Σαν σήμεÏα γεννιÎται η ΜαÏία Κάλλας!
Η Μαρία Κάλλας (Μαρία Άννα Σοφία Καικιλία ΚαλογεροποÏλου) (ΝÎα ΥÏŒρκη, 2 Δεκεμβρίου 1923 - Παρίσι 16 Σεπτεμβρίου 1977) υπήρξε κορυφαία υψίφωνος και η πλÎον γνωστή παγκοσμίως ντίβα της ÏŒπερας.
Λίγο μετά την απελευθÎρωση της Ελλάδας απÏŒ τις δυνάμεις του Άξονα η Κάλλας, εξ αιτίας της υποβάθμισής της στη Λυρική Σκηνή και εν μÎσω της πολεμικής των συναδÎλφων της που την κατηγοροÏσαν για συνεργασία με τους κατακτητÎς, αποφασίζει να επιστρÎψει στις Η.Π.Α. ΠροκειμÎνου να εξασφαλίσει τα εισιτήριά της δίνει μια αποχαιρετιστήρια παράσταση στην Αθήνα.
Το ΣεπτÎμβριο του 1945 βρίσκεται στη ΝÎα ΥÏŒρκη και ξεκινά την προσπάθεια για ανεÏρεση εργασίας αρχικά στη Μητροπολιτική ÎŒπερα, δεν καταφÎρνει ÏŒμως να υπογράψει συμβÏŒλαιο.
ΕντοÏτοις η ακρÏŒασή της απÏŒ τον Έντουαρντ ΤζÏŒνσον, διευθυντή της ÎŒπερας, φÎρνει την προσφορά δÏο ρÏŒλων στα Îργα "ΦιντÎλιο" του ΜπετÏŒβεν και Μαντάμ Μπατερφλάι του Πουτσίνι.
Η Κάλλας απορρίπτει τους ρÏŒλους. Δε θÎλει να τραγουδήσει τον "ΦιντÎλιο" στα αγγλικά, ενÏŽ αισθάνεται πολÏ εÏσωμη ÏŽστε να ερμηνεÏσει την αιθÎρια "Μπάτερφλάι".
Η γνωριμία της με τον καλλιτεχνικÏŒ διευθυντή της ΑρÎνας της ΒερÏŒνα, Τζοβάννι ΤζενατÎλλο την οδηγεί στην Ιταλία. Εκεί στις 3 ΑυγοÏστου 1947 κάνει την πρÏŽτη της εμφάνιση στην ΑρÎνα της ΒερÏŒνα με τη "ΤζοκÏŒντα" του Αμιλκάρε ΠονκιÎλι.
Τον ίδιο χρÏŒνο ερμηνεÏει την ΙζÏŒλδη απÏŒ το "Τριστάνος και ΙζÏŒλδη" στη Βενετία υπÏŒ την καθοδήγηση του μαÎστρου ΤοÏλιο Σεραφίν. Συνάμα Îρχεται και η γνωριμία της με τον μουσικÏŒφιλο ΙταλÏŒ βιομήχανο Τζοβάννι Μπατίστα Μενεγκίνι, με τον οποίο παντρεÏονται στις 21 Απριλίου 1949.
Ο Μενεγκίνι Îχοντας και ρÏŒλο μάνατζερ άσκησε καταλυτική επιρροή στην καριÎρα της Κάλλας, υποβάλλοντάς την σε δίαιτα με σκοπÏŒ να αποκτήσει καλÏτερη εμφάνιση και αποτρÎποντάς την απÏŒ κάθε βιοτική ενασχÏŒληση με την οικονομική κάλυψη, που της παρείχε. Έτσι τον ίδιο χρÏŒνο η Κάλλας κάνει καλλιτεχνικÎς εμφανίσεις στο ΜπουÎνος Άιρες και το 1950 στο ΜεξικÏŒ.
