24 Οκτωβρίου 1963: Ο Γιώργος Σεφέρης τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας

• 
• 

Δημοσίευση: 24-10-2013 ώρα 11:41:14

Στις 24 Οκτωβρίου 1963 ο ΓιÏŽργος Σεφέρης έγινε ο πρÏŽτος Έλληνας που τιμήθηκε με το ΝÏŒμπελ Λογοτεχνίας. Οπως είχε ανακοινÏŽσει τÏŒτε η Σουηδική Ακαδημία, ο Σεφέρης τιμάται με το βραβεÎ¯ο «για το υπέροχο λυρικÏŒ ύφος του, που είναι εμπνευσμένο απÏŒ ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικÏŒ πολιτιστικÏŒ ιδεÏŽδες».

Η ομιλία του κατά την τελετή απονομής

Τούτη τá½´ν á½¥ρα αá¼°σθάνομαι πá½¼ς εἶμαι ὁ á¼´διος μία á¼€ντίφαση. Ἀλήθεια, ἡ Σουηδικá½´ Ἀκαδημία, á¼”κρινε πá½¼ς ἡ προσπάθειά μου σá½² μία γλÏŽσσα περιλάλητη ἐπὶ αἰῶνες, á¼€λλá½° στá½´ν παροῦσα μορφή της περιορισμένη, ἄξιζε αὐτá½´ τá½´ν ὑψηλá½´ διάκριση. Θέλησε νá½° τιμήσει τá½´ γλÏŽσσα μου, καὶ νá½° - ἐκφράζω τÏŽρα τὶς εὐχαριστίες μου σá½² ξένη γλÏŽσσα. Σᾶς παρακαλῶ νá½° μοῦ δÏŽσετε τá½´ συγνÏŽμη ποὺ ζητῶ πρῶτα -πρῶτα á¼€πὸ τὸν ἑαυτÏŒ μου.

Ἀνήκω σá½² μία χÏŽρα μικρή. Ἕνα πέτρινο á¼€κρωτήρι στá½´ ΜεσÏŒγειο, ποὺ δá½²ν á¼”χει ἄλλο á¼€γαθὸ παρá½° τὸν á¼€γÏŽνα τοῦ λαοῦ, τá½´ θάλασσα, καὶ τὸ φῶς τοῦ á¼¥λιου. Εἶναι μικρὸς ὁ τÏŒπος μας, á¼€λλá½° ἡ παράδοσή του εἶναι τεράστια καὶ τὸ πράγμα ποὺ τá½´ χαρακτηρίζει εἶναι á½…τι μας παραδÏŒθηκε χωρὶς διακοπή. Ἡ ἑλληνικá½´ γλÏŽσσα δá½²ν á¼”παψε ποτέ της νá½° μιλιέται. Δέχτηκε τὶς á¼€λλοιÏŽσεις ποὺ δέχεται καθετὶ ζωντανÏŒ, á¼€λλá½° δá½²ν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Ἄλλο χαρακτηριστικὸ αὐτῆς τῆς παράδοσης εἶναι ἡ á¼€γάπη της γιá½° τá½´ν á¼€νθρωπιά, κανÏŒνας της εἶναι ἡ δικαιοσύνη. Στá½´ν á¼€ρχαία τραγωδία, τá½´ν á½€ργανωμένη μá½² τÏŒση á¼€κρίβεια, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ξεπερνᾶ τὸ μέτρο, πρέπει νá½° τιμωρηθεá¿– á¼€πὸ τὶς Ἐρινύες.

Ὅσο γιá½° μένα συγκινοῦμαι παρατηρÏŽντας πῶς ἡ συνείδηση τῆς δικαιοσύνης εἶχε τÏŒσο πολὺ διαποτίσει τá½´ν ἑλληνικá½´ ψυχή, á½¥στε νá½° γίνει κανÏŒνας τοῦ φυσικοῦ κÏŒσμου. Καὶ ἕνας á¼€πὸ τοὺς διδασκάλους μου, τῶν á¼€ρχῶν τοῦ περασμένου αá¼°ÏŽνα, γράφει: «... θá½° χαθοῦμε γιατί á¼€δικήσαμε ...». Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἦταν á¼€γράμματος. Εἶχε μάθει νá½° γράφει στá½° τριάντα πέντε χρÏŒνια τῆς ἡλικίας του. Ἀλλá½° στá½´ν á¼™λλάδα τῶν ἡμερῶν μας, ἡ προφορικá½´ παράδοση πηγαίνει μακριá½° στá½° περασμένα á½…σο καὶ ἡ γραπτή. Τὸ á¼´διο καὶ ἡ ποίηση. Εἶναι γιá½° μένα σημαντικὸ τὸ γεγονὸς á½…τι ἡ Σουηδία θέλησε νá½° τιμήσει καὶ τούτη τá½´ν ποίηση καὶ á½…λη τá½´ν ποίηση γενικά, á¼€κÏŒμη καὶ á½…ταν á¼€ναβρύζει á¼€νάμεσα σ᾿ ἕνα λαὸ περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πá½¼ς τοῦτος ὁ σύγχρονος κÏŒσμος á½…που ζοῦμε, ὁ τυραννισμένος á¼€πὸ τὸ φÏŒβο καὶ τá½´ν á¼€νησυχία, τá½´ χρειάζεται τá½´ν ποίηση. Ἡ ποίηση á¼”χει τὶς ρίζες της στá½´ν á¼€νθρÏŽπινη á¼€νάσα - καὶ τί θá½° γινÏŒμασταν ἂν ἡ πνοή μας λιγÏŒστευε; Εἶναι μία πράξη ἐμπιστοσύνης - κι ἕνας Θεὸς τὸ ξέρει ἂν τá½° δεινά μας δá½²ν τá½° χρωστᾶμε στá½´ στέρηση ἐμπιστοσύνης.

