Η Άλωση της ΚωνσταντινοÏπολης
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία μÏŒνο κατ' ÏŒνομα υπήρχε τις παραμονÎς της Άλωσης. Ήταν περιορισμÎνη, κυρίως, στην περιοχή γÏρω απÏŒ την ΚωνσταντινοÏπολη και σε κάποιες σκÏŒρπιες περιοχÎς, ÏŒπως το Δεσποτάτο του Μυστρά. Οι θρησκευτικÎς Îριδες, οι εμφÏλιες διαμάχες, οι σταυροφορίες, η επικράτηση του φεουδαρχισμοÏ και η εμφάνιση πολλÏŽν και επικίνδυνων εχθρÏŽν στα σÏνορά της είχαν καταστήσει την πάλαι ποτÎ Αυτοκρατορία Îνα «φάντασμα» του Îνδοξου παρελθÏŒντος της.
Το Βυζάντιο σε εκείνη την κρίσιμη στιγμή της ιστορίας του με την οθωμανική λαίλαπα προ των πυλÏŽν του, δεν μποροÏσε να ελπίζει παρά μÏŒνο στη βοήθεια της καθολικής ΕυρÏŽπης, η οποία ÏŒμως ήταν μισητή στους κατοίκους της ΚωνσταντινοÏλης. Η Ïπαρξη «ΕνωτικÏŽν» και «ΑνθενωτικÏŽν» δίχαζε τους ΒυζαντινοÏς. ΩστÏŒσο, ο Κωνσταντίνος ΠαλαιολÏŒγος Îκανε μια απÎλπιδα προσπάθεια, στÎλνοντας πρεσβεία στον πάπα ΝικÏŒλαο Ε' για να ζητήσει βοήθεια. Ο Πάπας Îβαλε και πάλι ως ÏŒρο την Ένωση των ΕκκλησιÏŽν, αλλά αποδÎχθηκε το αίτημα του αυτοκράτορα να στείλει στην ΚωνσταντινοÏπολη ιερείς, προκειμÎνου να πείσουν τον λαÏŒ για την αναγκαιÏŒτητα της Ένωσης.
Οι απεσταλμÎνοι του Πάπα, καρδινάλιος Ισίδωρος και ο αρχιεπίσκοπος Μυτιλήνης Λεονάρδος, λειτοÏργησαν στην Αγία Σοφία, προκαλÏŽντας την αντίδραση του κÏŒσμου, που ξεχÏθηκε στους δρÏŒμους και γÎμισε τις εκκλησίες, ÏŒπου λειτουργοÏσαν οι ανθενωτικοί με επικεφαλής τον μετÎπειτα πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο. Το σÏνθημα που κυριαρχοÏσε ήταν «Την γαρ Λατίνων οÏτε βοήθειαν οÏτε την Îνωσιν χρήζομεν. ΑπÎστω αφ' ημÏŽν η των αζÏμων λατρεία».
Το μίσος για τους Λατίνους δεν απÎρρεε μÏŒνο απÏŒ δογματικοÏς λÏŒγους. Η λαÏŠκή ψυχή δεν είχε ξεχάσει τη βαρβαρÏŒτητα που επÎδειξαν οι ΣταυροφÏŒροι στην ΠρÏŽτη Άλωση της ΚωνσταντινοÏπολης το 1204, ενÏŽ αντιδροÏσε στην οικονομική διείσδυση της Βενετίας και της ΓÎνουας, που είχε φÎρει στα πρÏŒθυρα εξαθλίωσης τους κατοίκους της Αυτοκρατορίας, αλλά και στην καταπίεση των ορθοδÏŒξων στις περιοχÎς, ÏŒπου κυριαρχοÏσαν οι καθολικοί.
Αντίθετα, οι Οθωμανοί φαίνεται ÏŒτι συμπεριφÎρονταν καλÏτερα προς τους χριστιανοÏς. Πολλοί χριστιανοί είχαν υψηλÎς θÎσεις στην οθωμανική διοίκηση, ακÏŒμη και στο στράτευμα, ενÏŽ κυριαρχοÏσαν στο εμπÏŒριο. Οι χωρικοί πλήρωναν λιγÏŒτερους φÏŒρους και ζοÏσαν με ασφάλεια. Έτσι, στην ΚωνσταντινοÏπολη είχε σχηματισθεί μία μερίδα που διÎκειτο ευνοÏŠκά προς τους ΟθωμανοÏς. Την παράταξη αυτή εξÎφραζε ο Λουκάς Νοταράς με τη φράση «ΚρειττÏŒτερον εστίν ειδÎναι εν μÎση τη πÏŒλει φακιÏŒλιον βασιλεÏον ΤοÏρκων ή καλÏπτραν λατινικήν».
