Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Ιωάννης Καποδίστριας!

Δημοσίευση: 11-02-2013 ώρα 16:07:54

Έλληνας πολιτικÏŒς και διπλωμάτης. Διετέλεσε ΥπουργÏŒς ΕξωτερικÏŽν της Ρωσίας και πρÏŽτος Κυβερνήτης του ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους, το οποίο ίδρυσε εκ θεμελίων και με την προσωπική του περιουσία.

Γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 11 Φεβρουαρίου 1776 την περίοδο της Ενετοκρατίας. Ο πατέρας του ΑντÏŽνιος - Μαρία καταγÏŒταν απÏŒ οικογένεια ευγενÏŽν, καθÏŽς ένας απÏŒ τους πρÏŒγονούς του είχε λάβει τον τίτλο του ΚÏŒμη απÏŒ τον Δούκα της Σαβοΐας Κάρολο Εμμανουήλ τον Β'. Ο τίτλος εισήχθη στη «Χρυσή Βίβλο» (Libro d' Oro) των ευγενÏŽν της Κέρκυρας το 1679 και έλκει την καταγωγή του απÏŒ το ακρωτήριο Ίστρια της Αδριατικής, το σημερινÏŒ ΚÏŒπερ της Σλοβενίας. Η οικογένεια της μητέρας του Διαμαντίνας (Αδαμαντίας) Γονέμη, ήταν επίσης εγγεγραμμένη στη «Χρυσή Βίβλο» απÏŒ το 1606.

Ο νεαρÏŒς Ιωάννης σπούδασε ιατρική, φιλοσοφία και νομικά στο Πανεπιστήμιο της Παταβίας (Πάντοβα) της Ιταλίας. Το 1797 εγκαταστάθηκε στη γενέτειρά του Κέρκυρα και άσκησε το επάγγελμα του ιατρού - χειρούργου. Δύο χρÏŒνια αργÏŒτερα, ÏŒταν η Ρωσία και η Τουρκία κατέλαβαν για λίγο τα Επτάνησα, του ανατέθηκε η διοίκηση του στρατιωτικού νοσοκομείου.

Το 1801 τα Επτάνησα αυτονομούνται και ο Ιωάννης Καποδίστριας γίνεται ένας απÏŒ τους δύο διοικητές της Ιονίου Πολιτείας, σε ηλικία 25 ετÏŽν. Χάρη στην πολιτική του οξυδέρκεια και πειθÏŽ απέτρεψε την εξέγερση της Κεφαλονιάς, που θα είχε απρÏŒβλεπτες στη συνοχή του νεÏŒτευκτης πολιτείας. Έδειξε ευαισθησία και προσοχή στις ανησυχίες των Επτανησίων και πήρε πρωτοβουλίες για τη αναθεÏŽρηση επί το δημοκρατικÏŒτερο του επτανησιακού συντάγματος, που είχαν επιβάλει ΡÏŽσοι και Τούρκοι υπÏŒ τον τίτλο «ΒυζαντινÏŒ Σύνταγμα».

Αποτέλεσμα των προσπαθειÏŽν του Καποδίστρια ήταν η ψήφιση ενÏŒς πιο φιλελεύθερου και δημοκρατικού συντάγματος το 1803. Οι μεγάλες δυνάμεις θορυβήθηκαν κι έστειλαν τον ΓεÏŽργιο Μοτσενίγο, προκειμένου να τον επιπλήξει. ÎŒταν, ÏŒμως, ο εκπρÏŒσωπÏŒς τους συναντήθηκε μαζί του, εντυπωσιάστηκε απÏŒ την πολιτική και ηθική συγκρÏŒτηση του ανδρÏŒς. Ο Καποδίστριας διορίστηκε ομÏŒφωνα απÏŒ τη Γερουσία της Ιονίου Πολιτείας, Γραμματέας της Επικρατείας. Κατά τη διάρκεια της θητείας του αναδιοργάνωσε τη δημÏŒσια διοίκηση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση.

