Το ΟΧΙ των Ελλήνων
Η απÏŒφαση για την επίθεση κατά της Ελλάδας ελήφθη στις 15 Οκτωβρίου 1940 απÏŒ το ΙταλικÏŒ ΠολεμικÏŒ ΣυμβοÏλιο, παρουσία του Μουσολίνι και παρά τις αντιρρήσεις πολλÏŽν απÏŒ τους παρισταμÎνους για την προχειρÏŒτητα με την οποία αντιμετωπιζÏŒταν η επιχείρηση. Ο «ΝτοÏτσε» Î®θελε μία νίκη για να μπει στο μάτι του Χίτλερ, που είχε εκφράσει τις επιφυλάξεις για μία επίθεση κατά της Ελλάδας. Πίστευε ÏŒτι η χÏŽρα μας ήταν ο εÏκολος στÏŒχος. «Το μÏŒνο μας εμπÏŒδιο είναι οι λασπωμÎνοι δρÏŒμοι» τον είχαν διαβεβαιÏŽσει οι επιτελείς του. Ως ημÎρα της επίθεσης ορίσθηκε η 26η Οκτωβρίου, αλλά ο Μουσολίνι τη μετÎθεσε για τις 28 Οκτωβρίου, προκειμÎνου να συμπÎσει με τη 18η επÎτειο της Πορείας προς τη ΡÏŽμη, που Îφερε τους φασίστες στην εξουσία.
Στην Αθήνα Îφθαναν σωρηδÏŒν οι πληροφορίες για επικείμενη ιταλική επίθεση. Στο ΥπουργικÏŒ ΣυμβοÏλιο της 25ης Οκτωβρίου ο Μεταξάς ενημÎρωσε τους υπουργοÏς του για την κατάσταση και τους διαβεβαίωσε ÏŒτι η στρατιωτική προπαρασκευή της χÏŽρας είχε προχωρήσει ικανοποιητικά. Η αλήθεια ήταν ÏŒτι η χÏŽρα μας ήταν σχεδÏŒν ανοχÏρωτη προς την πλευρά της Αλβανίας και με ελλιπείς στρατιωτικÎς δυνάμεις, καθÏŽς το βάρος είχε δοθεί στα σÏνορα με τη Βουλγαρία.
Η ζωή, εν τω μεταξÏ, στην πρωτεÏουσα κυλοÏσε στους δικοÏς της ρυθμοÏς. Το κοσμικÏŒ και πολιτιστικÏŒ γεγονÏŒς των ημερÏŽν ήταν η πρεμιÎρα της ÏŒπερας του Τζάκομο Πουτσίνι «Μαντάμ ΜπατερφλÎ¬ι» απÏŒ τη νεοσÏστατη Λυρική Σκηνή. Την παράσταση θα τιμοÏσε ο γιος του συνθÎτη, γεγονÏŒς που είχε κινητοποιήσει την κοσμική Αθήνα. Ο πρεσβευτής της Ιταλίας ΕμμανουÎλε Γκράτσι είχε καλÎσει τον Μεταξά σε γεÏμα μετά την παράσταση. Ο δικτάτορας αρνήθηκε («είναι δυσάρεστο για τον καθÎνας μας να δεχθεί το φιλί του ΙοÏδα» σημείωνε στο ημερολÏŒγιÏŒ του») και Îδωσε την εντολή σε μÏŒνο δÏο υπουργοÏς να παρακολουθήσουν την παράσταση.
Το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου ο ΙταλικÏŒ Πρακτορείο Ειδήσεων «ΣτÎφανι» εξαπολÏει επίθεση εναντίον της Ελλάδας, στην οποία απαντά το ΑθηναÏŠκÏŒ Πρακτορείο Ειδήσεων. Η ελληνική ηγεσία πιστεÏει ÏŒτι η ιταλική επίθεση είναι ζήτημα ωρÏŽν. Ο αρχηγÏŒς του ΓΕΣ ΑλÎξανδρος Παπάγος επικοινωνεί με τα ελληνοαλβανικά σÏνορα, ενÏŽ ενημερÏŽνεται και ο Μεταξάς.
Τα άσχημα μαντάτα δεν θα αργήσουν. Στις 3 τα ξημερÏŽματα της ΔευτÎρας 28ης Οκτωβρίου, ο πρεσβευτής της Ιταλίας στην Αθήνα, Γκράτσι θα συναντηθεί τελικά με τον Μεταξά, αλλά για να του επιδÏŽσει στο σπίτι του στην Κηφισιά τελεσίγραφο, με το οποίο ο Μουσολίνι απαιτοÏσε απÏŒ την Ελλάδα να μην εμποδίσει το στρατÏŒ του να καταλάβει ορισμÎνες στρατηγικÎς θÎσεις στη χÏŽρα μας. Η κυβÎρνηση των ΑθηνÏŽν είχε διορία τρεις ÏŽρες για να δÏŽσει την απάντησή της. ΩστÏŒσο, αυτή ήταν αυτονÏŒητη για τον δικτάτορα: «Donc, Monsieur c'est la guerre» («ΛοιπÏŒν, ΚÏριÎ μου Îχουμε πÏŒλεμο!»). Με αυτÎς τις φράσεις στα Γαλλικά ειπÏŽθηκε το ΟΧΙ απÏŒ τον Μεταξά, που απηχοÏσε τις διαθÎσεις του ελληνικοÏ λαοÏ. ΑμÎσως μετά, ο Μεταξάς ενημÎρωσε τον άγγλο πρÎσβη Πάλερετ και ζήτησε τη βοήθεια του ΗνωμÎνου Βασιλείου.