Τα στάδια της αποθÎωσης
Λίγο μετά την απελευθÎρωση της Ελλάδας απÏŒ τις δυνάμεις του Άξονα η Κάλλας, εξ αιτίας της υποβάθμισής της στη Λυρική Σκηνή και εν μÎσω της πολεμικής των συναδÎλφων της που την κατηγοροÏσαν για συνεργασία με τους κατακτητÎς, αποφασίζει να επιστρÎψει στις Η.Π.Α.
ΠροκειμÎνου να εξασφαλίσει τα εισιτήριά της δίνει μια αποχαιρετιστήρια παράσταση στην Αθήνα.
Το ΣεπτÎμβριο του 1945 βρίσκεται στη ΝÎα ΥÏŒρκη και ξεκινά την προσπάθεια για ανεÏρεση εργασίας αρχικά στη Μητροπολιτική ÎŒπερα, δεν καταφÎρνει ÏŒμως να υπογράψει συμβÏŒλαιο.
ΕντοÏτοις η ακρÏŒασή της απÏŒ τον Έντουαρντ ΤζÏŒνσον, διευθυντή της ÎŒπερας, φÎρνει την προσφορά δÏο ρÏŒλων στα Îργα "ΦιντÎλιο" του ΜπετÏŒβεν και Μαντάμ Μπατερφλάι του Πουτσίνι. Η Κάλλας απορρίπτει τους ρÏŒλους. Δε θÎλει να τραγουδήσει τον "ΦιντÎλιο" στα αγγλικά, ενÏŽ αισθάνεται πολÏ εÏσωμη ÏŽστε να ερμηνεÏσει την αιθÎρια "Μπάτερφλάι".
Η γνωριμία της με τον καλλιτεχνικÏŒ διευθυντή της ΑρÎνας της ΒερÏŒνα, Τζοβάννι ΤζενατÎλλο την οδηγεί στην Ιταλία. Εκεί στις 3 ΑυγοÏστου 1947 κάνει την πρÏŽτη της εμφάνιση στην ΑρÎνα της ΒερÏŒνα με τη "ΤζοκÏŒντα" του Αμιλκάρε ΠονκιÎλι.
Τον ίδιο χρÏŒνο ερμηνεÏει την ΙζÏŒλδη απÏŒ το "Τριστάνος και ΙζÏŒλδη" στη Βενετία υπÏŒ την καθοδήγηση του μαÎστρου ΤοÏλιο Σεραφίν. Συνάμα Îρχεται και η γνωριμία της με τον μουσικÏŒφιλο ΙταλÏŒ βιομήχανο Τζοβάννι Μπατίστα Μενεγκίνι, με τον οποίο παντρεÏονται στις 21 Απριλίου 1949.
Ο Μενεγκίνι Îχοντας και ρÏŒλο μάνατζερ άσκησε καταλυτική επιρροή στην καριÎρα της Κάλλας, υποβάλλοντάς την σε δίαιτα με σκοπÏŒ να αποκτήσει καλÏτερη εμφάνιση και αποτρÎποντάς την απÏŒ κάθε βιοτική ενασχÏŒληση με την οικονομική κάλυψη, που της παρείχε. Έτσι τον ίδιο χρÏŒνο η Κάλλας κάνει καλλιτεχνικÎς εμφανίσεις στο ΜπουÎνος Άιρες και το 1950 στο ΜεξικÏŒ.
Τελευταίες σκηνÎς πριν το τÎλος
Το 1969 γυρίζει σε ταινία τη "Μήδεια" του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Πιερ Πάολο Παζολίνι. Η ταινία δεν Îχει τÏχη στις κινηματογραφικÎς αίθουσες.
Στις 25 ΜαÎου 1970 μεταφÎρεται στο νοσοκομείο και γίνεται γνωστÏŒ ÏŒτι επεχείρησε να αυτοκτονήσει λαμβάνοντας μεγάλη δÏŒση βαρβιτουρικÏŽν.
