Î Ïοσοχή! Ο θυμός βλάπτει
Γνωρίζουμε ÏŒτι ο θυμÏŒς είναι κακÏŒς σÏμβουλος για τις σχÎσεις μας με τους άλλους και ÏŒτι επηρεάζει αρνητικά τη διάθεση και την ψυχολογία μας. Ας μάθουμε τι κακÏŒ κάνει και στην υγεία μας.
Ο θυμÏŒς είναι Îνα φυσιολογικÏŒ συναίσθημα που μπορεί να αποδειχτεί και βοηθητικÏŒ, κυρίως επειδή μας κινητοποιεί ÏŒταν αδικοÏμαστε ή κινδυνεÏουμε. ΜÎ¯α «ποσÏŒτητα» θυμοÏ, δηλαδή, είναι χρήσιμη για την επιβίωσή μας. Κάτι που θα πρÎπει, ωστÏŒσο, να προσÎξουμε είναι ÏŒτι ο θυμÏŒς ξεκινά απÏŒ τον απλÏŒ εκνευρισμÏŒ, που είναι φυσιολογικÏŒς, και μπορεί να φτάσει στην τεράστια οργή, που ειδικά ÏŒταν είναι συνεχής ή/και δεν εκφράζεται είναι δυσλειτουργική, αλλά και επικίνδυνη. Μάλιστα, οι αρνητικÎς αυτÎς επιδράσεις του υπερβολικοÏ, συνεχοÏς ή μη εκφρασμÎνου θυμοÏ δεν Îχουν να κάνουν μÏŒνο με την ψυχολογία μας, αφοροÏν κατά πολÏ και τη σωματική μας υγεία, σÏμφωνα με τους ειδικοÏς. Ας δοÏμε, λοιπÏŒν, τι συμβαίνει στο σÏŽμα μας ÏŒταν η καθημερινÏŒτητά μας είναι γεμάτη εχθρικά συναισθήματα και οργή.
Η εξωτερίκευση του θυμοÏ είναι υγιεινή
Ο καταπιεσμÎνος αλλά και αντίθετα ο με οργή εκφρασμÎνος θυμÏŒς σχετίζονται σε μακροχρÏŒνια βάση με την αÏξηση της αρτηριακής πίεσης, με καρδιαγγειακά προβλήματα, αλλά και με άλλα, πολÏ λιγÏŒτερο προφανή, ÏŒπως είναι Îνα αδÏναμο ανοσοποιητικÏŒ σÏστημα, καθÏŽς και η δυσκολÏŒτερη εποÏλωση των πληγÏŽν ÏŒσων θυμÏŽνουν πολÏ. ΑυτÏŒ συμβαίνει επειδή ÏŒταν οργιζÏŒμαστε -ειδικά ÏŒταν το συναίσθημα αυτÏŒ διαρκεί πολÏ- στρεσάρουμε τον οργανισμÏŒ μας, αλλά και επειδή η μακροχρÏŒνια καταπίεση του θυμοÏ μάς φθείρει σιγά-σιγά, με τον ίδιο τρÏŒπο που μας βλάπτει και το άγχος ÏŒταν είναι χρÏŒνιο. ΕπιπλÎον, σÏμφωνα με Îρευνα του τμήματος ΔημÏŒσιας Υγείας και Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, φαίνεται ÏŒτι οι άνθρωποι που εκφράζουν προς τα Îξω τον θυμÏŒ τους -με τον σωστÏŒ τρÏŒπο πάντα- Îχουν λιγÏŒτερες πιθανÏŒτητες να αναπτÏξουν προβλήματα υγείας, ενÏŽ παράλληλα παρατείνουν το προσδÏŒκιμο ζωής τους, σε αντίθεση με εκείνους που καταπιÎζουν τα συναισθήματά τους.
