101 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

• 

Δημοσίευση: 16-10-2013 ώρα 8:50:29

Φέτος γιορτάζουμε τα 101 χρÏŒνια απÏŒ την απελευθέρωση της Κατερίνης αλλά και της ευρύτερης περιοχής απÏŒ τον τουρκικÏŒ ζυγÏŒ. ΠρÏŒκειται για μια πολυσήμαντη επέτειο που ÏŒλοι οφείλουμε να γνωρίζουμε, να αναγνωρίζουμε και να τιμάμε δεÏŒντως. Αφορμή λοιπÏŒν για το παρÏŒν κείμενο στάθηκε ακριβÏŽς αυτή η ημερομηνία της 16ης Οκτωβρίου του 1912, που άλλαξε σταδιακά και καθοριστικά την πορεία και την εικÏŒνα της πÏŒλης μας.

Βέβαια η επανάσταση και η αποκήρυξη της τουρκικής κυριαρχίας ξεκίνησε στη νÏŒτια Ελλάδα το 1821 με στρατιωτικούς και διπλωματικούς αγÏŽνες που διήρκεσαν αρκετές δεκαετίες, αλλά τελικά το ελεύθερο και νεοσύστατο ελληνικÏŒ κράτος κατάφερε να επεκταθεί μέχρι τη Θεσσαλία. Για τους υπÏŒδουλους στο Βορρά ÏŒμως η πολυπÏŒθητη ελευθερία άργησε για έναν ακÏŒμα αιÏŽνα περίπου, παρÏŒλο που κατά καιρούς εκδηλÏŽθηκαν διάφορα απελευθερωτικά κινήματα, που δε στέφθηκαν με επιτυχία.

Στις αρχές ÏŒμως του εικοστού αιÏŽνα άρχισαν να ωριμάζουν πια οι συνθήκες για τις νέες διεκδικήσεις σε ÏŒλα τα Βαλκάνια που βρίσκονταν υπÏŒ οθωμανική κατοχή. Λίγο η παρακμή της οθωμανικής αυτοκρατορίας που αδυνατούσε πλέον να επιβληθεί στο σύνολο των υπηκÏŒων της, λίγο η ενθάρρυνση των μεγάλων ευρωπαÏŠκÏŽν δυνάμεων που είχαν άλλα συμφέροντα στην περιοχή και πιο πολύ η επιθυμία των βαλκανικÏŽν λαÏŽν να ζήσουν ανεξάρτητοι και ελεύθεροι οδήγησαν στην κήρυξη του πολέμου κατά της Τουρκίας το φθινÏŒπωρο του 1912 πρÏŽτα απÏŒ το Μαυροβούνιο, έπειτα απÏŒ τη Βουλγαρία και τη Σερβία και μετά απÏŒ την Ελλάδα.

Στο γενικÏŒτερο αυτÏŒ κλίμα αναβρασμού η ελληνική κυβέρνηση κάλεσε γενική επιστράτευση το Σεπτέμβρη του 1912 και η διοίκηση των ενÏŒπλων δυνάμεων ανέλαβε να οργανÏŽσει διεξοδικά ÏŒλες τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν. Στην Έβδομη Μεραρχία του Στρατού της Θεσσαλίας (στον οποίο επικεφαλής και αρχιστράτηγος ήταν ο διάδοχος του θρÏŒνου Κωνσταντίνος) ανατέθηκε η απελευθέρωση της Πιερίας. Διοικητής της Μεραρχίας τοποθετήθηκε ο συνταγματάρχης πυροβολικού Κλεομένης Κλεομένους. Έτσι ξεκίνησε η νικηφÏŒρα προέλαση του πεζικού της ΕβδÏŒμης Μεραρχίας απÏŒ τη Λάρισα προς την ΕλασσÏŒνα και απÏŒ εκεί προς την Κατερίνη, μία πορεία που δεν ήταν ούτε εύκολη στην πράξη ούτε χωρίς διαμάχες και συγκρούσεις ανάμεσα στους διοικούντες το στράτευμα, αλλά παρÏŒλα αυτά μια νικηφÏŒρα εν τέλει πορεία.

