Η κοίμηση της Θεοτόκου!
Η γιορτή της Κοιμήσεως της ΘεοτÏŒκου είναι η μεγαλÏτερη απÏŒ τις θεομητορικÎς γιορτÎς που καθιÎρωσε η Εκκλησία προς τιμή της ΜητÎρας του Κυρίου. Γι’ αυτÏŒ και Îχει ξεχωριστή θÎση στην ορθÏŒδοξη πνευματικÏŒτητα, η οποία ÏŒταν αναφÎρεται στην Παναγία δεν κάνει τίποτε άλλο παρά... να φανερÏŽνει και να ερμηνεÏει το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως του Κυρίου.
Στο πρÏŒσωπο της ΘεοτÏŒκου εκπληρÏŽνονται τα γεγραμμÎνα, σÏμφωνα με τα οποία ο ΧριστÏŒς θα είναι η «ράβδος» και το «Î¬νθος», που θα βλαστήσει απÏŒ τη ρίζα του Ιεσσαί, καθÏŽς και ο βασιλεÏς που θα καθίσει στο θρÏŒνο του Δαβίδ.
Η Παναγία είναι η γυναίκα εκείνη, της οποίας το σπÎρμα συνÎτριψε την κεφαλή του αρχÎκακου ÏŒφεως, σÏμφωνα με την εντολή του ΔημιουργοÏ ΘεοÏ, που είπε στην πρÏŽτη γυναίκα της δημιουργίας, μετά την παρακοή της, ÏŒτι «… á¼”χθραν θήσω á¼€νá½° μÎσον σοῦ καὶ á¼€νá½° μÎσον τῆς γυναικὸς καὶ á¼€νá½° μÎσον τοῦ σπÎρματÏŒς σου καὶ á¼€νá½° μÎσον τοῦ σπÎρματος αá½τῆς· αá½τÏŒς σου τηρήσει κεφαλήν, καὶ σὺ τηρήσεις αá½τοῦ πτÎρναν». (Γεν. 3, 15). Η ΘεοτÏŒκος είναι η αληθινή «ΚιβωτÏŒς της Διαθήκης» (Έξ.25, 9), η «ΠÏλη η κατά ανατολάς, η κεκλεισμÎνη» (Ιεζ.44, 1), με μια λÎξη η ανακεφαλαίωση της Ιεράς Ιστορίας, η πραγμάτωση των «τÏπων» και των «σκιÏŽν» της Π. Διαθήκης.
Γι’ αυτÏŒ η ΜητÎρα του ΘεοÏ, η ΘεοτÏŒκος, περιÎχει ÏŒλο το μυστήριο της οικονομίας της σωτηρίας, μάς λÎγει ο άγιος Ιωάννης ο ΔαμασκηνÏŒς, ο οποίος αναφερÏŒμενος στην Κοίμηση και στη Μετάστασή Της διδάσκει «ÏŒτι η Παναγία κοιμήθηκε, ÏŒπως ο κάθε θνητÏŒς άνθρωπος». ÎŒμως, ο θάνατος της ΘεοτÏŒκου υπερβαίνει την Îννοια του «θανάτου», ÏŽστε δεν ονομάζεται καν «θάνατος», αλλά «κοίμησις» ή «θεία μετάστασις», καθÏŽς και «εκδημία ή ενδημία προς τον ΚÏριον». Αλλά, συνεχίζει ο άγιος Ιωάννης λÎγοντας ÏŒτι, και εάν ακÏŒμη λεχθεί «θάνατος», αυτÏŒς είναι «θάνατος ζωηφÏŒρος». «Σήμερον ο της ζωής θησαυρÏŒς, η της χάριτος άβυσσος, θανάτω ζωηφÏŒρω καλÏπτεται», μας λÎγει και ο υμνωδÏŒς.
ΕνδεχομÎνως ακοÏγοντας κανείς αυτÎς τις ÏŒντως τολμηρÎς σκÎψεις του ιεροÏ ΔαμασκηνοÏ, να τις εκλάβει, ως αντινομία. ÎŒμως ο «ζωηφÏŒρος θάνατος» της Παναγίας δεν προσεγγίζεται με ανθρÏŽπινους συλλογισμοÏς ή δοξασίες, ÏŒπως είναι τα νÎα «δÏŒγματα» των ΔυτικÏŽν, που μιλάνε για κοίμηση χωρίς θάνατο. Η Παναγία ΘεοτÏŒκος δεν Îχει ανάγκη απÏŒ ψευδείς δοξασίες. Ο «μακαρισμÏŒς» της και η «δÏŒξα» της, κατά τον άγιο ΔαμασκηνÏŒ, είναι «η άσπορος σÏλληψις, η θεία ενοίκησις, ο τÏŒκος ο άφθορος» του ΔευτÎρου ΠροσÏŽπου της Αγίας Τριάδος.