Το 1973 σκηνοθετεί στο Τορίνο μαζί με τον ΤζουζÎπε ντι ΣτÎφανο το Îργο "Σικελικοί Εσπερινοί" (I Vespri Siciliani) και την ίδια χρονιά ξεκινά μαζί του μια παγκÏŒσμια καλλιτεχνική περιοδεία. Στις 8 Δεκεμβρίου η Κάλλας τραγοÏδησε στην ÎŒπερα των Παρισίων, ÏŒπου το κοινÏŒ την κάλεσε στη σκηνή 10 φορÎς καταχειροκροτÏŽντας την. Η τελευταία της εμφάνιση Îγινε στην πÏŒλη ΣαππÏŒρο της Ιαπωνίας στις 11 Δεκεμβρίου του 1974.
Η Μαρία Κάλλας πÎρασε στην αιωνιÏŒτητα στις 16 Σεπτεμβρίου 1977 στο Παρίσι. Η κηδεία της Îγινε στις 20 Σεπτεμβρίου και, αφοÏ το σÏŽμα της αποτεφρÏŽθηκε ÏŒπως επιθυμοÏσε, την άνοιξη του 1979 η τÎφρα της σκορπίστηκε στο Αιγαίο.
Τo 2010, νÎο φως στο μυστήριο που περιβάλλει το θάνατο της Μαρίας Κάλλας Îρχεται να ρίξει ιταλική Îρευνα, η οποία ανατρÎπει την άποψη ÏŒτι η δημοφιλής σοπράνο πÎθανε απÏŒ υψηλή δÏŒση βαρβιτουρικÏŽν (διÏŒτι της είχε στοιχίσει η επÏŽδυνη σχÎση της με τον ΑριστοτÎλη Ωνάση).
ΣÏμφωνα με τους ΙταλοÏς φωνίατρους Φράνκο ΦοÏσι και Νίκο Παολίλο, που παρουσίασαν τα αποτελÎσματα της μελÎτης τους στο Πανεπιστήμιο της ΜπολÏŒνια, η τραγουδίστρια υπÎφερε απÏŒ δερματομυοσίτιδα, μία εκφυλιστική νÏŒσο που φθείρει τους μυς και τους ιστοÏς, συμπεριλαμβανομÎνου του λάρυγγα. Έτσι, μοιάζει να εξηγείται και η συνεχής παρακμή του μεγαλείου της φωνής της, που είχε αρχίσει να γίνεται αισθητή απÏŒ τις αρχÎς της δεκαετίας του ’60.
ΣÏμφωνα με την επίσημη ιατρική Îκθεση, ο θάνατος της Κάλλας στις 16 Σεπτεμβρίου του 1977 οφειλÏŒταν σε καρδιακή ανακοπή. ÎŒπως εξηγοÏν οι δÏο Ιταλοί επιστήμονες, η θεραπεία για τη δερματομυοσίτιδα βασίζεται σε κορτιζονοÏχα και ανοσοκατασταλτικά σκευάσματα, τα οποία είναι πιθανÏŒ να επιφÎρουν σταδιακά καρδιακή ανεπάρκεια. ΕπομÎνως, ο ΦοÏσι και ο Παολίλο συμφωνοÏν με την επίσημη ιατρική Îκθεση, μÏŒνο που διευκρινίζουν ÏŒτι η ανακοπή δεν ήταν τυχαίο γεγονÏŒς, αλλά το αποτÎλεσμα της εκφυλιστικής μυασθÎνειας.
Αφετηρία για τις ιταλικÎς Îρευνες αποτÎλεσαν οι ηχογραφήσεις της διάσημης σοπράνο, τÏŒσο απÏŒ το στοÏντιο ÏŒσο και απÏŒ ζωντανÎς εμφανίσεις της.
Με τη μÎθοδο της φασματογραφικής ανάλυσης οι επιστήμονες εξÎτασαν τις ηχογραφήσεις ίδιων κομματιÏŽν απÏŒ διαφορετικÎς χρονικÎς περιÏŒδους και διαπίστωσαν τις αλλοιÏŽσεις στη φωνή της καλλιτÎχνιδας, η οποία Îφτασε τα τÎλη της δεκαετίας του ’70 να γίνει μÎτζο σοπράνο.
