Ο ΘÏυλικός Σίσυφος
Ο Σίσυφος ήταν απÏŒ τους πιο ονομαστοÏς παλιοÏς ήρωες, γιÏŒς του ΑιÏŒλου, είχε χτίσει την Έφυρα –τη σημερινή ΚÏŒρινθο- ÏŒπου είχε γίνει και βασιλιάς της. Δεν ήταν η παλικαριά που τον είχε κάνει ξακουστÏŒ, γιατί δεν είχε κάνει ατομικοÏς άθλους οÏτε πήρε μÎρος σε εκστρατείες. Τη φήμη του τη χρωστοÏσε στη μεγάλη του εξυπνάδα και στην πονηριά του. ΚατÎστρωνε πανοÏργα σχÎδια σε βάρος θεÏŽν. ΑκÏŒμη και το θάνατο μαζί με τους θεοÏς του Κάτω ΚÏŒσμου ξεγÎλασε τον καιρÏŒ που κινδÏνεψε να πεθάνει πριν της ÏŽρας του.
ÎŒταν λοιπÏŒν, κάποτε ο Δίας Îκλεψε την Αίγινα την κÏŒρη του ποταμοÏ ΑσωποÏ, ο Σίσυφος τον είδε απÏŒ το παλάτι του. Σε λίγο Îφτασε ο ΑσωπÏŒς γυρεÏοντας τη χαμÎνη του κÏŒρη, και ο Σίσυφος του μαρτÏρησε ÏŒτι ο κλÎφτης της θυγατÎρας του ήτανε ο Δίας, ο οποίος για να τον εκδικηθεί παρακάλεσε τον αδελφÏŒ του τον ΠλοÏτωνα να στείλει τον Θάνατο να πάρει τον καταδÏŒτη στον Κάτω ΚÏŒσμο, εκείνος ÏŒμως κατάφερε να τον ξεγελάσει και να τον αλυσοδÎσει.
ΑπÏŒ την ÏŽρα που ο Θάνατος βρÎθηκε δεμÎνος, ακολοÏθησαν χρÏŒνια που κανείς πια δεν πÎθαινε και η Γη άρχισε να στενάζει κάτω απÏŒ το βάρος των πολλÏŽν ανθρÏŽπων. Στο τÎλος κατÎβηκε ο Άρης, σταλμÎνος απÏŒ το Δία και ελευθÎρωσε τον Θάνατο. Του Θανάτου η πρÏŽτη δουλειά τÏŽρα ήτανε να αρπάξει τον Σίσυφο και να τον παραδÏŽσει στους ΘεοÏς του Κάτω ΚÏŒσμου. Ο πανοÏργος βασιλιάς Σίσυφος ÏŒμως δεν ήθελε να παραδεχτεί την ήττα του και πριν πεθάνει, Îδωσε εντολή στη γυναίκα του να μην του προσφÎρει καμία απÏŒ τις καθιερωμÎνες για τους νεκροÏς θυσίες.
Έτσι νεκρÏŒς πια, μια μÎρα ο Σίσυφος παρουσιάζεται στη βασίλισσα του Άδη, την ΠερσεφÏŒνη και της λÎει θυμωμÎνος τάχα.. ‘ΔÏŽσε μου λίγες μÎρες άδεια να ανÎβω στη γη για να τιμωρήσω τη γυναίκα μου. ΑκÏŒμη καλά-καλά δεν πÎθανα και με ξÎχασε! ΑκοÏς εκεί να μην κάνει καμία απÏŒ τις προσφορÎς που μου ανήκουν! Και δεν είμαι εγÏŽ μÏŒνον ο αδικημÎνος, είστε κι εσείς που χάνετε το μερίδιÏŒ σας απÏŒ τις προσφορÎς. Η ΠερσεφÏŒνη ξεγελιÎται και τον αφήνει να γυρίσει στο φως του ήλιου. ΑπÏŒ τÏŒτε κατάφερε να μείνει στον Απάνω ΚÏŒσμο. Ο Θάνατος θα το συλλογιÏŒταν πολÏ να ξανάρθει, μήπως του κάνει πάλι καμία άσχημη δουλειά ο Σίσυφος..!
