Η ζωή του ÎÎλσον ΜαντÎλα (βίντεο + φωτογÏαφίες)
Ο ΝÎλσον Ρολιλάχια ΜαντÎλα, ο πρÏŽτος μαÏρος πρÏŒεδρος της ΝÏŒτιας Αφρικής, ή «Μαντίμπα», ÏŒπως τον αποκαλοÏσαν χαÏŠδευτικά, απÏŒ το ÏŒνομα της φυλής του, ο άνθρωπος που πολÎμησε με ÏŒλες τις δυνάμεις του το καθεστÏŽς του απαρτχάιντ και οδήγησε τη χÏŽρα του σε μια πολυφυλετική δημοκρατία, πÎθανε χθες, στις 20:50 στο σπίτι του στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Ο ΜαντÎλα γεννήθηκε στις 18 Ιουλίου 1918 στην Ουμπάτα του ΤρανσκÎι. ΣποÏδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο του Φορτ ΧÎιρ και στο Πανεπιστήμιο του ΓουιτγουÏŒτεσραντ, αλλά δεν ολοκλήρωσε τις σπουδÎς του. Παράλληλα εργαζÏŒταν ως φÏλακας σε χρυσωρυχείο και αργÏŒτερα ως μεσίτης στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Το 1944, μαζί με τον ÎŒλιβερ Τάμπο και τον ΓουÏŒλτερ ΣιζοÏλου, ίδρυσε τη νεολαία του ΑφρικανικοÏ ΕθνικοÏ ΚογκρÎσου, της οποίας ανÎλαβε πρÏŒεδρος το 1950. Με τον Τάμπο ίδρυσε και το πρÏŽτο δικηγορικÏŒ γραφείο μαÏρων της ΝÏŒτιας Αφρικής, το 1952.
Το 1956 συνελήφθη με την κατηγορία της προδοσίας αλλά απαλλάχθηκε το 1961, την ίδια χρονιά που ίδρυσε και την οργάνωση «ΛÏŒγχη του Έθνους», η οποία επί της ουσίας ήταν το στρατιωτικÏŒ σκÎλος του ΑΕΚ που είχε κηρυχθεί παράνομο Îναν χρÏŒνο νωρίτερα.
Το 1962 συνελήφθη και πάλι και καταδικάστηκε σε πÎντε χρÏŒνια καταναγκαστικά Îργα επειδή είχε βγει παράνομα απÏŒ τη χÏŽρα και επειδή υποκινοÏσε τους μαÏρους εργάτες να απεργήσουν. Ακολουθεί νÎα δίκη, το 1963-4 και η καταδίκη του σε ισÏŒβια κάθειρξη, μετά την ανακάλυψη του μυστικοÏ αρχηγείου του ΑΕΚ ÏŒπου βρÎθηκε το ημερολÏŒγιÏŒ του μαζί με διάφορα Îγγραφα για τη δράση των αντάρτικων ομάδων.
ΑπÏŒ το 1964 ήταν κρατοÏμενος στο νησί ΡÏŒμπεν, αρχικά σε άθλιες συνθήκες και με ακραίους περιορισμοÏς στον αριθμÏŒ επισκεπτÏŽν και την αλληλογραφία του: του επÎτρεπαν Îνα γράμμα και Îναν επισκÎπτη ανά Îξι μήνες. Σταδιακά οι συνθήκες βελτιÏŽθηκαν και το 1982 μεταφÎρθηκε στη φυλακή ΠÏŒλσμουρ ÏŒπου του επετράπη να συνεχίσει τις σπουδÎς του και να πάρει τελικÏŽς το πτυχίο Νομικής, το 1989. Την χρονιά εκείνη ο τÏŒτε πρÏŒεδρος της χÏŽρας Πίτερ ΜπÏŒτα πρÏŒτεινε να τον απελευθερÏŽσει υπÏŒ τον ÏŒρο να αποκηρÏξει τη βία, κάτι που ο ΜαντÎλα δεν δÎχτηκε.