Τι συμβαίνει ÏŒταν θυμÏŽνουμε
ÎŒταν εκδηλÏŽνουμε τον θυμÏŒ μας, αυξάνονται η αρτηριακή πίεση, οι καρδιακοί παλμοί, η ροή του αίματος προς τους μυς, τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα, καθÏŽς και οι τιμÎς κάποιων ορμονÏŽν, ÏŒπως η κορτιζÏŒλη, αλλά και ορισμÎνων νευροδιαβιβαστÏŽν, ÏŒπως η νοραδρεναλίνη. ÎŒλα αυτά συμβαίνουν γιατί ενεργοποιείται ο αρχÎγονος -εγγεγραμμÎνος στο DNA μας- μηχανισμÏŒς της πάλης ή της φυγής (fight or flight) απÎναντι στο στρες-κίνδυνο που αντιμετωπίζουμε, μπροστά στο οποίο θα πρÎπει να επιλÎξουμε πÏŽς θα αντιδράσουμε (αν θα κάτσουμε να παλÎψουμε ή αν θα το βάλουμε στα πÏŒδια να σωθοÏμε). Παράλληλα, διαστÎλλονται οι κÏŒρες των ματιÏŽν μας για να βλÎπουμε καλÏτερα στη διαδικασία της «μάχης» ή της «οπισθοχÏŽρησης», οξÏνεται η ακοή μας και οι πνεÏμονÎς μας διαστÎλλονται, ÏŽστε να εισπνεÏσουν το επιπλÎον οξυγÏŒνο που πιθανÏŽς θα χρειαστοÏν. ΣÏμφωνα με τους ειδικοÏς, νιÏŽθουμε επίσης πιο δραστήριοι και γεμάτοι ενÎργεια μÏŒλις θυμÏŽσουμε. ÎŒλα τα παραπάνω συνθÎτουν τη φυσιολογική αντίδραση στον θυμÏŒ/στρες και φυσικά υποχωροÏν ÏŒταν ηρεμήσουμε, χωρίς να Îχουν υπάρξει βλάβες για την υγεία μας, τουλάχιστον μακροπρÏŒθεσμες. Το πρÏŒβλημα ξεκινά ÏŒταν ο οργανισμÏŒς υπÏŒκειται σε ÏŒλες αυτÎς τις αλλαγÎς εξαιτίας του στρες και του θυμοÏ που νιÏŽθουμε συχνά ή/και για μεγάλο χρονικÏŒ διάστημα τη φορά.
Φθείρει την καρδιά
Οι ειδικοί εικάζουν ÏŒτι ÏŒταν θυμÏŽνουμε πολÏ και συχνά το καρδιαγγειακÏŒ σÏστημα κατά κάποιον τρÏŒπο φθείρεται. Έτσι, η καρδιά θεωρείται το ÏŒργανο που πλήττεται περισσÏŒτερο στους ανθρÏŽπους που διαθÎτουν οργισμÎνη προσωπικÏŒτητα. Μάλιστα, στη χειρÏŒτερη θÎση είναι μάλλον ÏŒσοι κρατάνε τα νεÏρα τους παρά ÏŒσοι ξεσπάνε και εξωτερικεÏουν τα ÏŒσα νιÏŽθουν. Οι ειδικοί τονίζουν ÏŒτι στη χειρÏŒτερη θÎση βρίσκεται η καρδιά ÏŒσων είναι συνÎχεια θυμωμÎνοι, των ανθρÏŽπων εκείνων δηλαδή στους οποίους ο θυμÏŒς αποτελεί στοιχείο της προσωπικÏŒτητάς τους. Σουηδοί επιστήμονες συμπεριÎλαβαν σε σχετική Îρευνα 2.755 άνδρες εργαζÏŒμενους σε εταιρεία και βρήκαν ÏŒτι ÏŒσοι δεν εξÎφραζαν ανοιχτά τον θυμÏŒ τους και επÎλεγαν απλÏŽς να αποσÏρονται απÏŒ τη διαμάχη ÏŒταν τους φÎρονταν άδικα στη δουλειά, ουσιαστικά διπλασίαζαν τις πιθανÏŒτητÎς τους να πάθουν καρδιακή προσβολή σε σχÎση με ÏŒσους Ïψωναν το ανάστημά τους σε ÏŒ,τι θεωροÏσαν άδικο γι’ αυτοÏς. Οι ερευνητÎς θεÏŽρησαν ÏŒτι προφανÏŽς Îφταιγε το γεγονÏŒς ÏŒτι είχαν για μεγάλα χρονικά διαστήματα πολÏ ανεβασμÎνη αρτηριακή πίεση, που ÏŒπως είναι αποδεδειγμÎνο αποτελεί Îναν απÏŒ τους σοβαροÏς παράγοντες κινδÏνου για την πρÏŒκληση καρδιαγγειακÏŽν προβλημάτων.