Πως και πÏŒτε βρÎθηκε οριστικά στον Άδη –οπωσδήποτε σε βαθιά γεράματα- κανείς δεν ήξερε να πει. Τον είχαν θάψει στον ΙσθμÏŒ, αν και λίγοι ήταν οι σÏγχρονοί του Εφυραίοι (Κορίνθιοι) που γνÏŽριζαν που ακριβÏŽς βρισκÏŒταν ο τάφος του. Στον Κάτω ΚÏŒσμο ÏŒμως τον περίμεναν μεγάλα μαρτÏρια, ÏŒχι τÏŒσο γιατί είχε εξαπατήσει τους Κάτω ΘεοÏς, ÏŒσο γιατί ο Δίας δεν ξεχνοÏσε πως ο Σίσυφος είχε ανακατευτεί στις ερωτικÎς του υποθÎσεις. Για ÏŒποιο ÏŒμως απÏŒ τα ανομήματά του και να πλήρωνε, βρÎθηκε καταδικασμÎνος στον Άδη να ανεβάζει, σπρÏŽχνοντας με χÎρια και με πÏŒδια, λουσμÎνος στον ιδρÏŽτα και πνιγμÎνος στη σκÏŒνη, Îναν πελÏŽριο βράχο σ’ Îνα απÏŒτομα Ïψωμα, μÏŒλις ÏŒμως κÏŒντευε να τον φτάσει στην κορυφή, ο βράχος του ξÎφευγε και κατρακυλοÏσε πίσω ως κάτω. Ο Σίσυφος ξανάρχιζε τον αγÏŽνα, χωρίς να παίρνει ποτÎ τÎλος το μαρτÏριÏŒ του!
Για την πονηριά του Σίσυφου Îχει να λÎει ο κÏŒσμος ÏŒλος! Ο ÎŒμηρος, ο Πίνδαρος, ο ΘÎογνις, ο Αριστοφάνης, ο ΑισχÏλος και πολλοί άλλοι τον παρουσιάζουν ως πρÏŒτυπο εξυπνάδας και προνοητικÏŒτητας. Το ÏŒνομά του προελληνικÏŒ, το ετυμολογοÏν απÏŒ το σι(=θεÏŒς) και συφÏŒς(=σοφÏŒς), ÏŽστε Σίσυφος= θεÏŒσοφος.
Στο ομÏŽνυμο δοκίμιÏŒ του, ο συγγραφÎας και στοχαστής Albert Camus χρησιμοποίησε τον παραπάνω μÏθο προκειμÎνου να μιλήσει για την παράλογη καθημερινÏŒτητα του ανθρÏŽπου. ÎŒπως αναφÎρει, το μαρτÏριο του Σίσυφου γίνεται πιο τραγικÏŒ γιατί ο ήρωας Îχει συνείδηση του μαρτυρίου του και στηρίζεται στην ελπίδα ÏŒτι μπορεί την επÏŒμενη φορά να τα καταφÎρει… αλλά κάθε φορά βιÏŽνει ξανά τον πÏŒνο της ματαίωσης. Υποστηρίζει ÏŒτι γεÏεται για μία μÏŒνο στιγμή την ελευθερία. Εκείνη τη μοναδική στιγμή που τελειÏŽνει το σπρÏŽξιμο του βράχου πριν ακÏŒμη ξεκινήσει πάλι απÏŒ την αρχή.
Τα κÏρια χαρακτηριστικά σημεία του μÏθου είναι ο φαÏλος κÏκλος της επαναλαμβανÏŒμενης τιμωρίας του και ο ουσιαστικÏŒς λÏŒγος της. Το επίπονο, συνεχÎς, επαναλαμβανÏŒμενο ανÎβασμα του βράχου στην κορυφή και το ακÏŒλουθο κατρακÏλισμα. Ο λÏŒγος της τιμωρίας του είναι η προδοσία των θεÏŽν και ειδικÏŒτερα η κατάλυση του θανάτου, ÏŒχι μÏŒνον για τον εαυτÏŒ του μα και για ολÏŒκληρη την ανθρωπÏŒτητα, κάτι που οι ζηλÏŒφθονοι θεοί το απαγÏŒρευαν ρητά, το θεωροÏσαν ‘Ïβρη’ και το τιμωροÏσαν με βασανισμοÏς. Επειδή ο Σίσυφος βρήκε τον τρÏŒπο να ξεγελάσει τους θεοÏς κατορθÏŽνοντας δÏο φορÎς να νικήσει τον θάνατο, να κάνει πραγματικÏŒτητα Îνα απÏŒ τα πιο ουτοπικά ÏŒνειρα της ανθρωπÏŒτητας οι θεοί του επÎβαλαν την πιο τρομερή καταδίκη. Δεν υπάρχει χειρÏŒτερο πράγμα στον κÏŒσμο απÏŒ το να αναγκαζÏŒμαστε να επαναλαμβάνουμε για πάντα μια πράξη μάταιη και ανÎλπιδη. Είναι παράλογο να κάνουμε προσπάθειες που δεν Îχουν νÏŒημα, που το τÎλος τους θα είναι πάλι η ίδια αρχή. Είναι τραγικÏŒ ÏŒταν συνειδητοποιοÏμε αυτÎς τις άσκοπες προσπάθειες και ενÎργειÎς μας. Είναι βÎβαιο ÏŒτι θα μας οδηγήσουν στην ματαιÏŒτητα και την κατάθλιψη.
ΝοιÏŽθω την ανάγκη να εκφράσω τον προβληματισμÏŒ μου παρακολουθÏŽντας τους Σίσυφους που κυκλοφοροÏν ανάμεσά μας. ΑυτοÏς που αδιαμαρτÏρητα σηκÏŽνουν τους δικοÏς τους βράχους υπομÎνοντας καρτερικά το μαρτÏριο της δικής τους αποτυχίας, στον φαÏλο κÏκλο που επαναλαμβάνουν βασανιστικά γνωρίζοντας ÏŒτι δε μποροÏν να ξεφÏγουν απÏŒ τη μοίρα τους. ÎŒσο πιο πολÏ συνειδητοποιοÏν την κατάστασή τους, τÏŒσο περισσÏŒτερο δÎνονται, γίνονται Îνα, με το πρÏŒβλημά τους δηλαδή με το βράχο τους! Οι σημερινοί ‘Σίσυφοι’ που αποφάσισαν να υπομείνουν την τιμωρία τους για να υποστηρίξουν τις παρελθοντικÎς τους επιλογÎς αυτοκαταστρÎφονται! Ας ξεφÏγουμε απÏŒ το μαρτÏριο του Σίσυφου… πληρÏŽσαμε για τις επιλογÎς μας, εξαγνιστήκαμε! Ας πάψουμε να προσπαθοÏμε για ÏŒτι φαντάζει μάταιο, γιατί η ίδια η ζωή δεν είναι μάταιη, Îχει νÏŒημα! Ας αναζητήσουμε το σκοπÏŒ της Ïπαρξής μας. Ο καθÎνας απÏŒ εμάς δίνει μÏŒνος του το νÏŒημα της ζωής του, σταματÏŽντας την παράλογη επανάληψη, καθορίζοντας μÏŒνος του τη μοίρα του. ΑπÏŒ τη γÎννησή μας μαθαίνουμε να σηκÏŽνουμε πÎτρες, κοτρÏŒνες, βράχους. Είναι η άσκηση που μας βοηθάει να αναπτυσσÏŒμαστε πνευματικά αναγνωρίζοντας κάθε φορά το βράχο μας που ποτÎ δεν Îχει τον ίδιο ÏŒγκο ή το ίδιο βάρος γιατί και αυτÏŒς αλλάζει ανάλογα με την εξÎλιξή μας.
ΣκÎψου… πριν μιλήσεις!
