Σαν σήμεÏα Ξεσπά η κÏίση των Ιμίων! 27 ΙανουαÏίου 1996
Ξεσπά η κρίση των Ιμίων: ΔÏο δημοσιογράφοι της εφημερίδας «ΧουριÎτ» στη ΣμÏρνη μεταβαίνουν με ελικÏŒπτερο στη Μεγάλη Ίμια. ΥποστÎλλουν την ελληνική σημαία και υψÏŽνουν την τουρκική. Η ÏŒλη επιχείρηση βιντεοσκοπείται και προβάλλεται απÏŒ το τηλεοπτικÏŒ κανάλι της ΧουριÎτ.
Η Κρίση των Ιμίων
Η κρίση των Ιμίων κορυφÏŽθηκε τις πρÏŽτες πρωινÎς ÏŽρες της 31ης Ιανουαρίου 1996, σε μια εποχή που η κυβÎρνηση Σημίτη Îκανε τα πρÏŽτα της βήματα, φÎρνοντας Ελλάδα και Τουρκία στα πρÏŒθυρα Îνοπλης αντιπαράθεσης.
Το επεισÏŒδιο εντάσσεται στο πλαίσιο των ελληνο- τουρκικÏŽν διαφορÏŽν στο Αιγαίο, που εμφανίσθηκαν δυναμικά στο προσκήνιο μετά τη Μεταπολίτευση. Η Ελλάδα αναγνωρίζει ως μÏŒνη διαφορά της με τη γείτονα την οριοθÎτηση της υφαλοκρηπίδας, ενÏŽ η Τουρκία θÎτει τα θÎματα του εναερίου χÏŽρου (αναγνωρίζει 6 και ÏŒχι 10 μίλια), του FIR ΑθηνÏŽν, της αποστρατιωτικοποίησης των νήσων του Αιγαίου και με την κρίση των Ιμίων το καθεστÏŽς κάποιων βραχονησίδων («Γκρίζες ΖÏŽνες»).
Τα Ίμια (Καρντάκ στα τουρκικά) είναι δÏο μικρÎς ακατοίκητες βραχονησίδες μεταξÏ του νησιωτικοÏ συμπλÎγματος των Δωδεκανήσων και των νοτιοδυτικÏŽν ακτÏŽν της Τουρκίας. ΑπÎχουν 3,8 ναυτικά μίλια απÏŒ το ΜποντροÏμ (ΑλικαρνασσÏŒς) της Τουρκίας, 5,5 ν.μ. απÏŒ την Κάλυμνο και 2,5 ν.μ. απÏŒ το πλησιÎστερο ελληνικÏŒ Îδαφος, τη βραχονησίδα ΚαλÏŒλιμνος.
Τα Ίμια παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα απÏŒ την Ιταλία το 1947 με τη Συνθήκη των Παρισίων, ακολουθÏŽντας την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων μετά το τÎλος του Β' Παγκοσμίου ΠολÎμου. Το ΤουρκικÏŒ κράτος είχε αποδεχτεί το καθεστÏŽς επικυριαρχίας της Ελλάδας στα νησιά αυτά. Η αμφισβήτηση της ελληνικÏŒτητας των Ιμίων ξεκίνησε απÏŒ Îνα ναυτικÏŒ ατÏχημα που συνÎβη στις 25 Δεκεμβρίου 1995. Οι ΤοÏρκοι προσπάθησαν να εφαρμÏŒσουν για την περίσταση τη δική τους ερμηνεία στη Συνθήκη της Λωζάνης (1923), με την οποία είχαν παραχωρηθεί τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία στο σÏνολÏŒ τους και ÏŒχι ονομαστικά, και να αμφισβητήσουν την ελληνική κυριαρχία κάποιων βραχονησίδων.
Το ΧρονικÏŒ της Κρίσης
25 Δεκεμβρίου 1995: Το τουρκικÏŒ φορτηγÏŒ πλοÎ¯ο «ΦιγκÎν Ακάτ» προσαράζει σε αβαθή Ïδατα κοντά στην Ανατολική Ίμια και εκπÎμπει σήμα κινδÏνου. Ο πλοίαρχÏŒς του αρνείται βοήθεια απÏŒ το ΛιμενικÏŒ, υποστηρίζοντας ÏŒτι βρισκÏŒταν σε τουρκική περιοχή και ÏŒτι οι μÏŒνες αρμÏŒδιες είναι οι αρχÎς της χÏŽρας του.
26 Δεκεμβρίου 1995: Το Λιμεναρχείο ΚαλÏμνου ενημερÏŽνει το Υπουργείο ΕξωτερικÏŽν και αυτÏŒ με τη σειρά του το ΤουρκικÏŒ Υπουργείο ΕξωτερικÏŽν ÏŒτι αν δεν παρÎμβει ρυμουλκÏŒ, το τουρκικÏŒ πλοίο θα κινδυνεÏσει.
27 Δεκεμβρίου 1995: Το ΤουρκικÏŒ Υπουργείο ΕξωτερικÏŽν ενημερÏŽνει την ελληνική πρεσβεία ÏŒτι, ανεξαρτήτως του ποιος θα ανελάμβανε τη διάσωση του πλοίου, υπήρχε θÎμα γενικÏŒτερα.
28 Δεκεμβρίου 1995: ΔÏο ελληνικά ρυμουλκά αποκολλοÏν το τουρκικÏŒ φορτηγÏŒ και το οδηγοÏν στο λιμάνι ΚιουλοÏκ της Τουρκίας. Το πρωί της ίδιας μÎρας Îνα τουρκικÏŒ μαχητικÏŒ αεροσκάφος συντρίβεται στα ελληνικά χωρικά Ïδατα, στην περιοχή της ΛÎσβου, Ïστερα απÏŒ εμπλοκή με ελληνικά μαχητικά. Με ελληνική βοήθεια, ο τοÏρκος πιλÏŒτος διασÏŽζεται.
29 Δεκεμβρίου 1995: Το ΤουρκικÏŒ Υπουργείο ΕξωτερικÏŽν εκμεταλλεÏεται την κατάσταση και επιδίδει ρηματική διακοίνωση στο αντίστοιχο ελληνικÏŒ, στην οποία αναφÎρεται ÏŒτι οι βραχονησίδες Ίμια είναι καταχωρισμÎνες στο κτηματολÏŒγιο Μουγκλά του νομοÏ ΜπουντροÏμ (ΑλικαρνασσοÏ) και ανήκουν στην Τουρκία.
9 Ιανουαρίου 1996: Το ελληνικÏŒ Υπουργείο ΕξωτερικÏŽν απαντά με καθυστÎρηση, απορρίπτοντας τη διακοίνωση.
15 Ιανουαρίου 1996: Παραιτείται ο πρωθυπουργÏŒς ΑνδρÎας ΠαπανδρÎου, που νοσηλεÏεται στο «Ωνάσειο».
16 Ιανουαρίου 1996: Το Υπουργείο ΕξωτερικÏŽν αντιλαμβανÏŒμενο το παιγνίδι των ΤοÏρκων και ζητά αυξημÎνα μÎτρα επαγρÏπνησης στην περιοχή των Ιμίων απÏŒ το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
19 Ιανουαρίου 1996: Η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ εκλÎγει νÎο πρωθυπουργÏŒ τον Κωνσταντίνο Σημίτη.
26 Ιανουαρίου 1996: Ο δήμαρχος ΚαλÏμνου, Δημήτρης Διακομιχάλης, θορυβημÎνος απÏŒ το γεγονÏŒς της αμφισβήτησης της ελληνικÏŒτητας των Ιμίων, υψÏŽνει την ελληνική σημαία σε Îνα απÏŒ τα δÏο νησιά, συνοδευÏŒμενος απÏŒ τον αστυνομικÏŒ διευθυντή ΚαλÏμνου, τον ιερÎα και δÏο κατοίκους του νησιοÏ. Θα κατηγορηθεί αργÏŒτερα απÏŒ τους συντρÏŒφους του στο ΠΑΣΟΚ ÏŒτι ήταν αυτÏŒς που Îριξε λάδι στη φωτιά.
