Λίγα λόγια για τον διαβήτη....μÏθοι και αλήθειες!
Τι είναι ο διαβήτης Ο διαβήτης είναι μια χρÏŒνια νÏŒσος που χαρακτηρίζεται απÏŒ την αδυναμία του οργανισμοÏ να παράγει μια ορμÏŒνη, την ινσουλίνη. ÎŒταν το πάγκρεας δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη, η γλυκÏŒζη (σάκχαρο) δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί οÏτε να αποθηκευθεί στον οργανισμÏŒ, αφοÏ λείπει εξολοκλήρου, ή υπάρχει αλλά εκκρίνεται ελάχιστα. ΑυτÏŒ Îχει ως συνÎπεια αφενÏŒς τα κÏτταρα να μην Îχουν την απαραίτητη ενÎργεια για τη λειτουργία τους και αφετÎρου το αίμα να περιÎχει περισσÏŒτερο σάκχαρο απÏŒ το κανονικÏŒ, οπÏŒτε προκαλείται υπεργλυκαιμία, η οποία μπορεί να προκαλÎσει βλάβες σε πολλά ÏŒργανα και ιδιαίτερα στους νεφροÏς, στα νεÏρα, στις αρτηρίες και στον αμφιβληστροειδή.
Ο ΣακχαρÏŽδης Διαβήτης διακρίνεται σε δÏο μεγάλες κατηγορίες:
α) ΙνσουλινοεξαρτÏŽμενος ή διαβήτης τÏπου Ι. Για την αντιμετÏŽπισή του χρειάζονται απαραίτητα ενÎσεις ινσουλίνης, διαφορετικά ο πάσχων πÎφτει σε διαβητικÏŒ κÏŽμα. Στους πάσχοντες απÏŒ αυτÏŒν τον τÏπο διαβήτη παράγεται ελάχιστη ή καθÏŒλου ινσουλίνη. ΣακχαρÏŽδης διαβήτης τÏπου Ι εμφανίζεται πιο συχνά σε άτομα νεαρής ηλικίας, μπορεί ÏŒμως να εμφανιστεί και σε οποιαδήποτε ηλικία, ακÏŒμα και σε υπερήλικες.
β) Μη ινσουλινοεξαρτÏŽμενος ή διαβήτης τÏπου ΙΙ. Είναι η συχνÏŒτερη μορφή διαβήτη (περίπου το 80% του συνÏŒλου των διαβητικÏŽν) και εμφανίζεται σε άτομα ηλικίας άνω των 40 ετÏŽν. ΣυχνÏŒ αίτιο είναι η παχυσαρκία. Στα άτομα αυτά παράγεται λιγÏŒτερη ινσουλίνη απ' αυτή που χρειάζεται ο οργανισμÏŒς με αποτÎλεσμα την αυξημÎνη τιμή του σακχάρου στο αίμα. Για τη θεραπεία του δεν είναι απαραίτητη η χρήση ινσουλίνης, αλλά προτείνεται κυρίως η τήρηση κατάλληλης δίαιτας και φυσικής άσκησης. Η αντιμετÏŽπισή του γίνεται κυρίως με τη λήψη αντιδιαβητικÏŽν χαπιÏŽν. ΣυμπτÏŽματα του διαβήτη.
Τα κυριÏŒτερα συμπτÏŽματα του διαβήτη είναι:
• Îντονη δίψα • πολλά οÏρα & διαταραχÎς στην οÏρηση • αυξημÎνη ÏŒρεξη • μείωση βάρους • φαγοÏρα • εÏκολη κÏŒπωση και εξάντληση • δυσκολία στην εποÏλωση πληγÏŽν • συχνÎς φλεγμονÎς και λοιμÏŽξεις Σε γενικÎς γραμμÎς ,Η διατροφή του διαβητικοÏ δεν διαφÎρει πολÏ απÏŒ τη δίαιτα του μη διαβητικοÏ: • ΕξατομικευμÎνο διαιτολÏŒγιο με συχνά και μικρά γευματα • ΙσορροπημÎνη διατροφή • Μικρά και συχνά γεÏματα σε συγκεκριμÎνες ÏŽρες ανά 2-3 ÏŽρες καθημερινά για να ρυθμίζονται τα επίπεδα σακχάρου • Καθημερινή ποικιλÎ¯α • Χαμηλή κατανάλωση κορεσμÎνων (ζωικÏŽν) λιπαρÏŽν και τηγανητÏŽν • Άφθονες φυτικÎς ίνες • Χαμηλή κατανάλωση αλατιοÏ • Αποφυγή αλκοÏŒλ και ιδιαίτερα γλυκÏŽν ποτÏŽν και κρασιÏŽν • Αποφυγή αναψυκτικÏŽν • Αποφυγή απλÏŽν υδατανθράκων ÏŒπως