Οι δÏο φωνίατροι ανÎλυσαν επίσης και τα τελευταία βίντεο της Κάλλας, στα οποία ήταν εμφανής και η μυÏŠκή χαλάρωση που είχε υποστεί, αφοÏ ο θÏŽρακας της δεν διατεινÏŒταν κατά τη διάρκεια των αναπνοÏŽν.
Η μελÎτη αυτή Îρχεται να ρίξει νÎο και πιθανÏŒτατα καθοριστικÏŒ φως στη διάγνωση της δερματομυοσίτιδας, που είχε σχηματίσει ο ιατρÏŒς Μάριο Τζακοβάτσο, ο οποίος είχε επισκεφτεί την τραγουδίστρια το 1975, αλλά είχε κρατήσει κρυφή τη διάγνωση του μÎχρι το 2002.
ΓνωστÎς και άγνωστες πτυχÎς της ζωής της μεγαλÏτερης σοπράνο του εικοστοÏ αιÏŽνα, Μαρίας Κάλλας φωτίζει το επεισÏŒδιο της σειράς "Έλληνες του πνεÏματος και της τÎχνης", που παρουσιάζει ο Μάριος ΦραγκοÏλης με γυρίσματα στην Αθήνα, στη ΝÎα ΥÏŒρκη και στο Παρίσι.
Η μεγαλÏτερη σοπράνο του εικοστοÏ αιÏŽνα, που με το μοναδικÏŒ τρÏŒπο ερμηνείας της, άλλαξε την ιστορία της ÏŒπερας. Η τραγουδίστρια που η φωνή της χαρακτηρίστηκε θεÏŠκή και οι ερμηνείες της Îγιναν συνÏŽνυμο της τελειÏŒτητας. Της γυναίκας που, σαν την αγαπημÎνη της ηρωίδα ΝÏŒρμα, αφοσιÏŽθηκε ολοκληρωτικά στην τÎχνη της, δÏŒθηκε με πάθος στον Îρωτα και είχε Îνα τÎλος τραγικÏŒ.
Ο Μάριος ΦραγκοÏλης, ακολουθÏŽντας το νήμα που συνδÎει τα γεγονÏŒτα και τα πρÏŒσωπα που σημάδεψαν τη ζωή της Κάλλας, ταξιδεÏει στη ΝÎα ΥÏŒρκη και στο Παρίσι μÎσα στους χÏŽρους της ÎŒπερας του ΠαρισιοÏ, θυμίζοντας τη συγκλονιστική εμφάνιση της Κάλλας το 1958 ÏŒταν, ανάμεσα στο κοινÏŒ, ο ΑριστοτÎλης Ωνάσης, ο μεγάλος Îρωτας της ζωής της, την προσÎχει για πρÏŽτη φορά! Και τÎλος, στην Αθήνα, στους χÏŽρους της Λυρικής Σκηνής και του Μεγάρου Μουσικής.
Για τη Μαρία Κάλλας μιλοÏν: ο διάσημος μαÎστρος της ÏŒπερας Georges Prêtre που συνεργάστηκε πολλÎς φορÎς μαζί της την δεκαετία του '60· μÎσα απÏŒ Îνα σπάνιο αρχειακÏŒ υλικÏŒ, η σπουδαία δασκάλα της Κάλλας Ελβίρα ντε ΙντÎλγκο μιλά για την δεκαεξάχρονη τÏŒτε μαθήτριά της, ο γνωστÏŒς σκηνοθÎτης ΣπÏρος Ευαγγελάτος, γιος του μαÎστρου Αντίοχου Ευαγγελάτου που συνεργάστηκε με την νεαρÏŒτατη Κάλλας στην Λυρική Σκηνή την δεκαετία του '40, η γνωστή μεσÏŒφωνος Κική ΜορφονιοÏ που τραγοÏδησε δίπλα της στις παραστάσεις της ΕπιδαÏρου το 1960 και πολλοί άλλοι.