27 Ιανουαρίου 1996: ΔÏο δημοσιογράφοι της εφημερίδας «ΧουριÎτ» στη ΣμÏρνη μεταβαίνουν με ελικÏŒπτερο στη Μεγάλη Ίμια. ΥποστÎλλουν την ελληνική σημαία και υψÏŽνουν την τουρκική. Η ÏŒλη επιχείρηση βιντεοσκοπείται και προβάλλεται απÏŒ το τηλεοπτικÏŒ κανάλι της «ΧουριÎτ».
28 Ιανουαρίου 1996: Το περιπολικÏŒ του ΠολεμικοÏ ΝαυτικοÏ «Αντωνίου» κατεβάζει την τουρκική σημαία και υψÏŽνει την ελληνική. Το βράδυ Îλληνες βατραχάνθρωποι αποβιβάζονται στη Μεγάλη Ίμια, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί απÏŒ τα παραπλÎοντα εκεί τουρκικά πολεμικά. Η πολιτική εντολή προς τους Îλληνες στρατιωτικοÏς είναι να αποφευχθεί κάθε κλιμάκωση της Îντασης.
29 Ιανουαρίου 1996: Ο νÎος πρωθυπουργÏŒς ΚÏŽστας Σημίτης, στις προγραμματικÎς του δηλÏŽσεις στη Βουλή, στÎλνει μήνυμα προς τη Τουρκία, ÏŒτι σε οποιαδήποτε πρÏŒκληση η Ελλάδα θα αντιδράσει άμεσα και δυναμικά. Η πρωθυπουργÏŒς της Τουρκίας ΤανσοÏ ΤσιλÎρ ζητά διαπραγματεÏσεις για το καθεστÏŽς των βραχονησίδων του Αιγαίου. Τουρκικά πολεμικά παραβιάζουν τα ελληνικά χωρικά Ïδατα και πλησιάζουν τα Ίμια. Γίνονται διαβήματα απÏŒ την Ελλάδα σε Ε.Ε. και ΗΠΑ.
30 Ιανουαρίου 1996: Ο πρωθυπουργÏŒς ΚÏŽστας Σημίτης Îχει τηλεφωνική επικοινωνία με τον αμερικανÏŒ πρÏŒεδρο Μπιλ Κλίντον. Του εκφράζει την ελληνική θÎση ÏŒτι η χÏŽρα μας δεν επιθυμεί την Îνταση, αλλά εφÏŒσον προκληθεί θα αντιδράσει δυναμικά. Η κυβÎρνηση δηλÏŽνει Îτοιμη να αποσÏρει το άγημα, ÏŒχι ÏŒμως και την ελληνική σημαία. Στα Ίμια σπεÏδουν τα πολεμικά πλοÎ¯α «Ναυαρίνο» και «Θεμιστοκλής». Ο τοÏρκος ΥπουργÏŒς ΕξωτερικÏŽν δηλÏŽνει ÏŒτι υπάρχουν και άλλα νησιά του Αιγαίου με ασαφÎς νομικÏŒ καθεστÏŽς και δεν αποδÎχεται την ελληνική πρÏŒταση (αποχÏŽρηση του αγήματος, ÏŒχι και της σημαίας).
31 Ιανουαρίου 1996
00:00 Συγκαλείται σÏσκεψη στο γραφείο του ΠρωθυπουργοÏ. Ο ΥπουργÏŒς ΕξωτερικÏŽν, ΘεÏŒδωρος Πάγκαλος, φθάνει καθυστερημÎνα, επειδή παίρνει μÎρος σε τηλεοπτική εκπομπή.
01:40 Στο ΓΕΕΘΑ καταφθάνουν πληροφορίες ÏŒτι τοÏρκοι κομάντος αποβιβάζονται στη Μικρή Ίμια.
04:30 ΕλικÏŒπτερο του ΕλληνικοÏ ΠολεμικοÏ ΝαυτικοÏ απονηÏŽνεται απÏŒ τη φρεγάτα «Ναυαρίνο» για να επιβεβαιÏŽσει την πληροφορία. ΕπικρατοÏν άσχημες καιρικÎς συνθήκες.
04:50 Το πλήρωμα του ελικοπτÎρου αναφÎρει ÏŒτι εντÏŒπισε περί τους 10 τοÏρκους κομάντος με τη σημαία τους. Δίνεται εντολή να επιστρÎψει στη βάση του κι ενÏŽ πετά μεταξÏ των βραχονησίδων Πίτα και ΚαλÏŒλιμνος αναφÎρει βλάβη και χάνεται απÏŒ τα ραντάρ. ΑργÏŒτερα θα ανασυρθοÏν νεκρά και τα τρία μÎλη του πληρÏŽματος, ο υποπλοίαρχος ΧριστÏŒδουλος Καραθανάσης, ο υποπλοίαρχος ΠαναγιÏŽτης Βλαχάκος και ο αρχικελευστής Έκτορας ΓιαλοψÏŒς, σκοτÏŽθηκαν. Σχετικά με τις αιτίες πτÏŽσης του ελικοπτÎρου Îχουν διατυπωθεί διάφορες απÏŒψεις. Η επίσημη άποψη του ελληνικοÏ κράτους ήταν ÏŒτι το σκάφος κατÎπεσε λÏŒγω κακοκαιρίας και απÏŽλειας προσανατολισμοÏ του πιλÏŒτου. ΩστÏŒσο, στην Ελλάδα υπάρχει ευρÎως διαδεδομÎνη η άποψη ÏŒτι το ελικÏŒπτερο καταρρίφθηκε είτε απÏŒ το ΤουρκικÏŒ ΝαυτικÏŒ είτε απÏŒ τους τοÏρκους καταδρομείς που υπήρχαν πάνω στο νησί και ÏŒτι το γεγονÏŒς αποκρÏφθηκε, προκειμÎνου να λήξει η κρίση και να μην οδηγηθοÏν οι δÏο χÏŽρες σε γενικευμÎνη σÏρραξη ή ακÏŒμα και σε πÏŒλεμο.
06:00 Οι αμερικανοί διά του ΥφυπουργοÏ ΕξωτερικÏŽν Ρίτσαρντ ΧÏŒλμπρουκ επιβάλλουν και στις δÏο πλευρÎς τη θÎληση τους. «No ships, no troops, no flags» διαμηνÏουν ή σε πιο κομψή διπλωματική γλÏŽσσα να ισχÏσει το status quo ante. ΜÎχρι το μεσημÎρι της 31ης Ιανουαρίου 1996 τα πλοία, οι στρατιÏŽτες και οι σημαίες είχαν αποσυρθεί απÏŒ τα Ίμια.
Η Κρίση των Ιμίων δεν είχε συνÎπειες ως προς το καθεστÏŽς των νησιÏŽν. ΩστÏŒσο, Îδωσε αφορμή στην Τουρκία να θÎσει ζήτημα «Γκρίζων ΖωνÏŽν» στο Αιγαίο, αμφισβητÏŽντας την κυριαρχία της Ελλάδας σε αρκετά νησιά και να θÎσει Îνα ακÏŒμη θÎμα στην ατζÎντα των ελληνοτουρκικÏŽν διαφορÏŽν. ΠαρÏŒλα αυτά, η ελληνική πλευρά δεν αποδÎχτηκε ποτÎ την Ïπαρξη τÎτοιου θÎματος, επικαλοÏμενη τις διεθνείς συνθήκες.
Τα γεγονÏŒτα στα Ίμια κλÏŒνισαν την αξιοπιστία της ελληνικής κυβÎρνησης, ειδικά ÏŒταν ο πρωθυπουργÏŒς ΚÏŽστας Σημίτης ευχαρίστησε απÏŒ το βήμα της Βουλής τους ΑμερικανοÏς για τον καταλυτικÏŒ τους ρÏŒλο στην αποκλιμάκωση της Îντασης.
sansimera.gr