ζάχαρη, μÎλι, γλυκά, καραμÎλες, σοκολάτες, παγωτά. Η γλυκÏŒζη εισÎρχεται πολÏ γρήγορα στο κυκλοφορικÏŒ σÏστημα και μπορεί να επιφÎρει ξαφνική άνοδο στα επίπεδα του σακχάρου • Οι υδατάνθρακες πρÎπει κατά κÏριο λÏŒγο να προÎρχονται απÏŒ τροφÎς που περιÎχουνπολλÎς φυτικÎς ίνες, ÏŒπως φροÏτα, λαχανικά, ÏŒσπρια, ψωμί ολικής άλεσης ή σικάλεως, δημητριακά και πίτουρο, που αυξάνουν τÏŒσο τον ÏŒγκο ÏŒσο και τον χρÏŒνο διÎλευσης των τροφÏŽν απÏŒ το Îντερο. Οι παραπάνω υδατάνθρακες, επειδή ακριβÏŽς αργεί να γίνει η χÏŽνεψή τους, απελευθερÏŽνονται αργά και ομαλά στο αίμα, ενÏŽ ταυτÏŒχρονα ο διαβητικÏŒς αισθάνεται χορτασμÎνος για περισσÏŒτερο χρÏŒνο • Αποφυγή "διαβητικÏŽν τροφÏŽν" του εμπορίου. ÎŒταν χρησιμοποιοÏνται γλυκαντικά για την παρασκευή γλυκÏŽν, θα πρÎπει να συνυπολογίζονται στη δίαιτα και τα άλλα συστατικά (άμυλο, λίπος κ.τ.λ.)
Υπογλυκαιμία: πρÏŒληψη & αντιμετÏŽπιση Η μÎτρηση του σακχάρου στο αίμα δίνει μια καλÏτερη εικÏŒνα στον Îλεγχο του διαβήτη, γιατί δείχνει πÏŒσο σάκχαρο υπάρχει τη στιγμή εκείνη που κάνουμε τη μÎτρηση. μÏθοι και αλήθειες......
* ΜÏθος: Η μεγάλη κατανάλωση ζάχαρης προκαλεί διαβήτη.
* ΜÏθος: Οσοι Îχουν διαβήτη δεν πρÎπει να καταναλÏŽνουν αμυλοÏχες τροφÎς ÏŒπως ψωμί, πατάτες, ζυμαρικά.
Αλήθεια: Η υψηλή κατανάλωση ζάχαρης δεν προκαλεί την εμφάνιση διαβήτη. Ο διαβήτης τÏπου 1 οφείλεται κυρίως σε γενετικοÏς παράγοντες, ενÏŽ ο διαβήτης τÏπου 2 οφείλεται σε γενετικοÏς και περιβαλλοντικοÏς παράγοντες. Ενας υπÎρβαρος ή παχÏσαρκος άνθρωπος Îχει αυξημÎνες πιθανÏŒτητες εμφάνισης διαβήτη τÏπου 2.
Αλήθεια: Οι αμυλοÏχες τροφÎς αποτελοÏν μÎρος μιας σωστής και ισορροπημÎνης διατροφής. ΑυτÏŒ που είναι πιο σημαντικÏŒ απÏŒ ÏŒλα είναι το μÎγεθος της μερίδας. Το ψωμί ολικής άλεσης, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα ζυμαρικά, το ρÏζι και τα αμυλοÏχα λαχανικά ÏŒπως οι πατάτες, τα μπιζÎλια και το καλαμπÏŒκι μποροÏν να συμπεριλαμβάνονται στα κυρίως γεÏματα ή στα ενδιάμεσα. Μάθετε πÏŒσους υδατάνθρακες περιÎχουν οι τροφÎς που σας ενδιαφÎρουν και μετά κατανείμετÎ τους μÎσα στην ημÎρα, Îτσι ÏŽστε να διατηροÏνται τα επίπεδα της γλυκÏŒζης σταθερά
* ΜÏθος: Οι διαβητικοί δεν μποροÏν να φάνε γλυκά φροÏτα ÏŒπως οι μπανάνες ή τα σταφÏλια.
Αλήθεια: Υπάρχει η άποψη ÏŒτι αν κάποιος Îχει διαβήτη, δεν μπορεί να καταναλÏŽσει γλυκά φροÏτα, ÏŒπως για παράδειγμα μια μπανάνα. Αυτή η άποψη δεν ισχÏει, ο ασθενής μπορεί να καταναλÏŽσει ÏŒποιο φροÏτο επιθυμεί αρκεί να είναι προσεκτικÏŒς με το μÎγεθος της μερίδας. Αν για παράδειγμα καταναλÏŽσει δÏο φÎτες καρποÏζι, τÏŒτε σαφÏŽς η αÏξηση της γλυκÏŒζης στο αίμα θα είναι μεγαλÏτερη απÏŒ το αν κατανάλωνε Îνα μήλο.
Κοσμίδου Άννα
διαιτολÏŒγος-διατροφολÏŒγος
