Σαν σήμεÏα 9 Μαίου 2009, φεÏγει από κοντά μας ο ΕυγÎνιος ΣπαθάÏης!
Ο ΕυγÎνιος Σπαθάρης (2 Ιανουαρίου 1924 - 9 ΜαÎου 2009) του Σωτηρίου ήταν καλλιτÎχνης του ελληνικοÏ θεάτρου σκιÏŽν, Îνας απÏŒ τους πιο σημαντικοÏς καραγκιοζοπαίχτες και ζωγράφος.
Γεννήθηκε στην Κηφισιά στις 2 Ιανουαρίου 1924. Μετά τις εγκÏκλιες σπουδÎς του άρχισε να ασχολείται με τη ζωγραφική και ιδιαίτερα με τους ήρωες του θεάτρου σκιÏŽν, απÏŒ τους πρωτοπÏŒρους του οποίου ήταν ο πατÎρας του, Σωτήρης Σπαθάρης, ο οποίος απεβίωσε το 1974. Το γεγονÏŒς αυτÏŒ τον εξοικείωσε με το καλλιτεχνικÏŒ αυτÏŒ είδος και ξεκίνησε να δίνει ο ίδιος παραστάσεις, αρχικά στη διάρκεια της κατοχής, σε θÎατρα της Αθήνας, σε πρεσβείες, στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη κ.α.. ΑπÏŒ τÏŒτε, Îδωσε πληθÏŽρα παραστάσεων, τÏŒσο στην Ελλάδα ÏŒσο και σε χÏŽρες του εξωτερικοÏ, συμμετÎχοντας σε διεθνή φεστιβάλ και συνÎδρια ειδικά για το θÎατρο σκιÏŽν. Παρουσίασε πολλά Îργα με ήρωα τον ΚαραγκιÏŒζη, τÏŒσο ως άψυχο υλικÏŒ (φιγοÏρες ηρÏŽων), ÏŒσο και σε Îμψυχη (ζωντανή) παράσταση με ηθοποιοÏς, στο ΚρατικÏŒ ΘÎατρο Β. Ελλάδος, στο «ΕλληνικÏŒ ΧορÏŒδραμα», στο ΘÎατρο ΧατζÏŽκου (Θεσσαλονίκη), στο ΘÎατρο Συντεχνίας κ.α. με τις παραστάσεις «Το ταξίδι», «Το καταραμÎνο φίδι», «Ο δικτάτορας», «Ο ΑλÎκος με τα κυδÏŽνια» κ.ά.
Το 1970 κυκλοφÏŒρησε 13 εικονογραφημÎνα τεÏχη (των 2 δρχ. Îκαστο) με μαυρÏŒασπρες φιγοÏρες και Îγχρωμο εξÏŽφυλλο. ΕνÏŽ το 1979 παρουσιάστηκε απÏŒ τις εκδÏŒσεις ΝεφÎλη το επιτυχημÎνο βιβλίο του «Ο ΚαραγκιÏŒζης των Σπαθάρηδων» με εφτά Îργα και εφτά περιλήψεις (τα τÎσσερα δικά του και τα τρία του πατÎρα του Σωτήρη). ΑπÏŒ το 1962 κυκλοφÏŒρησαν 10 Îργα του σε δίσκους 45 στροφÏŽν απÏŒ την His Master's Voice, ενÏŽ ακολοÏθησαν άλλοι 2 δίσκοι 33 στροφÏŽν απÏŒ τη Μinos-EMI αρχÎς της δεκαετίας του '80, και άλλες Îξι παραστάσεις σε 6 αντίστοιχα CD απÏŒ τη Legend το 2002.
Το 1950 ο ΕυγÎνιος πραγματοποιεί την πρÏŽτη του συμμετοχή σε κινηματογραφική ταινία, στο ΠικρÏŒ Ψωμί του ΓρηγÏŒρη Γρηγορίου. Έπαιξε Îργα του στην κρατική τηλεÏŒραση απÏŒ το 1966 μÎχρι το 1992. Κάποια απÏŒ τα Îργα του αυτά κυκλοφοροÏσαν μÎχρι και τα μÎσα της δεκαετίας του '90 σε βιντεοκασÎτες, ενÏŽ τις ημÎρες του θανάτου του ξεκίνησε συμπτωματικά η κυκλοφορία τους σε DVD.
Ο ΕυγÎνιος Σπαθάρης ήταν μÎλος του ΚαλλιτεχνικοÏ Επιμελητηρίου Ελλάδος, του ΙνστιτοÏτου Παγκοσμίου Θεάτρου (της ΟΥΝΕΣΚΟ). Έκανε περιοδείες σε πολλÎς χÏŽρες λαμβάνοντας μÎρος σε διάφορα φεστιβάλ και συνÎδρια ÏŒπως: Παρίσι, ΛιÎγη, ΡÏŽμη, Κάιρο, Λονδίνο, Κοπεγχάγη. Αλλά και ως ζωγράφος Îλαβε μÎρος σε πολλÎς εκθÎσεις ατομικÎς και ομαδικÎς στην Αθήνα, Ζυρίχη, Παρίσι και ΝÎα ΥÏŒρκη.
Τιμήθηκε με το Βραβείο ΡÏŽμης (1962), με το Α' Μετάλλιο του Πρίγκιπα του Μοντ, το Α' Βραβείο Πολωνίας (1978), το Α' Μετάλλιο Τοσκανίνι (Ιταλία) το 1978 κ.α. ΤÎλος, το 2007 τιμήθηκε ιδιαίτερα απÏŒ το ελληνικÏŒ υπουργείο ΠολιτισμοÏ για τη μεγάλη του προσφορά στο καλλιτεχνικÏŒ αυτÏŒ είδος, για το οποίο του αναγνωρίστηκε ο τίτλος του μεγάλου δασκάλου.
Το 1991 ιδρÏθηκε το Σπαθάρειο Μουσείο Θεάτρου ΣκιÏŽν Δήμου Αμαρουσίου, το οποίο λειτουργεί συστηματικά απÏŒ το 1996, με στÏŒχο την προβολή του θεάτρου σκιÏŽν και του καραγκιÏŒζη.
Στις 6 ΜαÎου του 2009 και ενÏŽ βρισκÏŒταν στο ΙνστιτοÏτο Γκαίτε ΑθηνÏŽν για να παραστεί σε εκδήλωση προς τιμήν του, Îχασε την ισορροπία του και Îπεσε απÏŒ σκάλες, με αποτÎλεσμα να υποστεί πολλά κατάγματα και να δημιουργηθεί σοβαρÏŒ αιμάτωμα στον εγκÎφαλο, με την κατάστασή του να χαρακτηριστεί ως κρίσιμη. Τελικά, στις 9 ΜαÎου, Ïστερα απÏŒ τρεις ημÎρες νοσηλείας απεβίωσε, σε ηλικία 85 ετÏŽν.Η σορÏŒς του εξετÎθη σε λαÏŠκÏŒ προσκÏνημα στο Σπαθάρειο Μουσείο Θεάτρου ΣκιÏŽν και η κηδεία Îγινε στις 13 ΜαÎου του 2009, στο ΜαροÏσι, με δημÏŒσια δαπάνη.
Βικιπαίδεια