Δικαίως, λοιπÏŒν, για τον χριστιανικÏŒ κÏŒσμο και μάλιστα για μας τους ορθÏŒδοξους χριστιανοÏς η ΔÎσποινα του ΚÏŒσμου είναι το πρÏŒτυπο της ζωής και ενεργεί και ασκεί στον πιστεÏοντα φυσικά άνθρωπο, το πανανθρÏŽπινο λειτοÏργημά της και το μεσιτευτικÏŒ της Îργο, αφοÏ η Παναγία ΘεοτÏŒκος σε ÏŒλον τον επίγειο βίο της συμμετÎχει προσωπικά και ενεργά στο εν ΧριστÏŽ ΙησοÏ τελειωθÎν Îργον του ΘεοÏ, δια την σωτηρία των ανθρÏŽπων και αποτελεί το μοναδικÏŒ πρÏŒτυπο πιστοÏ και ευλαβοÏς ανθρÏŽπου.
Η ζωή της είναι μία διαρκής πορεία προς τον ΘεÏŒ. Μία πορεία πίστεως, υπακοής και αφοσιÏŽσεως στον ΘεÏŒ και στο θÎλημά Του. Μία πορεία ταπεινÏŽσεως και παραμερισμοÏ του προσωπικοÏ «ΕγÏŽ» της, χάριν του θεÏŠκοÏ «Συ». Ο δρÏŒμος της είναι ανάλογος προς τον δρÏŒμο, τον οποίον βάδισε ο ΥιÏŒς της. Ένας δρÏŒμος βαθÏτατης συναίσθησης της αποστολής, την οποίαν είχε να επιτελÎσει ως «δοÏλη Κυρίου». Η μητρÏŒτητα της Μαρίας δεν είναι μια κοινή μητρική βιολογική σχÎση μητÎρας προς παιδί, αλλά είναι μια βαθÏτατη συναίσθηση της ευθÏνης, που ανÎλαβε, ÏŒταν είπε «γÎνοιτÏŒ μοι κατά το ρήμα Σου».
Με ÏŒλη την Ïπαρξη Της, λοιπÏŒν, και με ÏŒλες τις δυνάμεις Της κάνει πλήρη κατάφαση του θελήματος του ΘεοÏ εν τω προσÏŽπω της. Γι’ αυτÏŒ κατÎστη η «κεχαριτωμÎνη», ÏŒπως την ονομάζει ο Ευαγγελιστής Λουκάς, λÎγοντας ÏŒτι, «…ὠἄγγελος πρὸς αá½τá½´ν εἶπε· χαá¿–ρε, κεχαριτωμÎνη» (1,28), διÏŒτι ήταν πλήρης θείας χάριτος και ευδοκίας και το πλÎον κατάλληλο πρÏŒσωπο, δια να γίνει ΘεοτÏŒκος και Θεομήτωρ.
ΑυτÏŒ που Îχει ÏŒμως μεγάλη σημασία στην περίπτωση της ΘεοτÏŒκου είναι ÏŒτι δεν συμμετÎχει στο Îργο του ΘεοÏ και δεν ενεργεί, ως ιδιωτικÏŒ πρÏŒσωπο, αλλά ασκεί δημÏŒσιο και πανανθρÏŽπινο λειτοÏργημα. Το Îργον της συντελεί και συμβάλλει στη σωτηρία ÏŒλου του ανθρωπίνου γÎνους. Η Παναγία αποτελεί την αρχή και το αποκορÏφωμα του Îργου της απολυτρÏŽσεως.
Εξαιτίας του «ÎŒχι», δηλαδή της ανυπακοής, που επÎδειξε η ΕÏα, στο θÎλημα του ΘεοÏ, εκδιÏŽχθηκε το ανθρÏŽπινο γÎνος εκ του παραδείσου, συμπαρασÏροντας μάλιστα ÏŒλη την κτίση και κατÎστημεν άπαντες, ÏŒχι μÏŒνον οι πρωτÏŒπλαστοι, αλλά ÏŒλοι μας, ως απÏŒγονοι αυτÏŽν, μÎτοχοι του θανάτου.
ÎŒμως εξαιτίας του «Ναι» της ΘεοτÏŒκου και της υπακοής Της στο Θείο ΘÎλημα, γίναμε ÏŒλοι μÎτοχοι της ζωής εν ΧριστÏŽ ΙησοÏ. Δηλαδή, η Παναγία δεν είναι απλÏŽς μία αγία μεταξÏ των πολλÏŽν αγίων της Εκκλησίας μας, αλλά είναι η εκπρÏŒσωπος ολÏŒκληρης της χριστιανικής ανθρωπÏŒτητας. Ως εκ τοÏτου είναι αυτή πλÎον η Μήτηρ της Ζωής. Είναι η ΝÎα ΕÏα, που λυτρÏŽνει απÏŒ την κατάρα και αυτήν ακÏŒμη την πρÏŽτη ΕÏα, η οποία δεν πραγμάτωσε την αποστολή της. Επί πλÎον η Παναγία εκκλησιοποιεί τον κÏŒσμο, ο οποίος με το «Ναι» Της, αποκτά ξανά το Θείο Φως και γίνεται και πάλι ωραίος, ÏŒπως «ωραιοτάτη» είναι η ίδια η ΠαρθÎνος Μαρία, σÏμφωνα με τον Άγιο ΓρηγÏŒριο τον Παλαμά, ο οποίος λÎγει ÏŒτι η ΘεοτÏŒκος πραγματÏŽνει με απÏŒλυτο τρÏŒπο την ωραιÏŒτητα της δημιουργίας.
«Ο ΘεÏŒς», γράφει ο Άγιος ΓρηγÏŒριος, «Îκανε τη Μαρία αληθινά ωραία. ΣυγκÎντρωσε σ’ Αυτήν τις ομορφιÎς, που διαμοίρασε σε ÏŒλα τα άλλα δημιουργήματα και εποίησε δι’ αυτής μια τÎλεια ομορφιά, που ανυψÏŽνεται απÏŒ τη γη μÎχρι τον ουρανÏŒ», ÏŽστε να πραγματÏŽνει το μεσιτευτικÏŒ της Îργο, για τους δεομÎνους πιστοÏς, το οποίο γίνεται «δεκτÏŒν πρεσβείας θυμίαμα» και «θνητÏŽν προς ΘεÏŒν παρρησία».
ΔιÏŒτι, πράγματι, η Παναγία αποδÎχεται τις προσευχÎς των πιστÏŽν και Îρχεται αρωγÏŒς στις ανάγκες των, δια της μεσιτείας της προς τον ΘεÏŒ. Το βαθÏτερο, ÏŒμως, νÏŒημα της μεσιτείας είναι η αλληλεγγÏη, η οποία συνδÎει τους πιστοÏς, προς τους αγίους, σε μια στενÏŒτατη ενÏπαρξη και κοινωνία. Κατά τη χριστιανική αντίληψη το τÎλειο κατÎρχεται προς το ατελÎς και ο κÏριος υπηρετεί τον δοÏλο. Δηλαδή, η κυριÏŒτης του Κυρίου εκδηλÏŽνεται, ως υπηρεσία και διακονία προς τους δοÏλους του.
Αντίθετα με την τάξη του παρÏŒντος κÏŒσμου, ÏŒπου αρκετοί των κυρίων, ή των αρχÏŒντων των εθνÏŽν, εξουσιάζουν και απαιτοÏν να υπηρετοÏνται, επαληθεÏοντας τον ΧριστÏŒ, που λÎγει στους μαθητÎς Του: « οá¼´δατε á½…τι οá¼± ἄρχοντες τῶν á¼θνῶν κατακυριεÏουσιν αá½τῶν καὶ οá¼± μεγάλοι κατεξουσιάζουσιν αá½τá¿¶ν…». (πρβλ. Ματθ. 20, 25)»
Η Υπεραγία ΘεοτÏŒκος, αν και κατÎστη «βασίλισσα των ουρανÏŽν», δεν Îγινε απρÏŒσιτος και ακατάδεκτος προς εμάς, αλλά κÏπτει μÎχρις ημÏŽν και εισακοÏει των δεήσεων και των προσευχÏŽν μας, διÏŒτι συναισθάνεται και κατανοεί τη ζωή μας, σε ÏŒλο το βάθος της πτÏŽχειας, της δοκιμασίας και της Îνδειας, διÏŒτι Îζησε, ως μητÎρα τον πÏŒνο, που της διαπÎρασε την ψυχή της, σαν ρομφαία, ÏŒπως προφητικά της είπε ο ΣυμεÏŽν, « σοῦ δá½² αá½τῆς τá½´ν ψυχá½´ν διελεÏσεται á¿¥ομφαÎ¯α» (Λουκ. 2, 35), γι’ αυτÏŒ η μεσιτεία της ΘεοτÏŒκου προς τον ΘεÏŒ, για τον καθÎνα μας, γίνεται χάρις και ευδοκία.