Τα χρÏŒνια που Îζησε στη φυλακή και οι αγÏŽνες του μÎσα απÏŒ αυτήν για την κατάργηση του απαρτχάιντ τον κατÎστησαν Îναν απÏŒ τους διασημÏŒτερους πολιτικοÏς κρατοÏμενους της εποχής του και ηγÎτη μυθικÏŽν διαστάσεων για εκατομμÏρια μαÏρους ΝοτιοαφρικανοÏς αλλά και για ÏŒλους τους καταπιεσμÎνους λαοÏς σε ÏŒλο τον κÏŒσμο.
Μετά απÏŒ 27 χρÏŒνια στις φυλακÎς, στις 11 Φεβρουαρίου 1990, ο ΜαντÎλα αποφυλακίστηκε, μία εβδομάδα αφÏŒτου ο πρÏŒεδρος Φρεντερίκ ντε Κλερκ νομιμοποίησε το ΑφρικανικÏŒ ΕθνικÏŒ ΚογκρÎσο.
«ΚαθÏŽς περνοÏσα επιτÎλους αυτÎς τις πÏλες, αισθανÏŒμου ÏŒτι, Îστω και στα 71 μου η ζωή μου ξεκινοÏσε ξανά. Οι 10.000 ημÎρες στη φυλακή είχαν επιτÎλους τελειÏŽσει», είχε γράψει ο ίδιος για την ημÎρα που αποφυλακίστηκε.
Την ίδια χρονιά εξελÎγη αντιπρÏŒεδρος του ΑΕΚ και την αμÎσως επÏŒμενη ανÎλαβε την προεδρία στη θÎση του ÎŒλιβερ Τάμπο. Μετά το δημοψήφισμα του 1992 για την κατάργηση του απαρτχάιντ, ÏŒπου, αν και συμμετείχαν μÏŒνο οι λευκοί κάτοικοι της ΝÏŒτιας Αφρικής, εγκρίθηκε με ποσοστÏŒ 68,7%, η χÏŽρα οδεÏει προς τις πρÏŽτες πολυφυλετικÎς εκλογÎς, στις 27 Απριλίου 1994. Το ΑΕΚ πÎτυχε σαρωτική νίκη, με ποσοστÏŒ 62,65% και 252 Îδρες στο 400μελÎς κοινοβοÏλιο της χÏŽρας και ο ΜαντÎλα ανÎλαβε πρÏŒεδρος της χÏŽρας σε μια πανηγυρική τελετή, παρουσία πολλÏŽν πολιτικÏŽν ηγετÏŽν απ' ÏŒλο τον κÏŒσμο.
Το 1997 ο ΜαντÎλα παρÎδωσε την ηγεσία του ΑΕΚ στον Τάμπο ΜπÎκι και δÏο χρÏŒνια αργÏŒτερα του παρÎδωσε και την προεδρία της χÏŽρας.
Το 1998, την ημÎρα των 80στÏŽν γενεθλίων του, παντρεÏτηκε την Γκράσα ΜασÎλ, τη χήρα του πρÏŽην προÎδρου της Μοζαμβίκης ΣαμÏŒρα ΜασÎλ με την οποία είχε δεσμÏŒ τα τελευταία χρÏŒνια.
Είχε ήδη χωρίσει, το 1992, απÏŒ την δεÏτερη σÏζυγÏŒ του, Ουίνι ΜαντÎλα, με την οποία απÎκτησε δÏο κÏŒρες.
Με την πρÏŽτη σÏζυγÏŒ του, Έβλιν ΝτÏŒκο, με την οποία χÏŽρισε το 1957 μετά απÏŒ 13 χρÏŒνια Îγγαμου βίου, απÎκτησε δÏο γιους και δÏο κÏŒρες, η μία εκ των οποίων πÎθανε σε βρεφική ηλικία.