ΑπÏŒ τις αρχÎς του 1453 ο Μωάμεθ προετοιμαζÏŒταν για την κατάληψη της ΚωνσταντινοÏπολης. Με Îδρα την ΑνδριανοÏπολη συγκρÏŒτησε στρατÏŒ 150.000 ανδρÏŽν και ναυτικÏŒ 400 πλοίων. ΞεχÏŽριζε το πυροβολικÏŒ του, που ήταν ÏŒ,τι πιο σÏγχρονο για εκείνη την εποχή και ιδιαίτερα το τεράστιο πολιορκητικÏŒ κανÏŒνι, που είχαν φτιάξει Σάξωνες τεχνίτες. Στις 7 Απριλίου, ο σουλτάνος Îστησε τη σκηνή του μπροστά απÏŒ την ΠÏλη του Αγίου ΡωμανοÏ και κήρυξε επίσημα την πολιορκία της ΚωνσταντινοÏπολης.
Ο αγÏŽνας ήταν άνισος για τους ΒυζαντινοÏς, που είχαν να αντιπαρατάξουν μÏŒλις 7.000 άνδρες, οι 2000 απÏŒ τους οποίους μισθοφÏŒροι, κυρίως Ενετοί και Γενουάτες, ενÏŽ στην ΠÏŒλη είχαν απομείνει περίπου 50.000 κάτοικοι με προβλήματα επισιτισμοÏ. Η ΒασιλεÏουσα περιβαλλÏŒταν απÏŒ ξηράς με διπλÏŒ τείχος και τάφρο. Το τείχος αυτÏŒ, που επί 1000 χρÏŒνια είχε βοηθήσει την ΚωνσταντινοÏπολη να αποκροÏσει νικηφÏŒρα ÏŒλες τις επιθÎσεις των εχθρÏŽν της, τÏŽρα ήταν Îρμαιο του πυροβολικοÏ του σουλτάνου, που απÏŒ τις 12 Απριλίου άρχισε καθημερινοÏς κανονιοβολισμοÏς.
Οι ΤοÏρκοι προσπάθησαν πολλÎς φορÎς να σπάσουν την αλυσίδα που Îφραζε τον Κεράτιο κÏŒλπο και προστάτευε την ανατολική πλευρά της ΚωνσταντινοÏπολης. Στις 20 Απριλίου Îνας στολίσκος με εφÏŒδια υπÏŒ τον πλοίαρχο Φλαντανελλά κατορθÏŽνει να διασπάσει τον τουρκικÏŒ κλοιÏŒ μετά απÏŒ φοβερή ναυμαχία και να εισÎλθει στον Κεράτιο, αναπτερÏŽνοντας τις ελπίδες των πολιορκοÏμενων.
Ο Μωάμεθ κατάλαβε αμÎσως ÏŒτι μÏŒνο το πυροβολικÏŒ του δεν Îφθανε για την εκπÏŒρθηση της ΠÏŒλης, εφÏŒσον παρÎμεινε απρÏŒσβλητος ο Κεράτιος. Με τη βοήθεια ενÏŒς ιταλοÏ μηχανικοÏ κατασκεÏασε δίολκο και τη νÏχτα της 21ης προς την 22α Απριλίου, 70 περίπου πλοία σÏρθηκαν απÏŒ τον ΒÏŒσπορο προς τον Κεράτιο. Η κατάσταση για τους πολιορκοÏμενους Îγινε πλÎον απελπιστική, καθÏŽς Îπρεπε να αποσπάσουν δυνάμεις απÏŒ τα τείχη για να προστατεÏσουν την ΠÏŒλη απÏŒ την πλευρά του Κεράτιου, ÏŒπου δεν υπήρχαν τείχη.
Η τελική Îφοδος των ΟθωμανÏŽν Îγινε το πρωί της 29ης ΜαÎου 1453. Κατά χιλιάδες οι στρατιÏŽτες του Μωάμεθ εφÏŒρμησαν στη σχεδÏŒν ανυπεράσπιστη πÏŒλη και την κατÎλαβαν μÎσα σε λίγες ÏŽρες. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΠαλαιολÏŒγος, που νωρίτερα απÎκρουσε με υπερηφάνεια τις προτάσεις συνθηκολÏŒγησης του Μωάμεθ, Îπεσε ηρωικά μαχÏŒμενος. ΑφοÏ Îσφαξαν τους υπερασπιστÎς της ΠÏŒλης, οι Οθωμανοί ΤοÏρκοι προÎβησαν σε εκτεταμÎνες λεηλασίες και εξανδραποδισμοÏς. Το βράδυ, ο Μωάμεθ ο Πορθητής εισήλθε πανηγυρικά στην Αγία Σοφία και προσευχήθηκε στον Αλλάχ «αναβάς επί της Αγίας ΤραπÎζης», ÏŒπως αναφÎρουν οι χρονικογράφοι της εποχής.
sansimera.gr