Η Πάναγνη ΜητÎρα του Σωτήρα και Λυτρωτή μας ΧριστοÏ μÎσα απÏŒ τη γÏŒνιμη αειπαρθενία της και τη σοφία του εξαγιασμÎνου Της προσÏŽπου, κατÎστη η ακεραιÏŒτητα ÏŒλου του ανθρÏŽπινου είναι, ÏŒλης της κτιστής φÏσης και εκφράζει την αγάπη του προσÏŽπου, για τον προσωπικÏŒ ΘεÏŒ και για τον πλησίον, που είναι η φανερωμÎνη εικÏŒνα του ΘεοÏ. Επίσης η ΘεοτÏŒκος συγκροτεί την ενοποιημÎνη δομή του ανθρÏŽπου, του οποίου το λογικÏŒ και η καρδιά του, ενÏŽνονται στον ωκεανÏŒ της χάριτος, που προσλαμβάνει ο άνθρωπος μÎσα του, για να τα αντιπροσφÎρει στους άλλους.
ΣÏμφωνα με το Άγιο ΣυμεÏŽν τον ΝÎο ΘεολÏŒγο, η ΘεοτÏŒκος μάς προσφÎρει την εικÏŒνα, το παράδειγμα, την Îλξη του προσÏŽπου, που υπερÎβη κάθε εσωτερική διαίρεση, για να βρει πληρÏŒτητα και διαÏγεια. Μια πληρÏŒτητα αξεχÏŽριστη απÏŒ τη θυσία και τη διακονία της στο θÎλημα του ΘεοÏ, ο οποίος ως η απÏŒλυτη Αγάπη, την αξιÏŽνει να αγαπά και Εκείνη και την αναδεικνÏει, ÏŒχι απλά αγία, αλλά Παναγία και Υπεραγία, πραγματÏŽνοντας τον σκοπÏŒ της Εκκλησίας, που είναι η δυνατÏŒτητα να γίνουν ÏŒλοι οι άνθρωποι άγιοι, με υπÏŒδειγμα και ιδεÏŽδες ασφαλÏŽς τη ΘεοτÏŒκο Μαρία, με την οποία οι άνθρωποι Îχουν τριπλή συγγÎνεια:
ΠροÎρχονται απÏŒ τον ίδιο πηλÏŒ της Δημιουργίας.
ΚοινωνοÏν μαζί της δια της μεταλήψεως της σαρκÏŒς της, που προσÎλαβε ο ΧριστÏŒς.
Δια της αγιοσÏνης που λαμβάνουν τον ΘεÏŒ κατά τρÏŒπο ÏŒμοιο με Εκείνη.
Είναι, λοιπÏŒν, οντολογικÏŒ γεγονÏŒς, ÏŒτι η Παναγία μάς προσφÎρει την αγάπη και την προστασία της, χωρίς να θÎλει ανταλλάγματα για τη στοργή, τη μÎριμνα και τη φροντίδα, με την οποία μας περιβάλλει. Της αρκεί μÏŒνο, να προσπαθοÏμε, να ζοÏμε σÏμφωνα με το θÎλημα του ΘεοÏ, για να μπορεί να μεσιτεÏει, ÏŽστε να είμαστε κοντά στον ΥιÏŒ της και ΘεÏŒ μας. Και ÏŒπως ακριβÏŽς Εκείνη Îζησε κατά ΘεÏŒν τον επίγειο βίο Της και την μακαρίζουν, «αι γενεαί πάσαι», να ζοÏμε και εμείς κατά ΘεÏŒν, τον επίγειο βίο μας, ÏŽστε να απολαÏσουμε την αιÏŽνια μακαριÏŒτητα και αγιÏŒτητα, δια των πρεσβειÏŽν «της Παναγίας αχράντου, υπερευλογημÎνης, ενδÏŒξου Δεσποίνης ημÏŽν ΘεοτÏŒκου και αειπαρθÎνου Μαρίας», της οποίας την ιερή Κοίμηση, άμα δε και Μετάσταση με πολλή ευλάβεια τιμοÏμε και πανηγυρίζουμε, με τη Χάρη του ΤριαδικοÏ μας ΘεοÏ, ÏŒπου σαν άλλοι «απÏŒστολοι εκ περάτων, συναθροισθÎντες ενθάδε», την παρακαλοÏμε θερμά και υιικά της ψάλλουμε: «Και σε μεσίτριαν Îχω, προς τον φιλάνθρωπον ΘεÏŒν, μη μου ελÎγξη τας πράξεις, ενÏŽπιον των ΑγγÎλων, παρακαλÏŽ σε, ΠαρθÎνε, βοήθησÏŒν μοι εν τάχει»
tovoion.com