Τον Μάρτιο του 1807 εστάλη στη Λευκάδα, την οποία απειλούσε με κατάληψη ο Αλή Πασάς. Αναδιοργάνωσε την άμυνα του νησιού, αποτρέποντας την απειλή. Εκεί γνωρίστηκε με τους οπλαρχηγούς ΚολοκοτρÏŽνη, Νικηταρά, Ανδρούτσο και ΜπÏŒτσαρη, που αργÏŒτερα θα πρωτοστατήσουν στην Επανάσταση του '21.

Τον Ιανουάριο 1809 ο Καποδίστριας εισήλθε στη διπλωματική υπηρεσία της Ρωσίας, κατÏŒπιν προσκλήσεως του Τσάρου Αλέξανδρου Α'. Το 1813, διορίστηκε εκπρÏŒσωπος της Ρωσίας στην Ελβετία, στην πρÏŽτη του μεγάλη αποστολή, με σκοπÏŒ να συνεισφέρει στην απαλλαγή της απÏŒ την επιρροή του Ναπολέοντα. Έπαιξε σημαντικÏŒ ρÏŒλο στην ενÏŒτητα, ανεξαρτησία και την ουδετερÏŒτητα της Ελβετίας και συνεισέφερε τα μέγιστα στο ελβετικÏŒ σύνταγμα, που προέβλεπε 19 αυτÏŒνομα κρατίδια (καντÏŒνια) ως συστατικά μέλη της ελβετικής ομοσπονδίας.

Συμμετείχε στο Συνέδριο της Βιέννης, που έθεσε της βάσεις της «Ιεράς Συμμαχίας», ως μέλος της ρωσικής αντιπροσωπίας, αποτελÏŽντας το φιλελεύθερο αντίβαρο στην αντιδραστική πολιτική του αυστριακού πρίγκιπα Μέτερνιχ. Πέτυχε την εξουδετέρωση της αυστριακής επιρροής, την ακεραιÏŒτητα της Γαλλίας υπÏŒ ΒουρβÏŒνο μονάρχη, μετά την πτÏŽση του Ναπολέοντα, καθÏŽς και τη διεθνή ουδετερÏŒτητα της Ελβετίας, υπÏŒ την εγγύηση των Μεγάλων Δυνάμεων.

Μετά τις μεγάλες του διπλωματικές επιτυχίες, ο Τσάρος τον έχρισε υπουργÏŒ ΕξωτερικÏŽν της Ρωσικής Αυτοκρατορίας απÏŒ το 1816 έως το 1822. Ο Καποδίστριας, ÏŒμως, δεν ξέχασε τη γενέτειρά του και τα Επτάνησα, που είχαν περάσει κάτω απÏŒ τον ασφυκτικÏŒ έλεγχο της Μεγάλης Βρετανίας. Το 1819 μετέβη στο Λονδίνο και προσπάθησε ματαίως να πείσει τη βρετανική κυβέρνηση να μετριάσει το αυταρχικÏŒ καθεστÏŽς που είχε επιβάλει στα ΙÏŒνια Νησιά.

Με την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, υποχρεÏŽθηκε να εγκαταλείψει το αξίωμά του, καθÏŽς είχε διαφωνήσει ανοιχτά με τον τσάρο Αλέξανδρο, που καταδίκαζε κάθε επαναστατική κίνηση στην ΕυρÏŽπη, πιστÏŒς στις αποφάσεις της Ιεράς Συμμαχίας. Το 1822 εγκαταστάθηκε στη Γενεύη της Ελβετίας, ÏŒπου έχαιρε υπÏŒληψης για την προσφορά του στη δημιουργία της Ελβετικής Ομοσπονδίας, λαμβάνοντας τον τίτλο του επίτιμου πολίτη. Παρέμεινε εκεί έως το 1827, βοηθÏŽντας ποικιλοτρÏŒπως το επαναστατημένο έθνος.

Στις 30 Μαρτίου 1827 η Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας τον εξέλεξε Κυβερνήτη του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους, σε μία περίοδο που η Επανάσταση καρκινοβατούσε. Έπειτα απÏŒ επίπονες διαβουλεύσεις στις ευρωπαÏŠκές πρωτεύουσες για την εξασφάλιση της απαραίτητης υποστήριξης για το ελληνικÏŒ κράτος, έφτασε στο Ναύπλιο στις 7 Ιανουαρίου 1828, γενÏŒμενος δεκτÏŒς με ζητωκραυγές και ενθουσιÏŽδεις εκδηλÏŽσεις απÏŒ τον λαÏŒ. Δύο ημέρες αργÏŒτερα μετέβη στην Αίγινα, η οποία είχε κριθεί καταλληλÏŒτερα απÏŒ το Ναύπλιο ως προσωρινή έδρα της Κυβέρνησης.

Η πρÏŽτη επαφή του με την ηπειρωτική Ελλάδα υπήρξε αποκαρδιωτική, λÏŒγω της κατάστασης που επικρατούσε στο πολιτικÏŒ σκηνικÏŒ. Οι αντιπαλÏŒτητες που είχαν προκύψει μεταξύ των φατριÏŽν κατά τη διάρκεια της επανάστασης δεν είχαν κοπάσει, ενÏŽ η χÏŽρα είχε καταστραφεί και η οικονομία της τελούσε υπÏŒ πτÏŽχευση.

Ο Καποδίστριας εκλήθη να κυβερνήσει με βάση το ΔημοκρατικÏŒ Σύνταγμα της Τροιζήνας, αλλά ως οπαδÏŒς της πεφωτισμένης δεσποτείας πίστευε ÏŒτι τα Συντάγματα και τα Κοινοβουλευτικά ΣÏŽματα ήταν πρÏŒωρα για το ασύστατο ακÏŒμα κράτος. Πρέσβευε στην αρχή του ενÏŒς ανδρÏŒς, έστω και υπÏŒ προθεσμία. Στις 18 Ιανουαρίου 1828 πέτυχε ψήφισμα της Βουλής περί αναστολής του Συντάγματος. Έτσι, κατέστη η μοναδική πηγή εξουσίας, συνεπικουρούμενος απÏŒ το Πανελλήνιον, ένα συμβουλευτικÏŒ σÏŽμα αποτελούμενο απÏŒ 27 μέλη. Στη σύγκληση μιας νέας Εθνοσυνέλευσης στο άμεσο μέλλον παραπεμπÏŒταν η ψήφιση του νέου Συντάγματος. Ο Καποδίστριας εγκαινίασε την περίοδο της απολυταρχίας, η οποία διατηρήθηκε μέχρι το Σύνταγμα του 1843.

Ο νέος Κυβερνήτης έθεσε ως στÏŒχο να βάλει τέλος στις εμφύλιες διαμάχες και επιδÏŒθηκε αμέσως στο έργο της δημιουργίας Κράτους εκ του μηδενÏŒς, επιδεικνύοντας αξιοζήλευτη δραστηριÏŒτητα. Ίδρυσε την Εθνική Χρηματιστική Τράπεζα με τη βοήθεια του φίλου του ελβετού τραπεζίτη ΕÏ‹νάρδου, η οποία δεν ευδοκίμησε για πολύ. Ρύθμισε το νομισματικÏŒ σύστημα, καθÏŒτι ακÏŒμη κυκλοφορούσαν τουρκικά και ξένα νομίσματα εντÏŒς της επικράτειας. Στις 28 Ιουλίου 1828 καθιέρωσε ως εθνική νομισματική μονάδα τον Φοίνικα και ίδρυσε ΕθνικÏŒ Νομισματοκοπείο. Στις 24 Σεπτεμβρίου του ίδιου χρÏŒνου οργάνωσε και την πρÏŽτη ταχυδρομική υπηρεσία.

ΕρχÏŒμενος στο Ναύπλιο, ο Καποδίστριας βρήκε την Ελλάδα χωρίς δικαστική οργάνωση. Γνωρίζοντας ÏŒτι η απονομή της δικαιοσύνης αποτελεί θεμέλιο για τη δημιουργία μιας ευνομούμενης πολιτείας, ενδιαφέρθηκε προσωπικά για τη δημιουργία δικαστηρίων και τη στελέχωσή τους με το κατάλληλο προσωπικÏŒ. Οργάνωσε, ακÏŒμη, τη διοίκηση του κράτους και ίδρυσε Στατιστική Υπηρεσία, η οποία διενήργησε την πρÏŽτη απογραφή.

Αναδιοργάνωσε τις ένοπλες δυνάμεις υπÏŒ ενιαία διοίκηση, πετυχαίνοντας αφενÏŒς να καταπολεμήσει το κατεστημένο των οπλαρχηγÏŽν και αφετέρου να παρεμποδίσει την Οθωμανική προέλαση, ÏŒπως έδειξε η Μάχη της Πέτρας, ÏŒπου ο ελληνικÏŒς στρατÏŒς εμφανίσθηκε πειθαρχημένος και συγκροτημένος στην τελευταία μάχη του ΑγÏŽνα. Ο Καποδίστριας αντιμετÏŽπισε επιτυχÏŽς την πειρατεία, αναθέτοντας στον ναύαρχο Μιαούλη την καταστολή της. Εφάρμοσε την πρακτική της απομÏŒνωσης (καραντίνας) των κοινοτήτων που πλήττονταν απÏŒ τις επιδημίες του τύφου, της ελονοσίας και άλλων μολυσματικÏŽν ασθενειÏŽν. Προσπάθησε να ανοικοδομήσει το κατεστραμμένο εκπαιδευτικÏŒ σύστημα της Ελλάδας, ιδρύοντας πολλά αλληλοδιδακτικά σχολεία, καθÏŽς και το Ορφανοτροφείο της Αίγινας.

Ενδιαφέρθηκε αποφασιστικά για τη γεωργία, που αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της ελληνικής οικονομίας. Εισήγαγε πρÏŽτος την καλλιέργεια της πατάτας, με ένα τρÏŒπο που έδειχνε τη βαθειά του γνÏŽση για τον ψυχισμÏŒ του Έλληνα εκείνης της εποχής. Διέταξε, λοιπÏŒν, να αποθέσουν ένα φορτίο με πατάτες στο λιμάνι του Ναυπλίου και προέτρεψε τον καθένα να πάρει ÏŒσες θέλει. Συνάντησε, ÏŒμως, την παγερή αδιαφορία των πρωτευουσιάνων. Στη συνέχεια τοποθέτησε φρουρούς στο φορτίο και αμέσως σχεδÏŒν στο Ναύπλιο κυκλοφÏŒρησαν ψίθυροι ÏŒτι για να φυλάσσεται το φορτίο κάτι το πολύτιμο θα περιέχει. Οι άνθρωποι μαζεύτηκαν στο λιμάνι και λοξοκοίταζαν τις πατάτες. Άρχισαν σιγά-σιγά να τις κλέβουν κάτω απÏŒ τη μύτη των φρουρÏŽν και στο τέλος έκαναν ÏŒλες φτερά. Δεν γνÏŽριζαν, ÏŒμως, ÏŒτι ο Καποδίστριας είχε διατάξει τους φρουρούς να κάνουν τα στραβά μάτια. Με αυτή την ευφυή κίνηση, η πατάτα έγινε τÏŒτε μέρος της καθημερινής διατροφής του Έλληνα.

Οι πολιτικές κινήσεις του Καποδίστρια προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια, τÏŒσο των οπαδÏŽν του συνταγματικού πολιτεύματος, ÏŒσο και των προκρίτων και των ναυτικÏŽν. Η αίγλη που τον περιέβαλε άρχισε να διαλύεται. Η αδυναμία ικανοποιήσεως ÏŒλων των αιτημάτων, σε συνδυασμÏŒ με την καθυστέρηση διεξαγωγής των εκλογÏŽν, έδωσαν την αφορμή για το σχηματισμÏŒ ισχυρής αντιπολίτευσης κατά του Κυβερνήτη. Ο Καποδίστριας κατηγορήθηκε ακÏŒμη ÏŒτι αγνÏŒησε τη μακρά κοινοτική παράδοση της χÏŽρας και θέλησε να μεταφυτεύσει απÏŒ την αλλοδαπή θεσμούς, μη προσιδιάζοντες στην τÏŒτε πραγματικÏŒτητα.

Η πρÏŽτη δυναμική αντιπολιτευτική ενέργεια ήλθε με τα στασιαστικά κινήματα της ÎŽδρας το 1829, που επιδίωκαν την ανατροπή του Καποδίστρια. Ζήτησαν απÏŒ τον Μιαούλη να καταλάβει τον ναύσταθμο του ΠÏŒρου, πριν προλάβει ο διοικητής του Κανάρης να έλθει εναντίον της ÎŽδρας. Ο Καποδίστριας παρακάλεσε τον ναύαρχο Ρίκορντ να επιτεθεί κατά των στασιαστÏŽν. Πράγματι, ο ρÏŽσος ναύαρχος απέκλεισε το ναύσταθμο και προ του κινδύνου να συλληφθεί ο Μιαούλης ανατίναξε τη φρεγάτα «Ελλάς» και την κορβέτα «ÎŽδρα» και διέφυγε στην ÎŽδρα. Η αντίδραση κατά του Κυβερνήτη διογκωνÏŒταν. Οι Μανιάτες αρνούνταν να πληρÏŽσουν τους φÏŒρους προς την κεντρική εξουσία και στασίασαν με τη σειρά τους.

Μοιραία στάθηκε η αντιπαλÏŒτητα του Καποδίστρια με τους Μαυρομιχάληδες, την ισχυρÏŒτερη οικογένεια της Μάνης. Ο Καποδίστριας συν το χρÏŒνω γινÏŒταν ÏŒλο και πιο ευερέθιστος και δύσπιστος έναντι ÏŒλων. Δεν είχε την απαραίτητη αυτοσυγκράτηση και ψυχραιμία, με συνέπεια την αδικαιολÏŒγητη ÏŒξυνση των προσωπικÏŽν παθÏŽν. Σε αυτή την κατάσταση θα πρέπει να αποδοθεί και ο σκληρÏŒς τρÏŒπος συμπεριφοράς του κατά του γηραιού ΠετρÏŒμπεη Μαυρομιχάλη. Ο Καποδίστριας διέταξε τη σύλληψή του και τον εγκλεισμÏŒ του στη φυλακή. Τον αδελφÏŒ του Κωνσταντίνο και τον υιÏŒ του ΓεÏŽργιο τους κρατούσε στο Ναύπλιο, ÏŒπου είχε μεταφερθεί η πρωτεύουσα του νεοελληνικού κράτους. Το γεγονÏŒς αυτÏŒ εξέθρεψε το μίσος και την ανάγκη εκδίκηση απÏŒ την πλευρά των Μαυρομιχαλαίων.

Στις 5:35 το πρωί της 27ης Σεπτεμβρίου 1831 ο Ιωάννης Καποδίστριας δέχθηκε δολοφονική επίθεση απÏŒ τον Κωνσταντίνο και τον ΓεÏŽργιο Μαυρομιχάλη έξω απÏŒ την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα, ÏŒπου μετέβαινε για να εκκλησιασθεί και έπεσε νεκρÏŒς. Ο μÏŒνος που τον συνÏŒδευε ήταν ο σωματοφύλακάς του.

Ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης εφονεύθη επί τÏŒπου απÏŒ τους προστρέξαντες, οι οποίοι κυριολεκτικÏŽς τον λυντσάρισαν. Ο ΓεÏŽργιος Μαυρομιχάλης ζήτησε προστασία στη Γαλλική Πρεσβεία. ΚατÏŒπιν επιμÏŒνου απαιτήσεως του συγκεντρωμένου πλήθους, που απείλησε ÏŒτι θα κάψει την πρεσβεία, ο αντιπρεσβευτής βαρÏŒνος Ρουάν τον παρέδωσε στις αρχές. Ο ΓεÏŽργιος Μαυρομιχάλης καταδικάσθηκε σε θάνατο απÏŒ στρατοδικείο δια τυφεκισμού.

Στη θέση του δολοφονημένου Ιωάννη Καποδίστρια διορίστηκε για μικρÏŒ διάστημα ο αδερφÏŒς του Αυγουστίνος. Η χÏŽρα είχε βυθιστεί στο χάος και την αναρχία και οι Προστάτιδες Δυνάμεις βρήκαν την ευκαιρία να εγκαθιδρύσουν βασιλεία, φοβούμενες την επικράτηση ενÏŒς φιλελεύθερου κινήματος.

sansimera.gr

Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Ιωάννης Καποδίστριας! νέα, eidiseis, ειδήσεις, news