της Κρήτης απÏŒ οικογÎνεια με μουσική παράδοση και πολλοÏς λυράρηδες. Στα πÎντε του χρÏŒνια, ÏŒταν οι Γερμανοί Îκαψαν το χωριÏŒ του, ξεριζÏŽθηκε απÏŒ τον τÏŒπο του μαζί με τους υπÏŒλοιπους κατοίκους, οι οποίοι μεταφÎρθηκαν σε χωριÏŒ της επαρχίας Μυλοποτάμου ÏŒπου παρÎμειναν μÎχρι και την απελευθÎρωση της Κρήτης. ΑδÎλφια του είναι οι επίσης γνωστοί μουσικοί της κρητικής μουσικής ο ΑντÏŽνης ΞυλοÏρης (ΨαραντÏŽνης) και ο Γιάννης ΞυλοÏρης (Ψαρογιάννης).
Το 1969 ηχογράφησε με μεγάλη επιτυχία το δίσκο "ΑνυφαντοÏ" και λίγους μήνες αργÏŒτερα εμφανίστηκε και πάλι σε ΑθηναÏŠκÏŒ μουσικÏŒ κÎντρο. Οι καταστάσεις ÏŒμως πλÎον είχαν ωριμάσει και ο κÏŒσμος τον υποστήριζε περισσÏŒτερο. Έτσι μετακÏŒμισε και πάλι στην Αθήνα. ΓνÏŽρισε τον ποιητή και σκηνοθÎτη Ερρίκο ΘαλασσινÏŒ ο οποίος αποφάσισε να τον συστήσει στο Γιάννη ΜαρκÏŒπουλο και Îτσι ξεκίνησε μια λαμπρή συνεργασία με το δίσκο "ΧρονικÏŒ" και τα "Ριζίτικα". Παράλληλα γνωρίστηκε με τον διευθυντή της δισκογραφικής εταιρίας COLUMBIA και Îγιναν κουμπάροι.
Για το ποιος «ανακάλυψε» το Νίκο ΞυλοÏρη, τα λεγÏŒμενα της συζÏγου του κ. Ουρανίας ΞυλοÏρη ÏŒπως δημοσιεÏτηκαν σε σχετικά αφιερÏŽματα των περιοδικÏŽν «Δίφωνο» και «Μονογραφίες» είναι διαφορετική απÏŒ αυτήν που συνήθως επικρατεί σε αρκετÎς βιογραφίες του Νίκου ΞυλοÏρη, ÏŒτι τον ανακάλυψε ο Ερρίκος ΘαλασσινÏŒς και τον ανÎδειξε ο Γιάννης ΜαρκÏŒπουλος. Η ανάδειξη του ΞυλοÏρη οφείλεται στο τραγοÏδι του «ΑνυφαντοÏ» και το πρÏŒσωπο που τον ανακάλυψε και τον ανÎδειξε ήταν ο διευθυντής της δισκογραφικής εταιρείας «ΚολοÏμπια» Τάκης ΛαμπρÏŒπουλος, ο οποίος τον ηχογράφησε σε Îνα γαμήλιο γλÎντι στα ΑνÏŽγεια και Îστειλε την κασσÎτα στον συνθÎτη ΣταÏρο Ξαρχάκο ο οποίος ήταν τÏŒτε στο Παρίσι, προκειμÎνου να ακοÏσει τη φωνή του ΑνωγειανοÏ Λυράρη.
Οι εφημερίδες της εποχής Îγραψαν ÏŒτι ο ΛαμπρÏŒπουλος πήγε στην Κρήτη ÏŒπου ανακάλυψε μια σπουδαία και σημαντική φωνή. ΑπÏŒ εκεί πληροφορήθηκε ο Γιάννης ΜαρκÏŒπουλος για το Νίκο ΞυλοÏρη και του πρÏŒτεινε τα τραγοÏδια του «ΧρονικοÏ
Με τη φωνή και το ήθος του σημάδεψε τα χρÏŒνια της χοÏντας, την αντίσταση σε αυτήν, αλλά και τα πρÏŽτα χρÏŒνια της μεταπολίτευσης. ÎŒπως ο ίδιος Îλεγε μετά τη μεταπολίτευση, αναφερÏŒμενος στους ανθρÏŽπους της μουσικής βιομηχανίας "εγÏŽ τους ίδιους ανθρÏŽπους Îβλεπα να κανονίζουν επί χοÏντας, τους ίδιους βλÎπω και τÏŽρα".
(Με πληροφορίες απÏŒ Βικιπαιδεια)