ΑπÏŒ το 2004 ο ΜαντÎλα είχε περιορίσει σημαντικά τις δημÏŒσιες εμφανίσεις και τις δραστηριÏŒτητÎς του γιατί, ÏŒπως είχε πει ο ίδιος, ήθελε να αφιερÏŽσει περισσÏŒτερο χρÏŒνο στην οικογÎνεια και τους φίλους του. Είχε ανακοινÏŽσει μάλιστα την αποχÏŽρησή του απÏŒ τη δημÏŒσια ζωή λÎγοντας χαριτολογÏŽντας: «Μην μου τηλεφωνήσετε, θα σας πάρω εγÏŽ». ΠαρÎμενε ÏŒμως πάντα δραστήριος στον αγÏŽνα του για την καταπολÎμηση του AIDS, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την οικονομική ανάπτυξη της Αφρικής. Τα τελευταία χρÏŒνια είχε εισαχθεί πολλÎς φορÎς για νοσηλεία λÏŒγω αναπνευστικÏŽν προβλημάτων και λοιμÏŽξεων.
Ο ΜαντÎλα τιμήθηκε το 1993 με το ΝÏŒμπελ Ειρήνης, απÏŒ κοινοÏ με τον πρÏŒεδρο ντε Κλερκ, για τις προσπάθειÎς τους να καταργήσουν το απαρτχάιντ στη ΝÏŒτια Αφρικής.
ÎŒσο ήταν ακÏŒμη κρατοÏμενος, το 1988, το ΕυρωκοινοβοÏλιο του είχε απονείμει το βραβείο Ζαχάροφ «για την ελευθερία του πνεÏματος» ενÏŽ το 1992 τιμήθηκε με το τουρκικÏŒ βραβεÎ¯ο «Κεμάλ ΑτατοÏρκ», αλλά αρχικά αρνήθηκε να το παραλάβει, σε Îνδειξη διαμαρτυρίας για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία και το δÎχτηκε μÏŒνο το 1999.
Το 1998 είχε τιμηθεί απÏŒ τον τÏŒτε πρÏŒεδρο των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον με το χρυσÏŒ μετάλλιο (την ανÏŽτατη διάκριση) του ΚογκρÎσου ενÏŽ το 2006 η Διεθνής Αμνηστία τον ανακήρυξε «Πρεσβευτή της Συνείδησης», την υψηλÏŒτερη διάκρισή της.
Τον ΝοÎμβριο του 2009 η Γενική ΣυνÎλευση των ΗνωμÎνων ΕθνÏŽν ανακήρυξε την 18η Ιουλίου «ΗμÎρα του ΜαντÎλα» και κάλεσε ÏŒλους τους ανθρÏŽπους να αφιερÏŽσουν 67 λεπτά απÏŒ το χρÏŒνο τους για να κάνουν κάτι θετικÏŒ για τον πλησίον τους, τιμÏŽντας τα 67 χρÏŒνια που ο ΜαντÎλα αφιÎρωσε στον αγÏŽνα του κατά του ρατσισμοÏ.
Το 1994 είχε αναγορευτεί επίτιμος διδάκτορας της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Έγραψε δÏο αυτοβιογραφικά βιβλία, το «ΜακρÏ δρÏŒμο προς την ελευθερÎ¯α» και το «Συζητήσεις με τον εαυτÏŒ μου» που Îγιναν διεθνή μπεστ-σÎλερ.
Η κατάσταση της υγείας του ΜαντÎλα είχε επιβαρυνθεί τον τελευταίο καιρÏŒ. Στις 8 Ιουνίου υπÎστη λοίμωξη του αναπνευστικοÏ.
Τα πνευμονικά προβλήματα του νομπελίστα της Ειρήνης συνδÎθηκαν πιθανÏŒν με τη φυματίωση απÏŒ την οποία είχε προσβληθεί κατά τον εγκλεισμÏŒ του στη φυλακή του ΡÏŒμπεν Άιλαντ, ÏŒπου πÎρασε 18 απÏŒ τα 27 χρÏŒνια που Îμεινε κλεισμÎνος στις φυλακÎς του καθεστÏŽτος του απαρτχάιντ.
Δείτε την ανακοίνωση του θανάτου απÏŒ τον πρÏŒεδρο της ΝÏŒτιας Αφρικής, ΤζÎικομπ ΖοÏμα.
newsbomb.gr