Παρατήρησαν, τὸν περασμένο χρÏŒνο γύρω á¼€πὸ τοῦτο τὸ τραπέζι, τá½´ν πολὺ μεγάλη διαφορá½° á¼€νάμεσα στὶς á¼€νακαλύψεις τῆς σύγχρονης ἐπιστήμης καὶ στá½´ λογοτεχνία. Παρατήρησαν πá½¼ς á¼€νάμεσα σ᾿ ἕνα á¼€ρχαá¿–ο ἑλληνικὸ δράμα καὶ ἕνα σημερινÏŒ, ἡ διαφορá½° εἶναι λίγη. Ναί, ἡ συμπεριφορá½° τοῦ á¼€νθρÏŽπου δá½² μοιάζει νá½° á¼”χει á¼€λλάξει βασικά. Καὶ πρέπει νá½° προσθέσω πá½¼ς νιÏŽθει πάντα τá½´ν á¼€νάγκη ν᾿ á¼€κούσει τούτη τá½´ν á¼€νθρÏŽπινη φωνá½´ ποὺ á½€νομάζουμε ποίηση. Αὐτá½´ ἡ φωνá½´ ποὺ κινδυνεύει νá½° σβήσει κάθε στιγμá½´ á¼€πὸ στέρηση á¼€γάπης καὶ ὁλοένα ξαναγεννιέται.

Κυνηγημένη, ξέρει ποὺ νἄ ῾βρει καταφύγιο, á¼€παρνημένη, á¼”χει τὸ á¼”νστικτο νá½° πάει νá½° ριζÏŽσει στοὺς πιὸ á¼€προσδÏŒκητους τÏŒπους. Γι᾿ αὐτá½´ δá½²ν ὑπάρχουν μεγάλα καὶ μικρá½° μέρη τοῦ κÏŒσμου. Τὸ βασίλειÏŒ της εἶναι στὶς καρδιá½²ς á½…λων τῶν á¼€νθρÏŽπων τῆς γῆς. Ἔχει τá½´ χάρη ν᾿ á¼€ποφεύγει πάντα τá½´ συνήθεια, αὐτá½´ τá½´ βιομηχανία. Χρωστῶ τá½´ν εὐγνωμοσύνη μου στá½´ Σουηδικá½´ Ἀκαδημία ποὺ á¼”νιωσε αὐτá½° τá½° πράγματα, ποὺ á¼”νιωσε πá½¼ς οá¼± γλῶσσες, οá¼± λεγÏŒμενες περιορισμένης χρήσης, δá½²ν πρέπει νá½° καταντοῦν φράχτες á½…που πνίγεται ὁ παλμὸς τῆς á¼€νθρÏŽπινης καρδιᾶς, ποὺ á¼”γινε ἕνας Ἄρειος Πάγος á¼±κανὸς νá½° κρίνει μá½² á¼€λήθεια ἐπίσημη τá½´ν ἄδικη μοίρα τῆς ζωῆς, γιá½° νá½° θυμηθῶ τὸν ΣέλλεÏ‹, τὸν ἐμπνευστή, καθá½¼ς μᾶς λένε, τοῦ Ἀλφρέδου Νομπέλ, αὐτοῦ τοῦ á¼€νθρÏŽπου ποὺ μπÏŒρεσε νá½° ἐξαγοράσει τá½´ν á¼€ναπÏŒφευκτη βία μá½² τá½´ μεγαλοσύνη τῆς καρδιᾶς του.

Σ᾿ αὐτὸ τὸν κÏŒσμο, ποὺ ὁλοένα στενεύει, ὁ καθένας μας χρειάζεται á½…λους τοὺς ἄλλους. Πρέπει ν᾿ á¼€ναζητήσουμε τὸν ἄνθρωπο, á½…που καὶ νá½° βρίσκεται.

Ὅταν στὸ δρÏŒμο τῆς Θήβας, ὁ Οá¼°δίπους συνάντησε τá½´ Σφίγγα, κι αὐτá½´ τοῦ á¼”θεσε τὸ αá¼´νιγμά της, ἡ á¼€πÏŒκρισή του ἦταν: ὁ ἄνθρωπος. Τούτη ἡ ἁπλá½´ λέξη χάλασε τὸ τέρας. Ἔχουμε πολλá½° τέρατα νá½° καταστρέψουμε. Ἂς συλλογιστοῦμε τá½´ν á¼€πÏŒκριση τοῦ Οá¼°δίποδα.

24 Οκτωβρίου 1963: Ο Γιώργος Σεφέρης τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας νέα, eidiseis, ειδήσεις, news, 24 Οκτωβρίου 1963, Ο Γιώργος Σεφέρης τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας