Η επίδÏαση της άσκησης σε άτομα που καπνίζουν ή καταναλώνουν αλκοόλ
Την επίδραση διαφορετικÏŽν μορφÏŽν άσκησης σε ψυχολογικοÏς, φυσιολογικοÏς και βιοχημικοÏς παράγοντες ατÏŒμων που καπνίζουν ή καταναλÏŽνουν αλκοÏŒλ μελετά ερευνητικÏŒ Îργο, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος "Θαλής" απÏŒ το ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Îχει τίτλο: "Άσκηση, Κάπνισμα & ΑλκοÏŒλ: ΔιερεÏνηση μηχανισμÏŽν και παρεμβάσεις για διακοπή, πρÏŒληψη και ευαισθητοποίηση".
Στο παρελθÏŒν, ÏŒπως αναφÎρει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ο υπεÏθυνος καθηγητής του ΤΕΦΑΑ Γιάννης Θεοδωράκης, Îχουν γίνει πολλÎς προσπάθειες απÏŒ ειδικοÏς να αναπτÏξουν παρεμβατικά προγράμματα που θα βοηθήσουν τους καπνιστÎς να μειÏŽσουν ή και να κÏŒψουν το τσιγάρο, χωρίς τη χρήση φαρμάκων. ΑπÏŒ τις μελÎτες αυτÎς δεν θα μποροÏσε φυσικά να λείπει η άσκηση.
"ΘεωροÏμε πως η συστηματική φυσική δραστηριÏŒτητα μπορεί να αυξήσει την αυτοπεποίθηση του ατÏŒμου ÏŒτι μπορεί να κÏŒψει το κάπνισμα, να αντιμετωπίσει τα συμπτÏŽματα στÎρησης, που προκαλεί η εξάρτηση απÏŒ τη νικοτίνη και που συνοδεÏουν συνήθως το άτομο, ÏŒπως είναι το στρες, η κατάθλιψη, η οξυθυμία, οι ανησυχίες, η κακή συγκÎντρωση. Η Î¬σκηση επίσης βοηθάει, μÎσω της αÏξησης κατανάλωσης των θερμίδων, στη μεταβολική ισορροπία και την προστασία του ατÏŒμου απÏŒ την αÏξηση του βάρους του σÏŽματος" εξηγεί ο κ. Θεοδωράκης.
Σχετικά με το αλκοÏŒλ τονίζει πως η αλÏŒγιστη κατανάλωσή του, ιδιαιτÎρως απÏŒ τους νÎους, μπορεί να εκφράζει μια πρÏŒκληση, προς την εξουσία των ενηλίκων ή μια προσπάθεια καταξίωσης στις εφηβικÎς παρÎες. Για τις μεγαλÏτερες ηλικίες, ÏŒμως, οι αιτίες είναι διαφορετικÎς και αφοροÏν κυρίως ανησυχίες, άγχος, νευρικÏŒτητα, ανασφάλειες, αποτυχίες και επαγγελματικά ή προσωπικά προβλήματα. Πολλοί είναι αυτοί που κάνουν κατάχρηση στο αλκοÏŒλ, επειδή δεν μποροÏν να αντιμετωπίσουν το στρες της καθημερινÏŒτητας.
Έτσι, θεωρείται ÏŒτι η άσκηση μπορεί να λειτουργήσει ως συμπληρωματική στρατηγική, μαζί με άλλα θεραπευτικά μοντÎλα, για την αποχή απÏŒ το αλκοÏŒλ.
"Ερευνητικά, δεν Îχει εξετασθεί το θÎμα της κατάλληλης μορφής της άσκησης ή το θÎμα της Îντασης της άσκησης ή το επίπεδο της φυσικής κατάστασης του καπνιστή, που θα μποροÏσε να βοηθήσει καλÏτερα τα άτομα, ή κατά πÏŒσο η άσκηση θα μποροÏσε να λειτουργήσει ως μηχανισμÏŒς απÏŒσπασης της προσοχής ή ο συνδυασμÏŒς με άλλες τεχνικÎς ψυχολογικής υποστήριξης. ΕπιπλÎον, δεν υπάρχουν επαρκή ερευνητικά δεδομÎνα διεπιστημονικής προσÎγγισης, ÏŒπως είναι η επίδραση διαφορετικÏŽν μορφÏŽν άσκησης σε βιοχημικοÏς δείκτες, ÏŒπως η ενδοφρίνη και οι κατεχολαμίνες σε καπνιστÎς και αλκοολικοÏς. ΘεωροÏμε ÏŒτι η κατάλληλη μορφή άσκησης, θα συνεισφÎρει στην κατάλληλη Îκκριση της ενδοφρίνης, η οποία σε συνδυασμÏŒ με την ψυχολογική ευχαρίστηση, την αλλαγή της διάθεσης, τη μείωση του στρες, την αÏξηση της αυτοπεποίθησης, και την μετατÏŒπιση της προσοχής, θα βοηθήσει τα άτομα να ακολουθοÏν υγιεινοÏς τρÏŒπους ζωής και να αποστρÎφονται το κάπνισμα και το αλκοÏŒλ" υπογραμμίζει ο κ. Θεοδωράκης.
Σο Îργο αυτÏŒ θα εξετασθεί αρχικά η επίδραση διαφορετικÏŽν μορφÏŽν άσκησης στους παραπάνω μηχανισμοÏς που σχετίζονται με το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοÏŒλ.
Στη συνÎχεια, θα αναπτυχθοÏν κατάλληλα προγράμματα άσκησης σε συνδυασμÏŒ με στρατηγικÎς ψυχολογικής υποστήριξης με στÏŒχο τη διακοπή του καπνίσματος και της κατάχρηση στο αλκοÏŒλ. ΤÎλος, θα σχεδιασθοÏν, θα υλοποιηθοÏν και θα αξιολογηθοÏν προγράμματα ευαισθητοποίησης σε πληθυσμοÏς εφήβων και ενηλίκων.
Τα πρÏŽτα ερευνητικά αποτελÎσματα δείχνουν ÏŒτι, ÏŒταν τα άτομα γυμνάζονται για 30 λεπτά στο εργομετρικÏŒ ποδήλατο, μειÏŽνεται σταδιακά η επιθυμία τους για τσιγάρο και καθυστερεί η επιθυμία τους να καπνίσουν. Σε ορισμÎνες περιπτÏŽσεις, τα άτομα ανάβουν το πρÏŽτο τους τσιγάρο, μισή ή μία ÏŽρα μετά το πÎρας της άσκησης.
Το Îργο θα ολοκληρωθεί σε τρία χρÏŒνια.
ΑΠΕ - ΑΜΠ