Το πρωί της 16ης Οκτωβρίου ημέρα Τρίτη τα ελληνικά στρατεύματα εισέρχονται σε μια πÏŒλη που αρχίζει να ξυπνάει ελεύθερη… Η Îˆβδομη Μεραρχία Στρατού εισβάλει στην Κατερίνη, τρέπει σε φυγή τον τουρκικÏŒ στρατÏŒ και προελαύνει πανηγυρικά στην κεντρική οδÏŒ της τÏŒτε μικρής κωμÏŒπολης. Αρχικά οι πυροβολισμοί και η βοή τρÏŒμαξαν τους κατοίκους της, αλλά μÏŒλις συνειδητοποίησαν το χαρμÏŒσυνο γεγονÏŒς άρχισαν να βγαίνουν στα μπαλκÏŒνια, τις αυλές και τους δρÏŒμους για να προÏ‹παντήσουν και να χαιρετίσουν τους στρατιÏŽτες. Άνοιξαν τα σπίτια τους για να τους προσφέρουν φαγητÏŒ και ανάπαυση, ενÏŽ οι καταστηματάρχες τους κερνούσαν λουκούμια, ποτά και τσιγάρα.

Μέσα σε μια τέτοια πανηγυρική ατμÏŒσφαιρα ο απελευθερωτικÏŒς στρατÏŒς, αφού διέσχισε τον κεντρικÏŒ δρÏŒμο, έφτασε στον Κισλά (στο σημερινÏŒ πάρκο, εκεί που τÏŒτε βρισκÏŒταν οι εγκαταστάσεις του τουρκικού στρατÏŽνα), ÏŒπου τον υποδέχτηκε με κάθε επισημÏŒτητα αντιπροσωπεία των κατοίκων της Κατερίνης με επικεφαλής τον επίσκοπο Παρθένιο Βαρδάκα. Στη συνέχεια εψάλη χαρμÏŒσυνη δοξολογία στο ναÏŒ της Θείας Αναλήψεως και λίγο πριν την αναχÏŽρησή του ο στρατÏŒς παρέδωσε τη διοίκηση της πÏŒλης στο ΛιβαδιÏŽτη ΓεÏŽργιο Λαναρίδη.

ΑπÏŒ τÏŒτε η Κατερίνη μπήκε σε μια άλλη τροχιά και ξεκίνησε να ατενίζει το μέλλον της με αισιοδοξία, ελεύθερη πλέον. Δεν αποτίναξε αμέσως τα τουρκικά στοιχεία απÏŒ πάνω της, δεν άλλαξε απÏŒ τη μια μέρα στην άλλη, αλλά προσπάθησε με ÏŒσες δυνάμεις και δυνατÏŒτητες είχε να εξελιχθεί. Στις επÏŒμενες δεκαετίες πέρασε δύσκολα, άντεξε, μεταμορφÏŽθηκε και διαμορφÏŽθηκε με πολύ αργές αρχικά και πιο ραγδαίες στη συνέχεια διαδικασίες στην πολύχρωμη, θορυβÏŽδη και χαοτική καμιά φορά, πολυπληθή μα πάντα διαρκÏŽς κινούμενη και μεταβαλλÏŒμενη πÏŒλη.

Στον ίδιο μικρÏŒ χωμάτινο κεντρικÏŒ δρÏŒμο που παρήλασε εκείνο το πρωί ο ελληνικÏŒς στρατÏŒς δÏŒθηκε η ονομασία ΟδÏŒς ΕβδÏŒμης Μεραρχίας, σε τιμή και ανάμνηση της ιστορικής εκείνης μέρας και πορείας. ΑκÏŒμα και τα δύο κανÏŒνια που άφησε πίσω του ο τουρκικÏŒς στρατÏŒς και που σήμερα κοσμούν την είσοδο του πνευματικού κέντρου της Εκάβης στο πάρκο της Κατερίνης αποφασίστηκε να παραμείνουν εδÏŽ και έναν αιÏŽνα τÏŽρα στον ίδιο περίπου χÏŽρο για να θυμίζουν σε ÏŒλες τις μελλούμενες γενιές το συγκεκριμένο γεγονÏŒς της απελευθέρωσης…     

Αδαμίδου ΑντιγÏŒνη

ΙστορικÏŒς – ΑρχαιολÏŒγος

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικÏŒ Live In, τεύχος Δεκεμβρίου 2012 

101 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ. νέα, eidiseis, ειδήσεις, news, 100 xronia katerini, 100 χρονια ελευθερης κατερινης, 16 οκτωβριου, 16 oktobriou, Katerini, Attira, 1912 Katerini, 1912 Κατερινη, Απελαυθερωση Κατερίνης, Πιερια, Pieria