Απειλεί πολλαπλά την υγεία μας
Δεν είναι ÏŒμως μÏŒνο το καρδιαγγειακÏŒ σÏστημα που επηρεάζεται απÏŒ το πÏŽς και το αν εκφράζουμε τον θυμÏŒ μας. ΕρευνητÎς απÏŒ το Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι μελÎτησαν τις περιπτÏŽσεις 61 ανδρÏŽν με εντοπισμÎνο καρκίνο του προστάτη (που δεν είχε εξαπλωθεί στους γÏρω ιστοÏς), ÏŽστε να διερευνήσουν κατά πÏŒσον επηρεαζÏŒταν η ικανÏŒτητα του ανοσοποιητικοÏ τους να πολεμάει τα καρκινικά κÏτταρα ανάλογα με το αν εξÎφραζαν ή καταπίεζαν τον θυμÏŒ τους. Στις μετρήσεις που Îκαναν στο αίμα τους, βρήκαν ÏŒτι οι άνδρες που μίλαγαν για ÏŒσα Îνιωθαν είχαν πιο δυνατά κÏτταρα στο ανοσοποιητικÏŒ τους, πιθανÏŒτατα επειδή δεν Îνιωθαν τÏŒσο στρες. Μπορεί να μας φαίνεται περίεργο, αλλά και η αναπνευστική μας ικανÏŒτητα επηρεάζεται ÏŒταν θυμÏŽνουμε. Επιστήμονες απÏŒ το Χάρβαρντ διερεÏνησαν το κατά πÏŒσον ο θυμÏŒς κάνει κακÏŒ στα πνευμÏŒνια μας και τη λειτουργία τους. ΠαρακολοÏθησαν για 8 χρÏŒνια 670 άνδρες, που -με τη βοήθεια μίας ειδικής κλίμακας φτιαγμÎνης απÏŒ ψυχολÏŒγους- μετροÏσαν τα επίπεδα του θυμοÏ τους. Παρατήρησαν, λοιπÏŒν, ÏŒτι οι άνδρες με τα υψηλÏŒτερα σκορ στην κλίμακα αυτή είχαν τη χειρÏŒτερη αναπνευστική δυνατÏŒτητα και παράλληλα είχαν τις περισσÏŒτερες πιθανÏŒτητες να αναπτÏξουν πνευμονολογικά προβλήματα. Έτσι, θεωροÏν ÏŒτι οι ορμÏŒνες του στρες μπορεί να ευνοοÏν τη δημιουργία φλεγμονής στους αεραγωγοÏς.
Ρίχνει και την άμυνά μας
Και πάλι Îρευνες απÏŒ το Χάρβαρντ δείχνουν ÏŒτι το ανοσοποιητικÏŒ σÏστημα επηρεάζεται αρνητικά απÏŒ τον θυμÏŒ. Σε σχετική Îρευνα, οι επιστήμονες ζητοÏσαν απÏŒ τους συμμετÎχοντες να εστιάσουν σε δÏο συναισθήματα, στον θυμÏŒ και τη συμπÏŒνια, και ταυτÏŒχρονα μετροÏσαν τα επίπεδα της ανοσοσφαιρίνης Α, που είναι Îνα απÏŒ τα σημαντικÏŒτερα αντισÏŽματα. Φάνηκε, λοιπÏŒν, ÏŒτι ÏŒταν οι άνθρωποι που συμμετείχαν στην Îρευνα σκÎφτονταν κάποιο επεισÏŒδιο που τους προκαλοÏσε θυμÏŒ, Îπεφταν τα επίπεδα του ανοσοποιητικοÏ τους για τουλάχιστον 6 ÏŽρες, ενÏŽ στην αντίθετη περίπτωση τα συναισθήματα συμπÏŒνιας ανÎβαζαν σημαντικά τα επίπεδα της ανοσοσφαιρίνης. Οι ορμÏŒνες του στρες, λοιπÏŒν, επηρεάζουν αρνητικά το ανοσοποιητικÏŒ. Αντίστοιχα, ο θυμÏŒς φαίνεται ÏŒτι μειÏŽνει και την ικανÏŒτητα του οργανισμοÏ να επιδιορθÏŽνει, ÏŒπως για παράδειγμα να επουλÏŽνει τις πληγÎς. ΕρευνητÎς στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο ζήτησαν απÏŒ 98 υγιείς εθελοντÎς να συμφωνήσουν να υποστοÏν Îνα ελαφρÏ κάψιμο -που τους προκάλεσε φουσκάλα- και μετά να βρεθοÏν σε κατάσταση θυμοÏ. Για 8 ημÎρες οι πληγÎς ελÎγχονταν καθημερινά απÏŒ γιατροÏς προκειμÎνου να παρατηρήσουν το πÏŒσο γρήγορα θα θεραπεÏονταν. Φάνηκε, λοιπÏŒν, ÏŒτι στους εθελοντÎς ποÏ Î®λεγχαν πιο δÏσκολα τον θυμÏŒ τους οι πληγÎς αργοÏσαν περισσÏŒτερο να επουλωθοÏν, σε σχÎση με ÏŒσους κρατοÏσαν τον θυμÏŒ τους σε φυσιολογικά επίπεδα.
ΟυδÎν κακÏŒν αμιγÎς καλοÏ
Ο θυμÏŒς, σÏμφωνα με ÏŒλες τις Îρευνες, βλάπτει σοβαρά την υγεία. Υπάρχουν ÏŒμως και κάποιες λίγες που καταδεικνÏουν τη χρησιμÏŒτητά του. Έτσι:
ΣÏμφωνα με Îρευνες, ÏŒταν κάποιος είναι θυμωμÎνος τείνει να κάνει σωστÏŒτερες επιλογÎς. Οι επιστήμονες το αποδίδουν στο γεγονÏŒς ÏŒτι ο θυμÏŒς ενεργοποιεί τον εγκÎφαλο ÏŽστε να αγνοεί τις άσχετες πληροφορίες και να συγκεντρÏŽνεται καλÏτερα στο θÎμα που τον απασχολεί.
ΨυχολÏŒγοι απÏŒ το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ στις Η.Π.Α. Îκαναν Îνα πείραμα, ÏŒπου ζήτησαν σε φοιτητÎς να παραστήσουν ανθρÏŽπους που διαπραγματεÏονταν μία εμπορική συμφωνία. Τους δÏŒθηκαν διάφορα σενάρια να ακολουθήσουν, κάποια εκ των οποίων τους υποδείκνυαν να Îχουν απαιτήσεις σε θυμωμÎνο Ïφος. Τι Îδειξε το πείραμα; ÎŒτι ÏŒσοι ήταν οργισμÎνοι είχαν περισσÏŒτερες πιθανÏŒτητες να κάνουν τους αντιπάλους τους να υποχωρήσουν.