Οι Ιταλοί δεν περίμεναν την εκπνοή του τελεσιγράφου. Ο αρχιστράτηγος ΒισκÏŒντι Πράσκα Îδωσε την εντολή για προσβολή των ελληνικÏŽν θÎσεων απÏŒ τις 5 το πρωί. Την ÏŽρα αυτή σημειÏŽθηκε και η πρÏŽτη ελληνική απÏŽλεια. Ο 27χρονος πεζικάριος Βασίλειος Τσιαβαλιάρης απÏŒ τα Τρίκαλα, που υπηρετοÏσε σε φυλάκιο της ελληνοαλβανικής μεθορίου, σκοτÏŽθηκε απÏŒ θραÏσμα ιταλικοÏ ÏŒλμου. Η ιταλική επίθεση εκδηλÏŽθηκε με εισβολή ισχυρÏŽν στρατιωτικÏŽν δυνάμεων στους τομείς της Πίνδου και της Ηπείρου (απÏŒ το Γράμμο μÎχρι το ΙÏŒνιο) και με τοπικÎς συμπλοκÎς στην περιοχή της ΒΔ Μακεδονίας. Ο ιταλÏŒς αρχιστράτηγος ΒισκÏŒντι Πράσκα είχε στη διάθεσή του 135.000 άνδρες και ο Îλληνας ομÏŒλογÏŒς του ΑλÎξανδρος Παπάγος μÏŒλις 35.000.
Στις 9:30 το πρωί πραγματοποιοÏνται και οι πρÏŽτοι αεροπορικοί βομβαρδισμοί στον Πειραιά και το ΤατÏŒι δίχως συνÎπειες, ενÏŽ στην Πάτρα θα υπάρξουν νεκροί. Βομβαρδίστηκαν, ακÏŒμη, η ΔιÏŽρυγα της Κορίνθου και η ναυτική βάση της ΠρÎβεζας. Το απÏŒγευμα της 28ης Οκτωβρίου ο Μουσολίνι γεμάτος καμάρι ανακοίνωνε στο Χίτλερ, με τον οποίον συναντήθηκε στη Φλωρεντία, την επίθεση κατά της Ελλάδας.
Το ΟΧΙ γίνεται δεκτÏŒ με πρωτοφανή ενθουσιασμÏŒ απ' ÏŒλο τον ελληνικÏŒ λαÏŒ, που ξυπνά στις 6 το πρωί απÏŒ τους συριγμοÏς των σειρήνων και ξεχÏνεται στους δρÏŒμους, κρατÏŽντας τη γαλανÏŒλευκη. Οι στρατεÏσιμοι ετοιμάζονταν για το μÎτωπο «με το χαμÏŒγελο στα χείλη» και το ραδιÏŒφωνο μετÎδιδε διαρκÏŽς το περίφημο πρÏŽτο ανακοινωθÎν του ΓενικοÏ Στρατηγείου: «Αι ιταλικαί στρατιωτικαί δυνάμεις προσβάλουν απÏŒ της 5:30 πρωινής σήμερον τα ημÎτερα τμήματα προκαλÏψεως της ελληνοαλβανικής μεθορίου. Αι ημÎτεραι δυνάμεις αμÏνονται του πατρίου εδάφους».
Η απÏŒφαση της Ελλάδας να αντισταθεί προκαλεί αυθημερÏŒν εκδηλÏŽσεις θαυμασμοÏ, κυρίως στη Μεγάλη Βρετανία και τις χÏŽρες της Κοινοπολιτείας. Σταδιακά αρχίζουν να καταφθάνουν δεκάδες μηνÏματα συμπαράστασης, με πρÏŽτο αυτÏŒ του βασιλιά της Αγγλίας ΓεÏŽργιου ΣΤ', που τονίζει: «Η υπÏŒθεσίς σας είναι και ιδική μας υπÏŒθεσις». Στο ίδιο μήκος κÏματος και το τηλεγράφημα του ΤσÏŒρτσιλ: «Θα σας παράσχομεν ÏŒλην την δυνατήν βοήθειαν μαχÏŒμενοι εναντίον του κοινοÏ εχθροÏ και θα μοιρασθÏŽμεν την κοινήν νίκην».
Οι ΗΠΑ, που ήταν εκτÏŒς πολÎμου, εξÎφρασαν απλÏŽς τη λÏπη τους δια του ΠροÎδρου ΡοÏζβελτ, ενÏŽ η Σοβιετική Ένωση παρÎμεινε «Î¬φωνη», αφοÏ δεσμευÏŒταν απÏŒ το σÏμφωνο Ρίμπεντροπ - ΜολÏŒτωφ. Σε αντίθεση, ο ΤουρκικÏŒς ΤÏπος δεν φείσθηκε διθυραμβικÏŽν επαίνων για το «ΟΧΙ». Η «ΙκδÎ¬μ» Îγραφε στις 29 Οκτωβρίου «Ζήτω η Ελλάς! Είμαστε υπερήφανοι, που Îχουμε σÏμμαχο Îνα τÎτοιο Îθνος», ενÏŽ η «Βακίτ» ανÎφερε την Ελλάδα ως «αλησμÏŒνητο για ÏŒλο τον κÏŒσμο παράδειγμα γενναιÏŒτητας».
sansimera.gr








